I, P. 1, Inq. 1, Tract. 5, Sect. 2, Q. 4, T. 1, M. 3, c. 1
I, P. 1, Inq. 1, Tract. 5, S. 2, Q. 4, T. I, M. 3, C. 1
AN PRAEDESTINATIO ET REPROBATIO CAUSAM HABEANT EX MERITIS PROPRIIS.
Quantum ad primum obicitur sic: 1. Constans est quod aliquis potest facere quod habeat gratiam, quia si facit quod in se est, habebit gratiam; et habens gratiam potest facere quod finaliter habeat gratiam; et si finaliter habet gratiam, praedestinatus est; ergo potest aliquis facere quod sit praedestinatus.
2. Item, ad Rom. 9,13: " Esau, subtracta gratia, est reprobatus" ; sed subtractio gratiae est ex meritis; ergo reprobatio est ex meritis.
3. Item, Rom. 9,14 super illud: "Numquid iniquitas apud Deum" ? Glossa: " Esauper iustitiam est reprobatus". Ergo ex meritis.
4. Item, super Malach. 1,2: "Cuius vult miseretur" etc., Augustinus: "Haec voluntas iniusta esse non potest, quia venit de occultissimis meritis".
5. Item, ad Rom. 9,15: "Miserebor cui miserebor". Glossa Ambrosii: "Dabo illi gratiam quemscio ad me toto corde post errorem reversurum, et hoc est dare cui dandum". Ergo propter futurum servitium datur misericordia.
Contra: a. Esse praedestinatum est esse ab aeterno ; merita nostra habent esse temporale, et temporale non est causa aeterni; ergo nec merita causa praedestinationis.
b. Item, ad Tit.: "Nonex operibus iustitiae, quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit".
c. Item, ad Rom. 11,6 probat Apostolus quod gratia non potest esse ex meritis, "alioquin gratia non esset gratia". Si ergo infusio gratiae, quae est temporalis, non potest esse ex meritis, ergo nec praedestinatio quae est aeterna.
Respondeo: In nomine praedestinationis et reprobationis intelliguntur plura. In praedestinatione enim intelligitur praescientia et gratia et gloria respectu quorum est praedestinatio. Similiter in reprobatione sunt tria: praescientia et praesens iniquitas et poena futura. Cum ergo invenitur in auctoritatibus Sanctorum quod praedestinatio vel reprobatio sit ex meritis, respondendum quod si hoc dicatur quantum ad principale significatum, sic non sunt ex meritis; si quantum ad connotatum, sic sunt ex meritis, sed differenter ex parte praedestinationis et reprobationis. Nam ex parte praedestinationis nec principale significatum est ex meritis, nec etiam primum connotatum, quod est infusio gratiae, sed collatio gloriae ex meritis est. Ex parte autem reprobationis aliter est: nam principale significatum est praescientia et praeparatio, connotatum praesens iniquitas et futura poena. Patet probatus », vel iuste etc.: dicendum, secundum 71 ergo quod reprobatio quantum ad principale significatum quod supra 3, quod notatur iustitia non respectu non est ex meritis, sed quantum ad connotata potest dici quod est ex meritis. Si ergo inveniantur auctoritates quae dicant quod praedestinatio et reprobatio sint ex meritis, non est referendum ad principale significatum, sed ad connotatum, sed differenter in praedestinatione et reprobatione, ut dictum est. [Ad obiecta]: 1. Ad illud ergo quod obicitur iste potest facere quod habeat gratiam Dei, dicendum quod hoc intelligitur sic: quod potest facere aliquid, quo facto, habeat gratiam, sicut iste aperiendo fenestram facit quod illuminetur domus, non quod eam illuminet, sed quia aliquid non causam. facit, quo facto, illuminatur 2; eodem etiam e sensu 4. Item, ad illud quod « voluntas venit de' intelligitur 'potest etiam facere, quod perseveret occultissimis meritis » etc.: respondeo quod 'de' in gratia '. Nec ex hoc sequitur quod hic sit potest dicere .causam originalem, et sic falsa; praedestinatus, quia primae sunt impropriae, sed vel materialem, et sic vera. Unde per hoc signiultima nullo modo est vera: nam habere gratiam ticatur quod reprobationis effectus quasi mateest temporale, et ideo possumus aliquid facere rialis exigentia sint mala merita. ' antecedens ad gratiam; sed praedestinatio aeterna 5. Item '", ad illud Ambrosii: dicendum 4 [est], et ideo nihil possumus facere antecedens quod Ambrosius non vult dicere quod merita ad illam. sint causa quare datur gratia, sed quod sint"
2. Item "', ad illud Rom. 9,13, in Glossa: « Subtractio gratiae ex meritis est », ergo et re- probatio ', patet solutio per praedicta. — Vele potest dici quod subtractio gratiae non est causa reprobationis; unde si ablativus-' causam notet, falsa est; sed si notet concomitantiam, vera est.
3. item, ad illud: « Esau per iustitiam est" reprobatus », vel iuste etc.: dicendum, secundum" quod supra 3, quod notatur iustitia non respectu principalis signiiicati, sed respectu connotati. Exponatur ergo quod dicitur ' Deus praeparat alicui poenam aeternam ex meritis': quod dicitur 'ex meritis' potest referri ad praeparationem absolute, et sic talsa ; vel in comparatione ad poenam et sic vera, quia poena pro' meritis intligitur. — Vei aliter: uno modo dicitur iustitia divina* aequitas reddens unicuique quod suum est, alio modo exigentia meritorum; primo modo sumitur hic iustitia: ratio enim reprobationis est iustitia, ratio praedestinationis est misericordia; habent enim praedestinatio et reprobatio rationem, etsi non causam.
4. Item, ad illud quod cvoluntas venit de' occultissimis meritis . etc.: respondeo quod ' de ' potest dicere .causam originalem, et sic taisa; vel materialem, et sic vera. Unde per hoc significatur quod reprobationis etiectus quasi materialis exigentia sint mala merita.
5. Item'", ad illud Ambrosii: dicendum4 quod Ambrosius non vult dicere quod merita sint causa quare datur gratia, sed quod sint" congruentia ut illi detur gratia; unde non posuit verbum notans causam, sed congruentiam; unde dicit": «Dabo ei gratiam, 'quem' scio ad me reversurum -, non ' quia ' scio ad me reversurum.