Titulus 22
Titulus 22
Caput 2
CAPVT II. 1 Causarum genera tria sunt, ciuilis, criminalis & PPiritualis. Accusator an & quando possit ab accusatione uel actione desistere. Transactio an & quando criminibus habeat locum.
CRIMINA (Praeteribat.) Causarum tria sunt genera, ciuilis, criminalis, & spiritualis. A ciuili pecuniaria, siue per gratiam, siue per transactionem ante lit. contest. & post iudicis authoritate, & sine recedere licet, nisi in famosa actione, in qua sine iudicis authoritate transigere non licet. ff. de his qui no. infa. furti. §. pac. in criminali vero ante inchoatam accusationem per gratiam desistere licet. ff. ad Turpil. muliere. & l. quaesitum. post non licet sine authoritate iudicis, & sine consensurei, nisi intra 30. dies. sed nec inter illos, si nonfuit mancipatus tormentis. C. de abol. l. 2. vel per aceulatr onem infamatus. 5. q. 1. quidam. & si alias destiterit incidit in Turpi. si intendit publicum crimen. C. ad Turpil. l. 1. Si vero priuatum, extra ordinem punitur. ff. ad Tur. si quis accepe. Transigere autem aliquo dato in crimine publico non licet, & si fiat transactio, nulla est, & accusatus habetur pro confesso. C. de transact. transigere. ff. de priua. in omnibus. nisi tale sit crimen, quod irrogat poenam sanguinis, quia licet tunc transigere, nisi in adulterio. C. de transac. transigere. sed hic qui accipit incidit in Tur. ff. ad Turpil. ab occasione, sed in alijs criminibus, quae non irrogant poenam sanguinis, transigere non licet. 2. quaest. 3. §. praeuaricator. in loco illo in omnibus licet, nisi in crimine falsi. in praeal. l. transigere. Et est ratio, quia saepe ad pecuniariam aestimationem refertur, seilicet, vbi quaestio pecuniaria agitur. Et idem dicunt aliqui in priuatis criminibus, vt furti, vi bonorum raptorum praedicta ratione, nec vnquam inuenitur prohibitum, secundum can. autem fere omne crimen esse publicum, puto, nec ab aliquo per transactionem discedere licet, vt hic per totum titulum. Posset tamen dici, quod iustis causis inspectis, vbicunque episcopus potest dispensare in priuatis criminibus transactioni, & simplici renunciationi authoritatem praestare. 5. q. 2. si primates. 90. dist. dissidentes. a spirituali autem causa, siue sit inquisitionis, siue denunciationis, siue de rebus spiritualibus ex causa, licet per gratiam discedere, qui autem sine causa discedit, punitur. 2. q. 7. quapropter. supra, de calum. c. fi. per transactionem autem non licet. supra, de tranfac. c. 3. vbi autem in criminali, vel spirituali aliter, quam debet accusator, desistit, iudex nihilominus ex officio inquiret, vt hic per totum. §. de abol. indulgere. & l. 2. vbi autem vult iudex iusta causa discere, abol. indulgebit. C. de abol. l. 1. 2. & 3. 2. q. 3. si quem. & §. praeuaricator. in causa mista potest recedere, quando vult, in causa autem populari similiter per transactionem recedere non licet, nisi vt legitur. ff. de pac. l. iure. Svlti. ff. de iureiur. l. eum qui. S in po pelaribus.
Caput 4
CAPVT IIII. 1 Quando alicui competunt due actioner de iure communi, una intentata potest aliam attentare, & idem sit in penalibus actionibus. habes in num. 2. 3 De alicuius crimine non est pluries inquirendum.
IN TANTVM. ( Clamor) praemissis de hoc no. 5. 2. 1. Alioquin) Not. quod vbi alicui competunt duae actiones de iure communi, vna intentata, potest aliam attentare, vt apparet in socio, qui contra socium furem potest agere, & pro socio, & furti, vtrum vult primo, & vtrum post vult. ff. pro soc. rei. sed secus est, si vna competit de iure communi, & altera de officio praetoris, qualis est nau. cau. sta. quae datur de beneficio praetorum, nam in illis, si vnam eligit. intelligitur alijs renunciare. ff. nau. cau. sta. & ita. §. fi. & l. licet. §. fi. ff. de sepa. l. 1. §. illud.
Sed his videtur contra. 2. de in integ. resti. constitutus. vbi dicitur, quod simul quod plus est, quam si diuersis temporibus admittatur quis ad accusationem, quae competit beneficio praetoris. scet in inte. resti. ad officium iudicis, quo dicit venditionem nullam. Sed certe sol. est leuis, quia nos hic loquimur, quando alicui competunt duae actiones, quod prosequendo vnam, videtur alii renunciare, sed decr. loquitur, quans do tantum altera competebat, sed tamen vtramque prosequitur propter dubium, & sic potest responde. decre. 3. de praescri. auditis.
2. In penalibus autem actionibus, quae surgunt ex diuersis delictis, raro impedit vna alteram. ff. de pri. delic. nunquam. sed si oriantur ex vno delicto, quatenus concurrunt, se impediunt & vltra. ff. vibo. rap. l. 1. ff. de act. & obl. qui seruum. Si autem actiones non sunt penales, sed rei persecu. toriae facta per alterutram exactionem, ret liqua tollitur. ff. loc. si. merces. §. culpae. Si autem vna sit persecutoria rei, vt rei ven. & altera penalis naturaliter, & ab initio, vt actio furti, neutra per alteram tollitur. ff. de fur. l. si. pign. §. cum furti. nisi in casu, qui est. ff. nau. sta. l. ita. §. fi. quod est praeal. ratione, quia eligendo alterum de duobe, s. ius commune vel beneficium praetoris, alteri renunciare videtur, est etiam alius casus. ff. de fur. is cui. vbi dicit, quod si ali¬ cui pro re commodata competit actio furti & commodati, quod vna per alteram tollitur, sed hoc est ea ratione, quia. cscet vtraque actiocls. furti & conmmodati competit pro eodem. s. interesse litis, licet per actionem furti dupletur, vel quadrupletur, & in actione furti, vel commodati tantum sit simplum interesse. ff. de re iudi. nemo ex causa. §. quties. Si vero ab initio non sit penalis, sicut est actio, quod met. cau. quae ab initio nullam imponit poenam, si velit restituere, tunc vna per alteram tollitur. ff. quod metus cau. metum. §. licet.
