III, D. 2, A. 3, Q. 1

Et quod sic, videtur. Primo, auctoritate Damasceni, quam Magister inducit in littera : "Unitum est carni Verbum Dei per medium intellectum".

Item, Gregorius : "Carnem deitas mediante anima suscepit".

Item, Augustinus hoc ipsum, Ad Volusianum : "Animam rationalem et per ipsam corpus humanum aptavit sibi".

Item, hoc ipsum videtur ratione. Extrema multum distantia non uniunur nisi per medium aliquod ; sed corporeum creatum et corruptibile, et increatum incorporeum et incorruptibile sunt maxime distantia : ergo uniuntur per aliquod medium, quod quidem sit creatum et incorporeum. Sed talis est spiritus rationalis : ergo etc.

Item, maioris dignitatis est esse unitum divinitati quam esse glorificatum ; sed corpus non est habile ad glorificationem nisi mediante anima : ergo nec ad unionem.

Item, circumscripta anima, corpus humanum minus est nobile quam sit brutalis spiritus, quia substantia spiritualis dignior est corporali ; sed animal brutum non habet congruentiam ad unionem : ergo nec corpus humanum per se ipsum. Si ergo congruentiam habet, hoc est mediante spiritu vel intellectu.

Sed contra : Deus est intimus omni creaturae, tam corporali quam spirituali : ergo nihil cadit medium inter ipsum et creaturam. Si ergo unit sibi corpus humanum, videtur quod non uniat sibi mediante spiritu.

Item, magis unitur medium cuilibet extremorum quam extrema ad invicem. Ergo, si divinitas unitur carni mediante anima, ergo magis unitur divinitas animae quam carni et caro magis unitur animae quam Deo ; sed hoc est falsum, quia anima uniebatur carni separabiliter, divinitas inseparabiliter, et ita illa caro erat Dei sicut anima Dei : ergo relinquitur idem quod prius.

Item, soluto medio solvuntur extrema. Ergo, si Deus unitur carni mediante anima, facta separatione a carne, fit separatio a divinitate ; sed hoc est falsum, quia in morte anima a carne recessit ; Deus autem carnem, quam assunisit, nunquam dimisit : ergo videtur quod anima mediante carnem non assumserit.

Item, Deus non organizavit nec formavit carnem illam mediante anima. Ergo, si eadem virtute asstimsit qua formavit, et ita immediate assumsit sicut immediate fecit, non videtur quod assumserit mediante spiritu rationali.

Respondeo : Dicendum quod, cum quaeritur, utrum caro assumta fuerit a Verbo mediante spiritu humano, hoc dupliciter potest intelligi, secundum quod ad coniunctionem aliquorum potest concurrere medium secundum duplicem rationem. Est enim medium colligantiae et est medium congruentiae. Medium colligantiae est per quod extrema ligantur ad invicem, sicut duo corpora ad invicem coniunguntur, interveniente glutino. Medium vero congruentiae dicitur ratione cuius congruum est aliqua duo extrema perduci ad aliquam unionem, sicut mulier nobilis mediante nobilitate congruentiam habet ut sit sponsa regis ; cum tamen rex sibi unitur, magis unitur sicut coniugi quam sicut nobili.

Si ergo intelligitur de medio colligantiae, tunc quaeritur : utrum Verbum unitur carni mediante spiritu creato ? Respondendum est quod non, pro eo quod immediate et inseparabiliter Verbum unitur tam carni quam animae ; et ideo non cadit ibi anima medium quasi glutinum vel vinculum inter corpus et Deum. Si autem intelligatur de medio congruentiae, sic absque dubio concedendum est quod caro unitur ipsi Verbo mediante spiritu creato. Non enim erat congruum quod Dei Verbum, quod est vita, acciperet corpus nisi vivificatum ; nec conveniebat eum, qui est Spiritus immortalis, uniri corpori nisi vivificato spiritu immortali, unde illud corpus esset idoneum ad incorruptionem. Et hoc est quod dicitur in littera, quod incommutabilis et invisibilis Veritas per spiritum animam et per animam corpus, totum hominem, sine sui contagione susciperet. Et accipitur spiritus pro superiori portione animae, sicut dicit Magister, quae maiorem convenientiam habet cum Deo ; anima vero pro inferiori parte animae, secundum quam vivificat corpus. Et per haec duo nihil aliud datur intelligi quam illud corpus congruum esse ad unionem, quod quidem habet per animam vivificari et per spiritum ad perpetuitatem et incorruptionem ordinari. Et quia rationes, quae ad primam partem inducuntur, procedunt secundum medium congruentiae, ideo sunt concedendae.

Ad illud ergo quod primo obicitur in contrarium, quod Deus est intimus creaturae corporali, ergo non unitur spiritu mediante, dicendum quod ratio illa procedit de medio distantiae vel colligantiae, quod quidem non est ibi reperire ; non autem obviat medio congruentiae. Quamvis enim sit intimus per modum essendi potentialiter, essentialiter, praesentialiter in omni creatura, non tamen congruum est ut quamlibet assumat in unitatem personae, sicut supra visum est, sed eam solam quae est ad eius imaginem vel quae cum sua imagine habet compositionem.

Ad illud quod obicitur, quod non magis unitur Deus animae quam carni, immo aeque immediate utrique unitur, dicendum quod verum est de immediatione secundum quam privat medium faciens distare ; sed non est verum de immediatione quae privat medium faciens congruere, quia plus congruit unioni substantia rationalis, quae est ad eius imaginem, quam substantia corporalis.

Ad illud quod obicitur, quod soluto medio solvuntur extrema, dicendum quod illud non habet veritatem de medio congruentiae ; sicut patet, cum aliquis accipit in uxorem aliquam ratione pulcritudinis, non tamen ab ea separatur, pulcritudine recedente ; sic et in proposito intelligendum est. Praeterea, anima non recedebat a corpore simpliciter, sed solum ad tempus ; et corpus illud ex prima, coniunctione sui ad animam dispositionem ad incorruptionem habebat ; et ideo propter separationem ipsius animae congruitatem ad unionem non amittebat ; et ideo, quamvis anima separaretur a carne, non oportebat divinitatem a carne separari.

Ad illud quod obicitur, quod Deus non formavit carnem illam mediante anima, dicendum quod, etsi teneat hoc de medio per modum causae, non tenet tamen de medio per modum congruentiae. Quamvis enlm anima non fuerit causa corporis effectiva, tamen ex communicatione corporis cum anima potuit esse aliqua congruentia ad unionem cum divina natura.