Titulus 11

CAPVT I. 1 Quam paenam incurrat bodie, qui plus petit. 2 Caereditatis petitio non competit contra debitorem in diem.

CONSLLIVM. ( Prouidentiae persistendum) quousque dame num, vel expensas patiatur aduersarius. insti. de ac. §. tripli. (Re.) vbi autem super maiori quantitate, quam sibi deberet fecit sibi creditor caueri scienter, & dolose a debitore, si postea plus petat, & perseueret vsque ad litis contestationem totum debitum amittat. C. eo. l. 1.

2 In expensis) secundum leges olim amittebat totum, quocunque modo quisque plus peteret. inst. de excep. §. temporalis. hodie secundum leges, qui plus petit, vel causa, vel loco, si aliquod damnum in datione sportularum ex hoc senserit, triplum reddit, & nihilominus expensas propter regulam generalem, quod victus victori condemnatur in expensis. C. de iud. pro¬ perandum. §. sin autem. Cum autem in foro ecclesiastico hae sportulae non accipiantur. inf. de vi. & ho. cle. cum ab omni. non condemnatur secundum canones ad hoc triplum, sed ad ex pensas tantum, vt hic, quas, scilicet, fecit occasione petitionis plus continentis. (Loco) hic potest conueniri, vbi soluere tenetur, si inueniatur ibi. sup. de foro compe. dilect. & etiam alibi, vbi de iure communi habet forum, non autem vbi fecit promissionem. ff. de iud. haeres. ff. de eo quod cer. lo. l. prima. C. de bo. autho. iud. po. l. tertia. (Petitur.) Haec litera habet duplicem intellectum, potest enim legi quod debitor non cogetur incipere litem super principali debito, nisi post finitas duplicatas inducias, & expensas solutas, & habet hoc locum, quando debitor a principio ante litis contestationem opposuit, & probauit declinatoriam fori, scilicet, pactum quod non possit ante certum tempus conueniri, & sic loquitur insti. de excep. §. temporales. vel quando ante litis contestationem opposuit, & probauit parte consentiente dilatoriam solutionis, scilicet, quod non tenebatur soluere ante certum tempus, & etiam iudex ex officio suo debitori duplicauit inducias, & expensas adiudicauit, nam in his casibus non cogetur debitor litem inchoare, nisi praedictis perfectis. insti. de excep. §. hodie. Item potest intelligi, quod debitor non cogetur suscipere litem de re iud. vel officio iud. super executione sententiae latae super principali debito, nisi praedictis impletis. aliqui etiam intellexerunt, quod etiam litem coeptam per litis contestationem non tenetur debitor exequi, nec ad sententiam procedetur, nisi praedictis perfectis, imo aliqui dixerunt, quod statim postquam apparuit debitum ante tempus petitum absoluet debitorem ab instantia iudicii. argumen. pro eis. ff. de peti. haere. quod si in diem. sed hic non videtur, quod cum constet de debito in diem, quod condemnari debeat praedictis poenis pro sua temeritate impositis. ff. de iud. de qua. argumen. ff. ad l. Aquil. l. in lege. ff. de fur. quidam. nec. l. praealle. quod si in diem contradicit, quia ibi non agebatur ad debitum in diem soluendo, sed ad cautionem praestandam, ad quam bene fuit condemnatus. ff. de iudi. in omnibus.

Vel dic illud ideo est, quia petitio haereditatis non competit contra debitorem in diem, quia non possidet pro haerede, vel possessore, sed actio ex mutuo vel consimiles bene competunt contra debitorem in diem, licet male agat. ff. quando dies leg. ce. l. prima. in fin. Item not. quod poena ista tenetur non tantum qui contra pactum factum petit ante tempus, sed etiam qui petit ante tempus a lege praefixum. insti. de excep. §. hodie. & pone exempla in dote. C. de rei vxo. act. §. cum autem. & in constituta. ff. de consti. promis. §. si siue. & in condemnatione. ff. de iudi. debitori. & in multis alijs.