Quaestio 5

Quinto quaero circa istam distinctione 14 utrum alicuius prius contingenter futuri absoluta revelatio sequens tollat contingentiam revelati

et videtur quod sic quia augustinus de civitate dei capitulo 10 et tractans an omnia fiant f a to et respondet quod immo nulla sancto fieri dominus nisi forte inquit ut fatum a fando dictum intelligamus scilicet ali?q?do et isto modo fatum abimere non punis quia scriptum est locutus est deus etc Et tunc sequitur propositum quod dictum est inquid semel locutus est et inter immortaliter hoc est incommutabiliter locutus est sicut noviter incommutabiliter omnia quae futura sunt et quae ipse est facturus haec ille

¶ Ex hoc dicto sequitur istam consequentiam esse bonam deus locutus est tale fore ut pote quod reddet ut ibi dicitur uniteret iuxta opera sua igitur sic eveniet et antecedens est negatur quia quod semel est dictum manet irrationale verbum ergo et consequens ergo totaliter contingentia revelati

¶ Contra tunc haec esset inpossibilis deus revelat aliquod futurum contingens consequens inconveniens

¶ Item petrus tunc non peccavit negando christum quia non ante negationem certum est nec in ipsa negatione quia nullus peccat in eo quod vitare non potest sed ipse non possibilis vitare quin negaret christum ante galli tantum si praecedens revelatio sustulit ei potentiam non negandi et consequens est inconveniens ergo antecedens

¶ Ad quaestionem primo respondebo quod non et suadebo et consequenter movebo difficultates in contrarium et solvam conclusionem istam negativam probant sufficienter media reducta praecedentis proxime quaestionis

¶ Item hanc conclusio probavit firalf in quaestione biblica primo onitur pro eo quod non videtur bene sapere quia excursat iudam a peccato et pylatum et milites crucifigentes et petrum negantem et omnes alios quorum etiam peccata praedicta sive revelata a christo quia nullus peccat in eo quod cavere non potest secundum augustinus 3o de libero arbitrio capitulo 28 sed si facta revelatione peccatorum futurorum ista necessaria forent nullus posset ea cavere ergo nullus peccaret ea faciendo sed certum est ex evvangelio quia christus in cena revelavit discipulis suis quod iudas traderet eum et petro quod negaret ipsum et aliis quod iudaei crucifigerent eum et iudicaret eum morti ergo omnia talia ex tunc necessario erant futura et per consequens caveri non poterant ab illis qui ea erant facturi et per consequens non peccaverunt contra evangelium de homini illi per quem filius hominis traderetur in ile e si nam non f matthaeus 26 et 27 peccavi tradens sanguinem iustum Et actuum 2 et hic quid posse dicit agnum dimittere iniqui et in falsa appellatus de quo praevaricatus est iudas

¶ propterea tunc nullus electus posset peccare finaliter et dampnari quod falsum est consequentia patet quia christo revelatum est qui sunt sui electi et salvandi quia pro illis frequenter creavit et commendavit eos patri et alibi "ego cognosco oves meas" et ioannes 17 dicit "pater sanctae serva eos in nomine tuo"

¶ praeterea ista via collit libertatem arbitrii respectu cuiuscumque revelati et ita postquam angelus praedixit multi?ceribus quod viderent dominium in galilea nullus potuisset aliam earum occidisse nec eis oculos eruisse antequam ipsum vidissent nec in earum potestate fuisset illic non ivisse facta revelatione quod irent illuc quae sunt absurda

¶ praeterea non posset deus revelare aliquod peccatum mortale contra evangelium de peccato iudae et petri quia si esset revelatum esset necessario futurum secundum hanc responsionem et per consequens non esset peccatum sicud diffuse probat alius in libello de duabus animabus Et idem probat anselmus in de concordia capitulo 2 et 5 et quod petrus mortaliter peccat elici potest ex glossa ad 2s ???? verbo ore autem confo? fit ad salutum omnes an ????? persecutoribus christum negaverunt perierunt nisi illi qui ???? cur enim petrus lacrimis diluit quod ore negaverit si saluti sufficiebat quod corde cred credebat et est augustinus et credere ?? parti magis ascensio quod scilicet petrus negando mortaliter pega??? secundum uniusquisque iam haberet dubitare si possit mereri quod si factum suum futurum sit revelatum necessario erit et non liberum et ita non erit meritum sicud deductis augustino 3 de libero arbitrio capitulo 3

Item tunc de quocumque futuro haberemus dubitare an deus posset perducere quia si deus revelavit se productorum illud non poterit secundum hoc illud non producere cum sit necessario futurum facta revelatione et deus necessario produxisset corporalem terram et non libere libertate contingentiae quam praeviderunt angeli in verbo producendum quia ista praevisio erat quaedam revelatio dicit enim augustinus 4 super genese capitulo 35 de parvis quod mens angelica pura caritate inhaerens verbo dei cunta prius viderit in verbo facienda quam facta sunt sed dicas forte quod incomplexa prius noverit illa et hoc non sufficit quin auctoritates velint plus sicut argui per m praecedenti quaestione et ysi etiam in primo libro de summo bono capitulo 10 dicit quod angeli in verbo dei omnia sciant antequam fiant

¶ praeterea non magis fit necessario illud quod revelatur semper revelatur semper revelationem in verbo quam assertum vel praedictum a deo propter assertionem vel praedictionem quia aequalia omnia inconvenientia videntur sequi quia utrobique sicut patet intuenti sed si christus asseruisset vel praedixisset aliquod futurum fore per libertatem arbitrii et contingentia ad utrumlibet eo ipso illud esset futurum ante contingens et non necessariam propter assertionem vel praedictionem ergo et si christus revelasset aliquod futurum contingenter fore sicut et scivit et illud contingenter fore illud post revelationem esset futurum contingens et per consequens non necessario futurum

praeterea et haec in scolis arguitur contra vilibus centem tunc contrarium respondeo deus modo praescit de alico quod ego die demento proximo facia libere illud aut ergo potest deus hoc horae revelare vel non si sic fiat et tunc sequitur quod revelatum potest non fieri ame illo die et perit via ista vel si necessario tunc facta illud deus nunquam praescivit me isto die libere posse facere illud vel oppositum nec potuit etiam illud revelare quia falsum si non perit omnis possibilitas prophetiae respectu futurorum contingentium quorumcumque quod nihil potest revelari et esset sic futurum contingenter prima cum difficultas contra potentia veritatem est quia si praedicta conclusio esset vera videtur quod posset deus negare se ipsum ponatur enim quod christus praedicat alicui vel revelet de aliquo futuro contingente puta de a quod ipsum erat quo facto ipsum inevitabiliter eveniret probatio consequentiae quia aliter post illud dictum christi esset haec contingens a esset erit et per consequens etiam hic a non erit consequens falsum quia ex isto sequitur inpossibile ergo non est contingens assumptum probatur quia si a non erit cum sit necessariam christum dixisse a esse futurum ergo illud quod christus dixit esset futurum non eveniet et ultra christus negaret se ipsum consequens inpossibile et consequentia haec ultima et consequenter inpossibilitas patet per glossam super illud 2o ad thy capitulo 2 negare se ipsum non potest ubi sic dicit glossa christus qui veritas est non potest se ipsum negare quod tamen faceret si dicta sua non inplicaret haec glossa ergo necessario sequitur christus praedixit a fore igitur a erit etiam antecedens est necessariam semper postquam christus praedixit a fore ergo consequens et ista isto dicto a christo sequitur quod a inevitabiliter erit

¶ dicendum quod concedo hanc esse contingentem etiam post praedictionem huius a christo a erit a enim erit et haec finaliter quod christus praedixit esse futurum non eveniet est contingens sic quod non simpliciter inpossibilis inpossibilis tamen est secundum potentiam dei ordinatam

¶ Et cum probatur esse simpliciter impossibilis quia christus seipsum negare non potest etc verum est quod illa dicit glossa et addit quod hoc quod se ipsum negare non potest laus est die po?lis q d omnis creata rationalis igitur relicta posset se ipsam isto modo negare ibi facere unde sibi non credetur sicut veraci prophetae veritatis solius et ita se ipsam virtualiter negare sed deus hoc non potest secundum potentiam ordinatam numquam enim aliquid praedixit nec ista praedicet et quin i sta llud erit sicut intendebat praenuntiatem quod foret tamen nulla praenuntiatus absolute necessitat deum quin posset simpliciter loquendo non inplere quod praenuntiat vel fecit credi futurorum esse quod si faceret divina auctoritas non ita inclinaret nos et necessitaret nos indubitaliter credere diem iudicii futurum vel ultimam resurrectionem et alia prophetata sicut modo inplens omne quod praedixit intantum quod modo si in aliquo casu non eveniat quod sub verbis vocabiliter absolutis praedicitur futurum esse sicut est illud adhoc 40 dies et minue subvertere in Iona vel idem regis dispositione domui tuae quia modo tamen et non vi dicit propheta ezee intelligit talia quia non sic eveniet ad aliam sensum quam vocaliter exprimebatur utpote de invitis quod subvertetur nisi infra istos 40 dies vero poeniterent et de ezea quod naturaliter esse moriturus de sua praesenti infirmitate et sic de similibus

¶ dices forte quod anima christi licet verbo unica si non esset verbo decorata donata gratia et gloria et virtutibus potuisset decipi et credere aliquid futurum quot cum non eveniret et iuxta humanam credulitatem praedicere tale falso creditum utpote posset humanitas illa vel alia filio dei unica et nihil de hoc sciens dicere credens verum dicere illud quod dicit ioannes baptista "non sum ego christus" sed quod diceret illa humananitas unica diceret verbum vel suppositum cui uniretur ista humanitas et ista verbum posset negare se esse filium dei etiam de lege non miraculosa quo ad propositum dicendum quod argumentum illud procedit solum de potentia dei absoluta quia secundum potentiam ordinatam natura ec verbo unica nec potest ignorare se uniri nec potest decipi credendo falsum pro vero nec potest velle contra conscientiam agere actum verumtamen in casu posito li eius non supponeret pro verbo sed pro anima christi vel pro natura illius assumpta et ideo diceret verum negando se esse christum et verum esset isto casu posito quod verbum proferret per solam communicationem ydiomatum illa verba quibus negaretur anima christi vel humanitas christi esset verbum et hoc vere diceretur supposito semper si econverso non pro verbo sed pro anima vel natura assumpta aliter etiam et bene potest dici ad argumentum principale huius dubii quod negare aliquem proprie loquendo est rennuere ipsum vel respuere quod uo includit nolle ipsius et quandam voluntatis abiectionem respectu istius signis forte terminis expressum et hoc competere filio dei non potest respectu sui ipsius sed secundum voluntatem divinam certum est secundum voluntatem autem creatam suam secundum potentiam ordinatam non etiam potest hoc facere quia anima istius sic non potest deum odire vel abimere sed secundum potentiam absolutam quam sibi posset a d i mitti quo ad multa etiam unita existens secundum multos et potest carere secundum eos non est evidens quin anima ista posset saltem per accidens deum odire vel deteestari per se autem non est deus odibilis nec detestabilis et haec sint dicta denegatione sui vel non negatione seu potentia negandi se vel non negandi directam de indirecta autem qua quis diceret alia non vera unde posset sibi minus credi vel discredi vel unde sibi non crederetur respondendum est sicud prius de potentia ordinata et absoluta // 2a difficulta est contra dictam conclusionem quia ex ea videtur sequi quod deus possit esset deceptor consequentia videtur patere quia postquam revelatio facta est a deo alicui et ille ascensit et cre d dit ista fore cum ex tunc non possit non credisse si non ita eveniat deceptus fuisset a deo quia talia esset futura sibi revelavit iuxta illud Ricardus primo de trinitate "si decipimur dominea te decepti sumus" sed hoc est inpossibile quod deus aliquem decipiat secundum augustinus libro 83 quaestionibus quaestione 14 et anselmus in medicine humanae redemptionis probat enim augustinus corpus christi verum fuisse et non fantasmatum quia inquit si non fefellit christus et si fefellit veritas non est est autem veritas igitur haec ille

¶ hinc dicetur quod iste terminus revelatio connotat ita fore sicud praenuntiatur et ista contingenter est ista praenuntiatio revelatio sed haec responsio licet sic vera non aequivalat difficultatem argumenti quia per eam non vitatur quin deus fecerit illum cui fiebat illa praenuntiatio credere quod ista eveniret et per consequens quin deceptus sive nisi sic eveniat ergo etc

¶ dicendum quod facta revelatione ad hoc ista revelata contingenter evenient et non necessario verum est cum quia postquam aliquis credidit necessarium est ipsum credidisse vel assensisse talibus praenuntiatis a deo nec ex tunc possunt non fuisse praenuntiata vel non praedicta hoc tamen ad hoc est contingens talis credidit sibi revelata fore quia haec 2a propositio ratione huius termini revelata illa fore ad hoc secundum veritatem est contingens propositio autem aequivalens contingenti vel contingentem inplicans non est necessaria ergo non est necessaria facta revelatione aliquorum ipsa fuisse revelata sicut nec ipsa fore quia si non erunt non fuerunt revelata et hoc dico ante potentiam in esse talium praenuntiatorum nam post eorum potentiam in esse si fuerunt a deo immediate vel per medium praenuntiata fore non possunt non fuisse revelata et cum ultra deducitur quod tunc deus si non erunt fecit eum credere falsum et decperit eum

¶ dicit firaf et probabitur quod haec est contingens sumptuM valet ad potentiam rei praedictae in esse vel usque ad transitum temporis in quo fore praenuntiatur aliquid tale et hoc est sumptu vocando ad deceptionem facere quod aliquis habeat assensum falsum vel facere quod aliquis erret in iudicando nec potest deus decipere deordinate ipsum fallendo vel causando totaliter in eo sine comprincipatione libera proprie voluntatis illius cui in sit errorem propter quem praecise cum alio subtracto deligo vel demerito talis perpetuo dampnetur per quem modum daemones et haertici conantur fallere et trahere ad errores dignos dampnatione bene tamen posset deus de potentia sua absoluta perpetuo dampnare si vellet si hoc non fieret tunc praecise propter aliquod inpraessum a deo illi sed potius quia deus vellet ab aeterno dampnare ita quod divina volitio cuius causam non esset nunc reddere foret causa dampnationis talis personae et non aliquid illi inpressum sicut nec aliquid salvabitur praecise propter aliquid a deo inpressum sed potius talis salus asstrida est dei beneplacito liberali et gratiae non merito ex cuius etiam liberalitate processit ut gratia primo tali infundetur et non econtra secus autem est ubi homo libere cooperatur tali inpresso a deo ex hoc enim posset bene surgere meritum vel demeritum personale et sic intelligendi sunt facti tribus videlicet moveri iam proximo tractis cum dicunt deum non fallere posse nec falli loquendo de potentia dei absoluta in nemine et causare potest deceptionem primo modo dictam de potentia ordinata et hoc per se ipsum et immediate dicente augustino 83 quaestionibus quaestione 5 sed non ita deus deceptor est quod credere nefarium et ipsum esse quis non intelligat et intellectum summa et proprie divina virtus est neminem decipere per aliud autem innuit ibi augustinus quod fecerit haec deus praemittens de aliquo qui nec amitum nec ignotum sed tantum inimicum decipere vellet et quod etiam ipse hostis potest plerumque iniuste decipi ut in futura fidei circa treugas et huius addit quod m?to est purgatior summeque illi virtuti propinquior qui quam quam velit hostem decipere non eum tamen decipit nec auctoritate divina deus enim novit vel solus vel certe longe quam homines interius qua quisque poena praemio ve sic dignus qua propter deus quidam per se ipsum neminem decipit est enim pater veritatis et veritas et spiritus veritatis in dignis tamen poena tribuentibus distribuens quam hic pertinet ad iustitiam et veritatem si quisquam dignus est decipi non solum per seipsum non eum decipit sed neque per hominem qui congruenter diligit et custodu?ne persistit sic in ore vestra est est non neque per angelum cui non convenit prima facie sed per talem hominem qui non dum se huius cupiditatibus exuit aut per talem angelum etc logius enim deceptum regem sumptu atab id est falso vacici?o prophetarum et ita legimus ut neque sine divino iudicio factum inveniamus quoniam dignus erat iste sic decipi neque per illum angelum factum sit quod de i ceptionis officium suscipere non deceret sed per angelum erroris qui sibi ultimo tres partes inpositum laetitia postulavit et exemplificat augustinus de iudice qui ab ipso dampnatum percutere indignum sua persona et nephariam iudicat eius tamen iussu haec facit carnifex

¶ Similiter de fure quid dignus est morsu latrari id tamen homo agit neque per seipsum neque per filium neque per domesticum vel famulum sed per canem vel bestiam quam pro nullo gradu talia facere detet et sequitur qua propri us egiptii deceptiones digni essent et proprius israel pro ista aetate generis humani in tali ad hoc gradu morum constitutus esset ut non indigne hostem deciperet factum est ut iuberi deus vel potius pro istorum cupiditate permitteret ut vasa aurea et argentea quibus ad hoc terreni regni appetitiones inhabitant et peterent ab egiptiis reddituri et acceperent quasi reddituri et potius non ergo mirum si hostem deceptione dignum iussi sunt qui erant ad hoc digni hostem decipere non enim iam erant ydonei quibus diceretur diligite inimicos vostros haec ibi

¶ Ex isto processu potest argui prior conclusio de potentia dei absoluta dicitur enim omnem rem quam potest deus causare merentibus effectibus creatis posset de sua absoluta potentia causaris per seipsum sed error est res talis igitur etc maior patet per articulum parysiensis et principium commune theologiarum et minor patet facto ex praedicto processus et m?tis aliis scripturae passibus in quibus etiam deus do?it et praecedit in bellis et aliis israeliticis hostes decipere verbis vel factis igitur

¶ Sed hic est unum advertendum quod licet deus nullum immediate et per seipsum deceperit scienter et directe faciendo aliquem credere falsum per verba falsa ab eo assertive et seriose prolata vel causata quae falsa essent ad sensum ad quem pronuntiaretur et similiter de factis indirecte tum fefellit utpote quia alia dixit seriose vel feter scienter et prudenter ut alii fallerentur qui falli meruerant quae quidam accipientes aliter et intelligentes quam dicebantur fallebantur sicut patet de illis qui ut patet ex evangelio crediderunt ipsum dixisse de templo lapido quod tamen dixerat de templo corporis sui solute templum hoc etc

¶ Sed contra si conscientes et agentes pari poena puniendi sunt men?to praeti?tes et consulentes et auctores facti mali male faciant decipere autem mentiendo est peccare et male facere cum omne mandatum sic peccatum secundum augustinum ergo est consentire in tale mendacium vel iubere quod aliquis mentiendo decipiat est peccare vel male facere sed ita fecit christus ut videtur circa deceptionem acab de qua tactum est iam in auctoritate augustini si debeat quis menti dicto historiae nam 3o R. capitulo haec sic et ait dominus quis decipiet acab regem israel ut ascendit et cadat in raga et unus dixit verba huius temnor et alius aliter egressus est autem spiritus et stent coram divino et ait ego decipiam eum cum locutus est dominus in quo et ille egrediatur et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum eius et dicit dominus decipies et principalis igitur de? et fac ita ergo vel deus male fecit vel licite potest aliquis aliquem etiam mentiendo decipere quorum utrumque videtur absurdum

¶ hic potest similiter responderi et satis utrique rationi concordat augustinus ubi t prius uno modo quod deus non praecedit istam mendosam deceptionem sed tantum permisit eam fieri a spiritu malo quae hoc optavit sibi permitti unde augustinus dicit in simili factum est ut iuberet deus vel potius peritu?ret ut dicit augustinus quod hoc fuit factum divina auctoritate sed quod non divino iudicio vel alio secundum firaf potest concedi sicut littera praetendit quod deus praecepit sic fieri sicut supra dicit augustinus de iudaeis quod non est mirum si hostem deceptione dignum iussi sunt decipere etc supra etiam dixi quod iste est propinquus summe illi virtuti qui quaedam hostem vult decipere non tamen sine divina auctoritate nec tunc dyabolus in proposito sicut nec in casu isto populus iudaeicus propter illud mendacium fuit vituperabilis et peccavit ex hoc sol l o quod iste modo voluit inplere mandatum domini sed solum ideo quia haec aliunde provenit ex propria malitia decipere quam facere non poterat non permissus unde augustinus supra qui ultimo tales partes sibi inponi postulavit

¶ Et ad dictum augustini concedendum est quod omne mendacium factum propria auctoritate vel etiam divina auctoritate peccatum est si autem faceret haec praecise divina auctoritate quod utique non repungnaret divinae potentiae absolute et saltem non video quod esset peccatum non plus quam occidere dei auctoritate unum innocentem esset peccatum magis enim circumstantata dei auctoritate esset istud secundum contra instinctum naturae quam primum non esset aut contra naturae instinctum parere praecepto institutoris naturae

¶ dices quod hac ratione posset quis licite ad praeceptum dei deum odire dicendum quod non sequitur quia nullus potest inplere praeceptum dei sicut tenetur et obligatur nisi ex amore et timore reverentialis exequatur quid praecipitur sed odium dei per se maxime repungnaret tali amori

¶ dices ad hoc quod mentiri est contra mentem ire sed ire contra mentem sua sue contra conscientiam nullum potest licere ergo dicendum quod sumendo m e a ndacium praecise pro falsa significatione notis vel alterius signi aequivalentis cum intentione fallendi id est faciendi quod alius falso credat sicut sibi exprimitur non video quin iste cui hoc praeciperetur a deo facere posset hoc facere asque hoc quod faceret vel iret contra conscientiam suam id est absque hoc quod haberet iudicare male faceret verumptamen talis faceret contra conscientiam sua quia aliter sentiret se aliquid se habere et aliter et contrarie exprimeret illud habere se

¶ Et iuxta hoc posset distingui de mendacio quod uno modo sumi posset non dico sumitur sed posset sumi solummodo pro falsa significatione cum intentione fallendi modo praeexposito iam sumi plurali alio modo quod aliquis sic significaret propria auctoritate vel sine divina auctoritate sine cuius auctoritate non licet agere illud quod sine auctoritate dei facere esset contra instinctum dictaminis naturalis cuius est falsa significari pro christo cum intentione fallendi de mendacio 2o modo dicto verum esset dictum augustinus et modo forte verum est de mendacio utroque modo dicto de communi lege secundum quam nulli conceditur inpune posse mentiri etiam primo modo sumendo mendacium et ideo etiam de facto utimur indistincte vocabulo mendacii aestimantes quod omne mendacium primo modo est mendacium 2o modo etiam econverso et ille est de facto secundum communem dei legem secundum quam omne minor mendacium est peccatum ad quemcumque sensum sumatur vocabulum sine nova instinctione sed aliter esset si falsa vocis significatio cum intentione fallendi alicui a deo praeciperetur vel cui concederetur sicud aestimo est possibile de deii potentia absoluta et quia vocabulum mendacii secundum communem usum et auctorem idem est quod falsa vocis vel alterius signi significatio cum intentione fallendi contra instinctum legis naturae vel legis divinae non aliter sumitur ideo secundum praesentis vocis huius significationem dicendum quod neminem licet nec licere potest mentiri sed nec dyabolus in casu supra si iussus fecit sic loquendo mentiebatur sed si solum aequivoce nec iudaei vel etiam si iussi sicut exprimit augustinus egiptios deceperunt

¶ Idem etiam dico finaliter de deceptione si sumatur decipere praecise pro fallere aliquem contra conscientiam vel contra instinctum legis divinae vel legis naturae quod nec deo nec homini nec angelo licitum est vel licere potest aliquem decipere sed aliter sumendo ut praevisum est non video quin licere posset

¶ 3a difficultas contra praenotatam conclusionem est quod ex ea sequi videtur quod haec sit nunc possibilis christus est mentitus quia sic ista quod christus alicui praenuntiaret a fore sic a unum futurum contingens et hoc assertive et absolute hoc posito a inevitabiliter fuisset futurum quod falsum est vel sequitur propositum probatio consequentiae quia post assertionem christi haec fuisset contingens a non erit et ex hanc et una propositione intra sequitur ut videtur quod christus mentitus sic quod et haec nunc sic possibilis christus est mentitus et ista quod peccaverit conclusione mendacium sit peccatum secundum augustinum enchiridion capitulo 7 17 et poni de doctrina christiana christi capitulo 25 vel consequens sic inconveniens ergo et alias et prima deductus probatur quia sequitur a non erit et christus asseruit a fore ergo dixit mendacium cum non fuerit deceptus credendo aliquid fore quod non erat futurum et cum voluerit quod discipuli sui suis assertionibus crederent contra ista patet consequens mendacium sit falsa vocis significatio cum intentione fallendi sicut dicit beatus augustinus libro contra mendacium et ponit hoc magister libro 3o distinctione 18 capitulo

¶ Sed hic diceretur forte quod haec est contingens ad hoc et non necessaria christus asseruit a fore posito quod ad hoc sit a futurum sicut dies iudicii quem praedixit christus quia videtur quod sicud hic est contingens christus praescivit a fore ista haec est contingens christusasseruit a fore

¶ Sed contra assertio non requirit scientiam quod sic sicut asseritur cum aliquis contra conscientiam suam scienter et prudenter posset asserere falsum sicut faciunt communiter mentitores ergo ad assertionem non requiritur scientia illius quod asseritur sed sola expressio quod sic vel sic est vel huius cum voluntate absolute significandi sicut pronunciatur vel voluntate quod alius sit esse vel fore sicud exprimitur credat sed nunc est ista quod lapso tempore in quo christus praedixit discipulis diem iudicii fore fuit haec propositio necessaria christus voluit ut sui discipuli sibi crederent in illo dicto recte sicut verba praecedebant et per consequens haec est nunc necessaria christus voluit ut eius discipuli ei crederent in illo dicto quia si hoc ad hoc foret contingens pari ista hoc esset contingens postquam christus praedicavit discipulis suis de praemiis aeternis et de poenis et aliis futuris contingentibus christus voluit ut eius discipuli adhiberent sibi fidem in aliquo tali ab eo illis praedicato et per consequens quod christus non voluit ut ipsi essent eius discipuli cum non possent esse eius discipuli nisi on adhibuissent fidem dictis suis consequens est manifeste falsum quia haec semper fuit necessaria postquam christus habuit discipulos christus voluit ut ipsi essent eius discipuli

¶ ad istud responsio quod bene verum est quod assertio non requirit scientiam sed voluntatem sic exprimendi et dandi sic intellegere auditoribus ac sentire sicut exprimitur

¶ Sed haec expressio iuxta duplicem notitiam ac voluntatem in christo potest praecedere divinam scilicet humanam si secundum divinam solum tunc concedo sicut in argumento responsum est quod si a sit adhuc futurum haec est contingens christus asseruit a fore quia haec est ad hoc contingens a erit et deus nihil assertorie secundum scientiam et voluntatem divinam praedixit a fore nisi on quod erit unde dato quod a non erit et deus secundum scientiam et voluntatem divinam praedixerit a fore non intendebat deus absolute instruere quod a foret sed sub alia conditione intrinseca quae non erit et huius secundum potentiam ordinatam licet aliter esse potuerit secundum potentiam dei absolutam satis tamen possibile est quod absolute voluerit discipulos ista credere sicut praetendebant verba et quod sub intellecta concedo lateret eos et hoc etiam secundum volitionem suam in creatam sed talis volitio non sufficit ad assertionem exemplum huius est in nobis quando intendimus alicui celare veritatem aliam et exprimus aliquod ma?m falsum ad intellectum nostrum ut fallemus auditorem vocando quod ipse aliter concipiat quam nos intendimus sicut decretisse hominem quaesitum ad mortem volentes salvare Respondendum dicunt quaerentibus an sit in tali loco ubi est secundum veritatem quod non est ibi quia non commed?t in sive intelligunt significare et cum volunt dare intelligere quod non existit ibi Si autem christus secundum conscientiam se notitiam ac voluntatem suam creatam expressit a fore volens absolute dare intelligere ac significare sicut verba praetendebant et quod discipuli sui sic tale dicto fidem adhiberent tunc veritatem ut et sci?mo habet dictum firaf concedentis quod postquam christus praedixit futura continua discipulis suis fuit haec contingens christus asseruit falsum et negat et bene consequentiam ergo haec fuit ex tunc possibilis christus mentitus est vel dicit mendacium quia non sufficit ad mandatum sola assertio falsi sed requiritur intentio fallendi hoc est aut inpossibile christus pro tunc habuit intentionem fallendi discipulos sed sump intentionem humanam quamvis hoc sic contingens christus fefellit discipulos suos sicud et hoc christus asseruit eis falsum

¶ Ratio huius est apud me quia christus ita expressit eis fore sicut secundum notitiam creatam credidit fore n ec unc est ex nunc possibile quin ista crediderit fore qui autem credit et intendit exprimere quod credit solum fallere et hoc non intendit dato itaque quod non ista fuerit futurum quia tunc nunc credidit ita fore credulitate creata et ideo non contra mentem suam vel conscientiam suam creatam praedixi assertorie talia fore non sequitur quod non fuerit necessitatis quod nec intentionem fallendi habuit

¶ Dicemus si christus voluerit ut eius discipuli sibi crederent in hiis quae praedixit et ista non evenient ergo voluit ut sui discipuli sibi crederent in falsis suis dictis et hoc est decipi ergo voluit ut sui discipuli essent decepti consequentiae istae bonae sunt et primum antecedens est contingens ad hoc quo ad quaedam ab eo praedicta ergo et ultimum consequens est contingens

¶ Respondet firaf et bene quod consequentia non valet quia antecedens est copulativa contingens et consequens inpossibile et ratio est quia in hac propositione christus voluit ut eius discipuli sibi crederent in falsis dictis in antecedente non denotatur voluntas dei cadere super hoc totum nisi super hoc quod discipuli sui crederent ei in dictis suis et cum hoc diversim satis staret quod ista dicta falsa fuerunt

¶ dices christus potuisset habuisse praeceptum iuxta supra dicta ut aliquos ad eorum commodum vel propter eorum demeritum cum falsa praedicendo scienter fallacia credere fecisset et per consequens quod mentitus fuisset

¶ ad illud concedo quod non fuisset inpossibile secundum dei potentiam quin christus sic sed d u i xisset unde bernardus in sermo vicit leo christus inquit vere fuit seductor sed pius non malitiosus unde propheta seduxisti me domine et seductus sive tamen modo non est inpossible quia secundum voluntatem creatam tunc voluerit eos sic decipere vel seducere quia oppositum transiit in praeteritum per positionem volitionis contrariae et carentiae voluntatis decipiendi unde non est modo possibilius quod christus et tunc secundum voluntatem creatam voluit eosdecipere praedicendo futura quae indubitanter credidit fore quam quod ipse non fura fuerit christus vel quam quod sol numquam luxerit vel quam quod celum hucusque habuit duos soles et sic de similibus dato aut quod talia futura praedicendo ad praeceptum dei habuisset intentionem fallendi discipulos non sequitur ultra quod fuisset mentitus quia diffinitio augusitini quod mendacium est falsa voluntatis significatio cum intentione fallendi intelligetur secundum firaf et bene quod fuit falsa vocis significatione deordinata fallendi qualis voluntas vel intenti in deo esse non potest et ideo deus non potest ut dicit mentiri quamvis ut dicit posset asserere falsum sicum esse falsum quia non potest habere intentionem ordinatam fallendi cum impertatur in nomine mendacii et haec sint dicta de deo et de christo de anima autem christi dicendum quod posse mentiri sicut in 3o londeniensis dictum est de posse peccare

¶ 4a difficultas est quia nisi praecedens absoluta revelatio respectu illius ad hoc futuri quod ante revelationem erat contingit futurum tollat contingentiam respectu eiusdem cum secundum praedicta ista consequentia sit necessaria a aliquid hoc futurum est revelatum fore ergo a erit sequitur quod omnis revelatio de isto quod ad hoc est futurum esset contingenter revelatio et per consequens omnis praemenitio prophetica respectu istorum quae futura sunt ad hoc posset esse falsa et tamen deus ita certificavit istos prophetas suos sicut erat possibile aliquam certificari de futuritione aliucius sequitur quod inpossibile est deum aliquam de aliquo contingenter futuro certificare quod tale erit consequentia patet quia parte non obstante quacumque assecuratione facta ad hoc posset oppositum evenire ex quo ad hoc cum tali assecuratione stat contingentia praemenitati et posito possibili in esse non accidit inpossibile potentia igitur de aliquo tali de quo maxima possibilis facta est assecuratio quod nunquam eveniat et habetur intentum quod propheta de hoc numquam fuerit certificatus nulum enim iudicium falsum est certum sed iudicium prophetiae facta positione quod numquam eveniat illud quod credidit sibi esse revelatum fuit falsum et ista positio satis est possibilis si illud quod reveatum est sibi sic ad hoc potest non evenire quod oportet si revelatio non tollit contingentiam respectu eius ergo iudicium istius prophetiae non erat certum et par illo de quolibet alio iudicio respectu futuri cuiuscumque alterius igitur etc

¶ hic dico primo quod sensum multiplicas oraculi propheti illud dubium non evaderit istud dico quod videtur quibusdam inprobabitur quod nulla a deo sit revelatio de futuro contingenti quin probatur sensum litteralem quam series verborum praetendit sicut ibi sensus aliqui subintelligendi ad quorum aliquam referenda est locutio si sensus litteralis non est verus a aliquando enim locutio intelligitur literaliter aliquando per absolute aliquando alego?to et aliquando simpliciter et absolute et aliquando sub conditione et in evangelio ioannes bis dixit christus iudaeis in peccato vestro moriemini et hoc non debet absolute intelligi sed sub conditione quam postea expressit dicens si enim non credideritis quia ego sum moriemini in peccato vestro christus etiam dixit petro iste iste me negabit hoc ponit intelligi ad litteram non solum sicut verba sonant sed etiam cum alia adiectione certa sit intellectum alias dixit vos ascendite ad diem factum hunc illud non debet intelligi simpliciter sed cum determintatione id est non ascendam in palam vel non ita cito sicut vos vel non ex eadem causa qua vos

¶ Similiter tamen respondit centurioni ergo veniam et curabo eum non intelligitur simpliciter quod venturus esset totaliter sed cum determinatione veniam si volueris vel si veniam licet non de corporis gressu tamen miraculo effectu sed nec haec revelatio sufficit quia negat dum posse revelare futura contingentia determinate in sensu litterali absolute cuius contrarium tenendum est facum esse in prophetis et a deo omnipotente fieri posse

¶ praeterea ista via non faceret plus si daretur nisi quod propheta certificaretur quod praenuntiatio sibi facta haberet sensum aliquem verum sed nesciret quem et hoc videtur in omni casu possibili verum quod sic periret valor seu utilitas cuiuslibet oraculi prophetalis

¶ praeterea deus determinate novit ad quem intellectum praenuntiat aliquid fore ergo determinate istum sensum potest alicui revelare quod si fecerit sed ultimum potentiae suae seu secundum modum maxime assecurationis possibilis adhuc ipsum revelatum post talem revelationem est contingens alioquin receditur a conclusione ad quaestionem data ergo ad hoc post revelationem dicentem quod erit potest enim evenire ad sensum ad quem reveletur ponatur in esse et stat difficultas praearguta et fuga ad sens us um multiplicies est conclusa

¶ 2a conclusio est quod non sufficit in terminem suppositum scilicet dicere quod nulla revelatio absoluta de contingenter futuro potest fieri sed solum sub conditione alia utpote quod a eveniet nisi aliquod obstet vel simili modo probatio quia secundum hanc evasionem deus non plus posset aliquem c?ti?re de aliquo contingenti futuro quam econverso quia isto modo constat me posse reverere futurum contingens

¶ dices forte quod deus potest sub alia certa singulari conditione revelare futurum sub quali non ego ymmo de qua ego non possum esse certus quod si contingat eveniet illud ad aliud prophetatum

¶ contra aut deus potest absolute certificare de ista conditione sub qua revelavit a fore quod ista conditio ponetur quaecumque ista fuerit vel non si sic habetur propositum quod absoluta revelatio est possibilis respectu cuiuslibet contingenter futuri quia qua ratione potest ista conditio contingenter futura absoluta revelatione praenuntiari et quodlibet ad contingenter futurum sed non potest conditio ista absolute revelari nec absolute de ea per consequens fieri certificatio sed sub conditione solum pari ratione arguetur de secunda ista conditione sicud de prima et ibitur in infinitum

¶ praeterea diffusius inprobabitur haec evangelio in una alia quaestione

¶ 3a conclusio est quod una quarumdam deduci divina lnco? vel duplici divina assertione vel duplici revelatione vel duplici praedicatione futuri a deo non evacuat istam difficultatem de ceteris revelationibus futurum

¶ Circa quod notandum quod chaton illud dubium ista solvit potest inquit dici quod creatura potest certificari per locutionem duplicem ut respectu huius a erit uno modo per loc u tionem praecedentem ex hoc quod deus scit a fore vel ex quo quod scit causam respectu de qua est sermo esse talis conditionis quod ex ea proveniet a de communi lege talis causae ad hoc quod creatura certificetur quod a erit sufficit quod fiat sibi locutio istis modis sed ist duo modi certificandi quod a erit stant cum hoc quod a erit futurum contingens ut patebit solvendo argumenta inquit ergo iste igitur etc unde si arguens contra eum sit deus fecit te credere quod a erit consequentia necessaria quia aliter oppositum consequentis staret cum antecedente et per consequens esset possibile quod deus fecerit te credere falsum et antecedens est ista necessariam modo sicut ista propositio de praeterito deus creavit mundum ergo consequens ista est necessariam

¶ ad istud inquit dicendum dividendo autem antecedens quod aut intelligitur de creatione procedente ex hoc quod deus scivit a fore et sic antecedens est contingens quia valet istam deus fecit te credere a fore factione procedente ex hoc quod scit a fore et tunc est consequentia necessaria aut de creatione procedente ex hoc quod deus scivit causam fore talis conditionis quia ex ea de communi legel sequitur a fore et sicut alias est necessariam et consequens contingens et oppositum consequentis potest verificari cum antecedente nec ideo sequiturq uod deus fecit te credere falsum si etiam arguitur contra eum de negatione petri pro tempore meus inter praedictionem christi et negationem petri sic christus asseruit petrum se negaturum ergo petrus fuit christo negaturus antecedens fuit tunc necessariam de praeterito aequae sicud ista christus ievinavit vel ista christus oravit et consequentia fuit necessaria quia oppositum consequentis si fuisset compossibile antecedenti tunc fuisset possibile etiam in potestate petri quod christus dixisset assertorie falsum

¶ ad illud inquit dicendum eodem modo dividendo antecedens quia aut dicit ista assertio christi processit ex hoc quod deus scivit petrum se negaturum aut processit ex hoc quod scivit animam petri esse talis conditionis ex eo quod ex ea in tali casu sequitur talis negatio de communi legel primo modo intelligendo antecedens ipsum esset contingens quia valet istam christus asseruit petrum se negaturum quod deus scivit esse negaturum et haec est contingens sicut consequens secundo modo intelligendo antecedens est necessariam et consequens contingens et oppositum consequentis est compossibile alicui nec ideo sequitur christum asseruisse falsum quia non sequitur christus asserit quod talis erat conditio petri quod in tali casu de communi lege negaret divinum quod non sequitur quia solum asserit quod talis foret conditio petri quod secundum communem cursum haec responsio licet quandam probabilitatem pulchram habeat diffinitio tamen dimittitur penitus insoluta et sicut argumentum est pro praecedenti conclusione pro christo argumento etiam quod ipse quasi repunnat demonstrare de processione in infinitum ita potest per omnia argui contra istud dictum et quaero enim ab eo utrum deus potens reelare modo tali duplici quod a erit possit illicere faceret revelationem certificare quo istorum modorum sibi facit revelationem vel non puta utrum ipse revelet hoc secundum scientiam qua deus ipse novit a fore vel solum quod a erit quantum darent secundum communem cursum causae ille ex quibus natum est provenire ipsum a si deus non potest certificare illum cui sic revelatio alio istorum modorum revelat sibi sibi tunc contra eum perit omnis certitudo prophetica ad quod asserens contra alios conatur deducere quorum vias contra hic nititur m?pi g?nare et 3a ex hoc patet quia secundum hoc ipse nesciet utrum deus velit sibi dicere quod absolute aut erit vel antem ipsius a secundum communem cursum talium causarum disponente sunt vel disponentur ad naturaliter inferendum ipsum a et constat quod nisi on magis fuerit dictus circa hoc propheta nesciret plus utrum a erit quam econverso si debetur quod potest deus talem certificare quo istorum modorum sibi dicit a fore cum non possit eum certificare quo istorum modorum nisi per revelationem unde sciet an ista secunda revelatio est secundum scientiam dei quod a erit vel quod causa sic disponentur etc et ista arguam 3am revelationem esse necessariam et 4am et sic sine fine vel in primis dabitur quod deus poterit absolute revelare secundum scientiam quod ipse novit a fore quod a erit

¶ praeterea per nullam aliam viam poterit propheta scire quod a erit quia secundum eum aliud membrum non infert a fore et in hoc verum dicit ergo determinate debitur primum vel nulla habebitur certitudo

¶ praeterea licet deus aliquando fecerit revelationem intelligendam secundum dispositionem et cursum naturalem causarum in ordine ad effectum sicut est illud vade dicit ezechiae dispositione domini tuae quia morte morieris et non vives quod intelligendum fuit secundum dispositionem causarum naturalium respectu mortis ita quod intendebat dicere quod ezechias huic infirmitatem naturaliter incurabilem tamen illud in paucis dictis perophetis habet locum nullae enim causae naturalis non poterant facere quod virgo pareret filium dei vel quod resurrectio generalis mortuorum eveniat vel finale iudicium et sic de aliis ut communius prophetatis ergo ista evasio in talis casibus omnibus non respondet

¶ Praeterea tales revelationes ubi causae naturales secundum communem cursum deducerent naturaliter ad effectum fore revelatum non sunt de futuris contingentibus ad utrumlibet stricte loquendo quod talia vocantur vel contingentia in maiori partis vel contingenter nata et de illis principaliter hic non inquitur quamvis nec de illis per huius revelationem ut praedixi habetur quid eveniet sed quid natum esset evenire

¶ praeterea in tali casu deus ad hoc videtur ut communius certificare quod ad talem intellectum revelet unde ezechias quasi certitudinaliter sic intelligeret vertit se ad parietatem et flevit amare petens reme?m a quo mors fuerat praedicta

¶ praeterea quaero ab eo utrum post revelationem denegando christum petrus contingenter et libere prorupit in negationem christi vel necessario vel naturaliter si 2o modo non peccavit negando christum si contingenter et libere ergo per causas collectans illius negationis includens eius liberam voluntatem non inferebatur secundum cursum communem naturalem ista negatio ergo in medio tempore non erat necessariam quod revelatum fuerit isto modo quod petrus esset domum suum negaturus non habuit enim liberum usum arbitrii et meliora motiva ad contrarium et minor probatur textus evangelii non vadit ad cauas sed quod realiter petrus negaret et ideo Respondeo in petro non est nisi in fuga

¶ praeterea sit sermo de futuris quorum futuritio solum dependet a divina voluntate et a nulla causa alia quomodo secundum augustinum 4 super genesem angeli in verbo dei cognoverunt quod deus produceret mendacia quae nondum produxerat et tunc ista dico nihil iuvat

¶ praeterea deus revelavit ultimam resurrectionem mortuorum fore et finale iudicium secundum fidem et constat quod nullae causae naturales aut libere disponuntur ut istam secundum cursum communem talium causarum in oratione ad suos effectus illam resurrectionem inferrent vel illud iudicium ergo determinate secundum saum infallibilem praescientiam qua novit hoc fore revelavit ea fore et secundum veritatem et secundum illum magistrum si sua divino sit sufficiens secundum ergo hanc revelationem futurorum horum ducatur argumentum principale praesentis 4e difficultatis et tunc ut praeaccepi contra eum difficultas remanet ut patet cuilibet atten?ti totaliter insoluta

¶ aliter ego responsio sicut supra quod absoluta revelatio si sit possibilis non tollit contingentiam revelati et ulterius quod ipsa est satis deo possibilis licet saepe aliter revelet ut videntes non videant et audientes non intelligant donec sui precibus obtineant sibi clarius et distinctius talia revelari et concedo quod vocando communiter futurum contingens omne addit inpedimentale ne eveniat vel possibile adhuc numquam evenire concedo inquam illud in argumento illatum quod omnis revelatio habita respectu istius quod nec est nec unquam fuit sed ad hoc est contingenter futurum vel quod absolute est futurum est contingenter revelatio et similiter quod infertur ulterius quod omnis absoluta praenuntio respectu illius quod ad hoc futurum est de dei potentia absoluta posset esse falsa verumptamen nulla talis praenuntiatio potest falsa esset de dei potentia ordinata quia secundum veritatem sicut docet cassiodorus pli prophetia est notitia vera et immutabilis et ideo non potest esse falsa semper secundum de potentiam ordinatam et etiam si sic respectu praeteriti vel iam prae sumptis non potest esse falsa quin tale sit vel fuerit secundum dei potentia absolutam ideo praedictarum conclusionum est quia non plus absolute loquendo ergo haec ille necessitat rem fore prophetica revelatio quam aeterna dei praescientia sed ista non necessitat ex quaestionibus 2a l et 3a huius de sicut enim non ideo erit res quia praescitur fore ut ibi declaravi ita quia nec revelatur fore sed potius econverso licet nec sufficienter econverso et cum arguitur ultra quod si prophetica revelatio posset non esset revelatio sed esse falsa ergo nulla potest haberi assecuratio quod talia evenient neganda est contra omnes enim scimus posse non deum facere ultimam resurrectionem de sua potentia absoluta et tamen indubitaliter credimus et tenemus quod ipsam faciet et quod nisi eam esset facturus non potuisset istam sic a nobis praecepta credi secundum ordinatam potentiam revelabilem unde potentia absoluta dicitur ad contrarium non tollit certitudinem propheticam sicud nec certificationem fidei necessariam ad salutem

¶ 5a difficultas est de merito fidei qua creditur ipsa revelata credidit enim abraham et reputatum est ei ad iustitiam illud praemium fidei tollit ut videtur ipsam contingentiam per revelationem credi ergo pari ratione vel into merito fortius ipsa revelatio et antecedens argui potest per argumentum quod est de fide passionis christi tunc futurae per quam fidem secundum anselmum beata virgo fuit mundata a peccato originali et arguitur sic pro tempore medio inter mundationem beatae virginis a peccato et cuius passionis christi christus non patiatur ergo beata virgo non habuit fidem passionis et ultra papa non fui i t mundata in fide passionis christi et per consequens ipsa non fuit mundata quia non fuit per aliud quam per fidem passionis vel non sine fide passionis christi fuit ipsa mandata omnes illae consequentiae sunt necessariae et pari cu alias est contingens pro isto tempore medio inter mundationem et etmps passionis ergo in illo fit tempore fuit hoc contingens quae est ultimum

¶ consequens beata virgo non fuit mundata quia in isto tempore medio fuit hoc contingens credulitas beatae virginis fuit fides passionis christi supponendo ad praesens quod fides sit vera credulitas

¶ dicetur quod forte illa credulitas contingenter pro isto tempore medio fuit fides intra tamen pro tunc erat ista credulitas ista vel aestimatio fuit virtute cuius beata virgo ex?atit mundata sed contra quia tunc pro illo tempore medio fuisset hoc contingens beata virgo fuerit mundata in aestimatione falsa et per consequens per deceptionem et errorem consequens videtur absurdum

¶ ad istud respondet firaf quod conclusio in isto tempore medio fuit satis possibilis quod valet beata virgo fuisset mundata per falsam aestimationem et quasi erroneam secundario mihi videtur secum quod falsa estimation isto posito non per se fuisset tam suae mendationis sed mandata potius fuisset per obedientiam quia ista credebat sicut sibi praecipiebatur quod crederet quia ut dicit ista aestimatio non fuit causa principalis suae mundationis sed solum instrumentalis sicud sacerdos in conforme corporis christi et in baptismo per quod pueri mundantur qui sacerdos quamvis sit iniquius nichilominus tamen per ipsum tamquam per instrumentum falsa consecratio et mundatio baptizati et pari modo non esset in possibile quin falsa aestimatio esset causa instrumentalis mundationis alicuius non quia falsa sed quia talis aestimatio obe?tis habita

¶ ad argumentum principale concedendum est quod deus locutus est immobiliter et incommutabiliter id est nullo modo mutanda est sententia divina absolute et certitudinaliter revelata sicut est ista de resurrectione generali mortuorum futura quin ista eveniet sicut est promissis nec potest esse quin sit eveniat secundum dei potentiam ordinatam si dicas si de potentia dei ordinata non potest esse quin eveniat illud quod est revelatum ergo non ponit esse secundum illam potentiam quin petrus negaret christum etc et per consequens negando non peccavit

¶ dicendum est quod deus novit infallibiliter secundum praescientiam sua quid petrus libere faceret in hoc casu et quod petrus bene facere posset contrarium cum de facto non faceret contrarium et ordinavit non speciale adiutorium praeservare eum ab ista negatione in quam praevisus fuit progredi nisi specialiter iuvaretur unde semper ymaginandum est quod non plus necessitatis inponit revelatio quam pristina et ideo cum utraque stat quod aliter posset esse sed cum neutra secundum ordinatam potentiam quam aliter erit