Ulpianus
libro octavo de officio proconsulis De abigeis puniendis ita divus Hadrianus consilio Baeticae rescripsit:
"Abigei cum durissime puniuntur, ad gladium damnari solent.
Puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi frequentius est id
genus maleficii: alioquin et in opus et nonnumquam temporarium dantur".
Abigei autem proprie hi habentur, qui pecora ex pascuis vel ex armentis
subtrahunt et quodammodo depraedantur, et abigendi studium quasi
artem exercent, equos de gregibus vel boves de armentis abducentes.
Ceterum si quis bovem aberrantem vel equos in solitudine relictos
abduxerit, non est abigeus, sed fur potius.
Sed et qui porcam vel capram vel vervicem abduxit, non tam graviter
quam qui maiora animalia abigunt, plecti debent.
Quamquam autem Hadrianus metalli poenam, item operis vel etiam gladii
praestituerit, attamen qui honestiore loco nati sunt, non debent
ad hanc poenam pertinere, sed aut relegandi erunt aut movendi ordine.
Sane qui cum gladio abigunt, non inique bestiis obiciuntur.
Qui pecora, de quorum proprietate faciebat controversiam, abegit,
ut Saturninus quidem scribit, ad examinationem civilem remittendus
est. Sed hoc ita demum probandum est, si non color abigeatus quaesitus
est, sed vere putavit sua iustis rationibus ductus.
2
Macer
libro primo publicorum iudiciorum Abigeatus
crimen publici iudicii non est, quia furtum magis est. Sed quia
plerumque abigei et ferro utuntur, si deprehendentur, ideo graviter
et puniri eorum admissum solet.
3
Callistratus
libro sexto de cognitionibus Oves pro numero abactarum aut furem aut abigeum faciunt. Quidam
decem oves gregem esse putaverunt: porcos etiam quinque vel quattuor
abactos, equum bovem vel unum abigeatus crimen facere.
Eum quoque plenius coercendum, qui a stabulo abegit domitum pecus,
non a silva nec grege.
Qui saepius abegerunt, licet semper unum vel alterum pecus subripuerint,
tamen abigei sunt.
Receptores abigeorum qua poena plecti debeant, epistula divi Traiani
ita cavetur, ut extra terram Italiam decem annis relegarentur.
