Titulus 32

CAPVT I. Donxim, e: atip 3 E. 33I4 de ffes pr9l a do Eox: possit. Demunciatio qualiter per procuratores fieri possit. Remissiue.

INTELLEXIMVS. ( Iniuria) licet hoc sit verum, sic tamen si denuncians, non iurat de calumnia, nec habet in veritate ius denunciandi, item si nomine alieno denunciet, & postea apparet nonesse verum procuratorem, vel alias in sufficientem, non fiet demolitio. ff. a de remis. l. 1. §. 1. Item no. quod fit denunciatio ad futura aedificia, etiam dummodo aliquem faciat apparatum. ff. de polli. l. 1. 3. coepisse. ff. de no. ope. nunc. l. 1. in prin. & §. potest. Arg. contra. ff. e. stipulatio. §. opus. vbi dicitur, quod non sufficit fecisse apparatum, nisi aliqua species appareat futuri operis. Sol. ibi loquitur quando parabat materiam pro praeterito aedificio fulciendo. ff. e. l. 1. §. si quis aedi. vel ibi loquitur, quando omnino ignorabat, quid vellet facere de cemento, quod videbat, & in quo loco vellet aedificare. Sed vbi quis se iactat, quod in certo loco vult aedificare domum, tunc bene potest denunciare. ff. 2. e. l. 1. §. potest. Qualiter per procurato¬ res possit fieri denunciatio, no. in summa. de noui oper. nunc. vltra med. & in summa. C. de procu. Videtur autem, quod non cassabitur inhibitio iudicis, licet non vocet partes, quanuis contra procuratorem posset allegare, quia & si praesens esset non differret inhibitionem facere de non aedificando, nisi incontinenti, & quasi in momento ostenderet, non valere procurationem, quia si contra dicitur non satisfit aedicto, quia vult festinanter ab opere cassari, et. iam si iniuria sit opus, tamen non fiet demolitio operis facti contra inhibitionem, si postea apparuit eum non fuisse procuratorem, vt hic not. alii contra, quia graue est pictorem offendere (terminare) id est, facias demoliri quicquid factum est post denunciationem noui operis.

CAPVI II 1 Lemissio fieri debet uerbaliter, & expresre. 2 Cum ecclesia destruitur ob delictum aliquorum, nullus decaeterom uocari debet clericns illius ecclesiae. Et ille locus priuilegium perdit. Locus an & quando perdat priuilegium suum. Clerici an & quando possint contractus suos exercere extra ecclesiam. Filiifamilias si alibi quam in domo patris habeant domicilium, uocari debent, sed ubi cum patre habent domicilium, non sunt uocandi.

CVM EX INIVNCTO. (Renunciationem) & post reuersionem de loco vbi aberant (expensis) si absenti non esset notum, quod aedificatum esset ante eius reuersionem demoliri deberent expensis nunciantis, sed post factis expen. nunciati. ff. eo. de pupillo. §. si quis forte(sancione) ff. eo. l. 1. §. in operis. Remissionem) verbis expressis factam. ff. de re. l. 1. in princ. ff. e. l. si opus nouum. & tacite a puta per subsequentem transactionem. ff. e. l. 1. §. post operis. & §. item quaeritur. item morte nunciatoris. ff. & l. 1. §. morte. & §. quod si is. non autem morte nuncianti, vt ibidem. Item si satisdederit nunciatus intra annum, vel per nunciantem stet, quo minus satisdetur. ff. e. precio§. deinde ait. & §. hoc interdictum. & §. hoc autem. post annum autem non satisdetur, cum finiatur anno. ff. e. praetor. §. vl. (instituendis) ordinauerat enim ibi archiepiscopus ponere certum numerum canonicorum, & super hoc etiam ibi institutos iam aliquos iurare fecerat de residentia ipsius loci, & quasdam ecclesias depu¬ tauit pro beneficijs clericorum ipsius ecclesiae (reuocatis) re destructa destruuntur priui. inf. de ver. sig. abbate. in fi. 16. q. 7. & hoc dicimus. ff. de col. illi. l. 3. 18. q. 2. in nullo (quicquid). C. de elec. non dubium. 10. dist. vides.

Not. quod quando ecclesia vel ciuitates, siue alia loca, siue sacra, fiue prophana, authoritate superioris destruuntur propter delictum eorum, decaetero nullus debet vocari clericus illius ecclesiae, vel municeps illius loci, & ille locus a priuilegium perdit, vt hic. & de conse. di. 1. placuit. 16. q. 7. & hoc dicimus. ff. quando dies vsufr. leg. ced. si autem ab hostibus destruatur, tunc retinet omnia priuilegia sua, & antiqui clerici remanent ibi. 7. q. 1. pastoralis. 19. q. 3. quae semel. & idem videtur si authoritatem superioris transferat in alium locum, vel alii vniatur: vt not. 3. ne se. vac. c. 1. supra, de re. do. quia mo. & idem intelligitur in ciuitate, & alijs locis prophanis. ar. ff. de contrahen. emp. aeden. Hoc autem certum est, quod si aliquae ecclesiae occupentur ad tempus a tyrannis, ita quod non possunt inhabitare ibi clerici, quod ecclesia retinet sua priui. & suos clericos, licet sint eiecti, vnde videtur, quod si expediat ecclesiae vel clericis illius ecclesiae facere aliquem contractum, vel praelatum, vel quicquid aliud, quamuis haec ordinarie facienda essent in ecclesia. 5. de ele. quod sicut. tamen propter necessitatem fient alibi. 23. di. in nomine. & etiam quod plus est, si tyranni darent facultatem clericis eundi ad ecclesiam sic inuasam, & etiam ibi semper aliqui clerici remanserunt, & etiam si non timeatur de impressione, dummodo illi qui exierunt iusto timore, vel alia iusta causa exierint, si sint maior pars illa quae est in ecclesia, ebet ad forinsecos bexire, nisi posset redire cum bona & perpetua pace vel ho. nesta.

Et idem videtur si sint pauciores, dummodo praesumat quod electio, vel alius contractus vtilius posset celebrari extra ecclesiam, quam intra. ar. 3. de ele. bo. me. ma. vbi no. secus si propter suas inimicitias, non possunt ire ad ecclesiam, quia tunc possunt constituere procura. 5. de elect. quod sicut. §. 1. & c. quia propter. Idem est, etiamsi non sit magnum negotium, vel si sit magnum, sed vtiliter potest fieri per inferiores, quando autem clerici dispersi sunt, ille qui est caput capituli, siue sit praepositus, siue alius ad quem pertinet voca¬ tio capituli, eos vocabit. 3. de ma. & obe. 1. dummodo sit in loco idoneo, vbi plures conuenire possunt, vel etiam si ibi non sit sed ad eum accedere velit, alias autem si vellet Lombardos in Lombardia pro maiori parte morantes, vel in remotas partes Franciae vocare, non tenentur ire, quia manifeste iniquum est mandatum. arg.5. de elect. cum inter vniuersas. secus autem si dubitaretur, quia tunc semper obedire debent. 11. q. 3. quid ergo. & si absentes non inueniunt, procedant praesentes. 3. de elecequia propter. Si autem nullus est, ad quem pertinet ex officio alios vocare tunc ad hoc, vt teneat, quod fit ab eis oportet quaecunque eis placet, quod ad minus conueniant duae partes illorum, ad quos pertinet facere illum contractum, & illi debent vocare alios qui commode posa sunt vocari, quod relinquendum est arbitrio boni viri, vel consuetudini antiquae illius ecclesiae, & siue venerint, siue non, procedant ad perficiendum illum contractum, vel electionem, si autem contingat plures electiones fieri, Papa confirmabit, quam viderit canonice factam, puta secundum tenorem huius glo. & illius glo. quae est de hac materia. 5. de elect. bo. me. ma. & si sit vniuersitas secularis, debent vocari omnes maiores 14. ann. siue sint mares, siue mulieres, siue virgines, siue coniugatae, siue viduae, & minorum tutores. ff. quod cuiusqe vni. si manci. placet nulli. ff. ad muni. filia. §. vidua. & l. ea quae. & l. fina. Item filii fa. vocandi sunt, si alibi, quam in domo patris habent domicilium, sed vbi cum patre habent domicilium, non, quia tantum pater vocandus est. ff. ad muni. placet. non vtique possessionem etiam ciuilem retinent, qui timore inimicorum & hostium dimittunt res sutas. C. de acqui. pos. licet ille autem, qui ab hostibus capitur, bene amittit possessio. rerum suarum, & etiam non captiuus amittit possessionem rerum captarum ab hostibus. ff. ex qui. cau. in inte. rest. deniques. & l. ait praetor. §. is autem.

CAPVT III. 1 Torma appellationis ab interlocutoria quae sit, & quando sit iusta.

SIGNIEICANTIBVS (Decreuit) & bene. ( Prouocauit) . I. 2. gl. Sed alii dicunt, hic autem in vtraque appellatione credimus causam assignatam, licet in decret. non exprimatur, qualis causa in prima appellatione potuerit assignare, & non iusta, quia cum iusta esset sententia, non poterat assignari iusta causa appel. sed de proprio motu placuit iudici a quo appellatum est deferre, vel iudicem ad quem appellatum est admittere. In secunda autem appellatione potuit esse iusta causa app. hoc modo.

Domine cum ego incontinenti paratus sim probare praeiudicium fieri ecclesiae in praesenti aedificatione, & plateam ad ecclesiam pertinere, & vos in contrarium decreuistis, me non admittendum ad haec probanda, & cautionem aduersarii recipiendam, appello, sed si admisisset probationes, & tamen reputans eum non probasse cum probasset, contra eum talem interlocutoriam protulisset, sicut apparet, licet sufficienter probauerim, ecclesiae praeiudicium generari ex aedificatione aduersarij, tamen iudex contra me interlocutoriam protulit, scilicet, cautionem aduersarii recipiendam, vnde appello, quamuis videtur sufficere si dicat appello: quia ex testibus vel alijs instrumentis aliter pronunciandum est. Idem etiam videtur si dicat, quia iniusta est interlocutoria, tamen nimis videtur generale verbum, quia iniusta est interlocutoria, nisi exprimatur, in quo est iniusta, sicut nec audiendus esset, si diceret, appello quia me grauastis, nisi exprimat in quo grauet. Prouocauit) non erat appellationi deferendum, cum non esset expressa iusta causa appel. 3. de ap. vt debitus. Alii dicunt, quod tam a diffinitiua, quam ab interlocutoria etiam nulla causa assignata, licet appellare secundum canones. Huic solutioni expresse contradicit. 5. de app. cordi. in prin. quod nos non credimus, nisi in casibus, qui legibus exprimuntur, puta si interlocutus sit quaestionem in ciuili siue in criminali negotio per tormenta habenda. ff. de app. re ante sententiam. Item si fideiussores appellentur a delegato, tanquam idonei sistendi iudicio, quamuis quidam dicunt tunc etiam sine appellatione delegantem posse corrigere sententiam delegati. ff. qui. sat. co. arbitro. ff. a quib. app. licet. l. vl. idem etiam ab iniuria. vide C. de ap. si quis prouo. Plac. autem intellexit iniuriam facit, puta si verberauit litigantem post latam sententiam. ff. de ap. illum. C. de app. in maioribus. quia appellat iniuriam iniuriosam executionem, puta quia vult exequi sententiam antequam quadrimestre tempus elapsum sit, nam sicut licet appellare ab executore, si excedatmodum in excqueurdo. ff. quorum ap. non re. l. ab executore. ita & si praeuenit tempus, a sententia autem pos non licet appellare, non quia sit interlocutoria, sed quia super proprietate principalius & perfectius iudicium expectatur. C. si de mo. pos. fu. app. l. 1. sed sex cundum canones bene appellatur a sententia pos. 3. de rest. spo. ex conquestione. sed tamen si quis illam decr. bene videt, non dicit in possessorio appellatum, sed quia eius petitio super possessorio denegabatur.

Sed alii dicunt & vt videtur melius, quod quando appellatur ab interlocutoria, quod sufficit dicere, appello, & maxime si adiiciat, quia est iniusta causa. sup. de testi. significa. neque oportet, quod dicat in quo sit iniusta, sicut quando appellatur, quia locus non est tutus, sufficit dicere appello, quia locus quem mihi assignastis, non est mihi tutus, nec oportet eum exprimere, quare non est tutus. 5. de ap. ex parte. sed iudex qui de appellatione cognoscit, si inuenerit interlocutoriam iustis ex actis productis coram primo iudice confirmabit eam, sed si ex nouis probationibus velit probare eam iniustam, non poterit, quia eas coram primo iudice debuit procedere, etiam post interlocutoriam, & contra se prolatam, & tunc si denegasset eam recipere, sine causa poterat iuste appellare: vt. ff. de re iudi. quod iussit. 4. q. 5. c. 1. si autem ex prioribus actis inueniret interlocutoriam iniustam cassaret eam, & quicquid factum est post ap. & huiusmodi causam interpositam ( procedendum) ante tres menses, in quo peccauit, nam ille qui nunciat opus nouum, habet tres menses intra quos si poterit probare, non licere aedificare, alii probabunt a tribus mensibus, aut in antea licet aedificata praestita cautione aedificare. 5. eo. cap. vlt. C. de aedifi. priua. l. vltima.

CAPVT IIII. IS CVI.