Articulus 21

ARTICULUS XXI. An credere quod est actus fidei, naturaliter precedit sperare ?

Deinde quaeritur de hoc quod dicit in ultimo capitulo, ibi, I, circa initium: "Ideoque credere, quod est actus fidet, naturaliter precedit sperare, etc." Hujus enim contrarium habetur

1. Super Psalmum xxxvi, 1: Noli aemulari, ubi dicit Glossa: "Spes est introitus ad fidem."

2. Item, Supra habitum est, quod charitas est mater et forma omnium virtutum : et hoc iterum a Magistro dicitur hic : ergo falsum est, quod fides sit prima.

3. Item, Una virtute habita, habentur omnes : ergo nulla est prior alia.

4. Item, Prius est recedere a malo, quam facere bonum : sed timor facit recedere a malo, fides autem docet accedere ad bonum, et accedit ipsa ad verum quod est bonum : ergo timor est prius.

5. Item, Hoc videtur dicere Eicclesiasticus, 1, 27: Timor Domini expellit peccatum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari.

Solutio Dicendum meo judicio, quod naturaliter precedit fides vel actus fidei, sicut dicit Magister hic: quia nisi fides malum ostendat, non fugiet timor ipsum. Similiter nisi fides bonum ostendat, non appetet ipsum amor. Licet igitur tempore simul sint, tamen natura precedit fides, ut jam dictumest : quia ipsa secundum rationem est ante motum hominis ad justitiam.

Si autem consideramus justificationem, secundum quod est motus quidam : tunc dicemus, quod in illo motu est terminus a quo, et terminus ad quem: et per comparationem ad terminum a quo, id est, a peccato quod ordinat ad peenam, primus motor est timor: per comparationem autem ad terminum ad quem, primum quidem disponens ipsum mobile, est spes elevans, ut moveatur ex presuppositione consequendi veniam : amor autem est primum movens. Et sic nihil prohibet diversa esse prima in justificatione. Sed tamen semper fides erit prior omnibus naturaliter : quia ipsa per ra- tionem intelligendi est ante motum totum, ostendens a quo, et ad quid moveatur, et quomodo.

Et per hoc patet solutio ad totum praeter Glossam de Psalmo xxxvi, 1. Et ad illam dicendum, quod fides non accipitur ibi pro habitu quo creditur, sed pro credito ipso, et hoc est aeternum bonum, in quod introducit spes, quia ipsa est exspectatio sterni boni.