I, Distinctio 11, Dubia

In parte ista sunt dubitationes circa litteram et primo de hoc quod dicit: In principalibus Conci- liis, quae apud eos celebrata sunt. Quaeritur ergo, quae sunt illa quatuor principalia Concilia ?

Respondeo : Et dicenduni, quod fuerunt quatuor i-principalia ' Concilia Apostolorum in Ecclesia primi- tiva , ut dicit quaedam Glossa super Actus '. Primum fuit ad electionem Matthiae, Actuum primo ' ; secun- dum ad electionem septem diaconorum, Actuum sex- to*; tertium fuit ad non imponenda legalia gentibus, Actuum decimo quinto^; quartum ad tolerandum legalia ad tempus, Actuum vigesimo primo".

Concilia vero Patrum principalia apud Graecos 1 similiter fuerunt quatuor, scilicet Nicaenum, Ephe- ' sinum, Chalcedonense et Conslantinopolitanum.

Item quaeritur de expositione illa , quam ponit Magister super illud: Qui aliud docuerit vel aliter praedicaveril etc; et exponit: id est, conti-arium do- cuerit vel contrario modo etc. ; quia non videtur ista expositio probabilis, eo quod ille qui contradicit arti- culis, excommunicatus est ipso iure: ergo non opor- tebat pro contrario dare sententiam: ergo videtur, quod pro diverso tulerunt sententiam. Praeterea, unde venit ista exposilio ? Pro DeoM quare non dixe- runt: quisquis contradixerit ?

Respondeo: Dicendum, quod sicut dicit Ansel- mus": Omnis veritas sacrae Scripturae potest dici, quae sacrae Scripturae non contradicit, propter suam generalitatem et dignitatera; et ideo praedictaexpositio habet hic locum. Nec fuit inconveniens exprimere excommunicationem haereticorum , quia sancti Patres Ratio ex- in Conciliis ordinabant quae iuris erant, et propterea" ttonir""^' ad terrorem estdictum; et maluerunt dicere aliud, quamvis intellexerint contrarium, ut magis com- pescerent ora praesumptuosorum, ne adinvenirent novitates in flde. Secundum veritatem autem excom- municationis sententia non se extendit nisi ad contra- dicentes; quia non fuit eorum intentio, praecludendi viam ad explanationem fidei faciendam maiorem, si Deus alios magis illuminaret; et si hoc dixissent, constat quod non bene moti fuissent, et sententia eonim merito abolenda esset'°.

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod non est aliud Spiritum sanctum esse Filii quam esse a Filio. Sed contra: aliud est dicere cappa Socratis quain cappa facta a Socrale: ergo similiter videtur ] in proposito; aut si non, quaeritur ratio ".

Et dicendum, quod genitivus, quamvis denomi- I netur ab habitudine principii, tamen aliam habitu- I dinem importat, immo alias ^^ , ui possessionis ; sed I cum in divinis non cadat diversitas nec habitiido nisi ! origiiiis, ratione materiae in divinis determinatur ad Genitivi «- I habitudinem principii; et ideo in Deo idem est |°,'fn?s!'° "" ; dicere Spiritus Filii, quod Spiritus procedit a Filio. Praeterea , alia est ratio. quia SpirUus, secunduni quod esl nonipii alisnliitiini, sicut hoc nomen Deus, non habet propric idiistrni cum genitivo, quia tunc ideni esset ilicero Spiritus Filii quod Deus Filii: ergo oportet. qnod accipiatur Spiritus, secundum quod dicitur a spiratione; et sic est nomen impor- tans originem: ergo sicut seqnitur: Filim Patris, ergo Fihus qui est a Patre , et ita est dicere Spi- ritii.s Filii, id est, Spiritus qui est a Filio.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Nm sine me et sine meo et Patris arbitrio etc. Videtur male dicere , quia qui habet arbitrium super aliquem habet dominium super illum': ergo videtur secun- dum lioc, quod Spiritus sanctus sit inferior Fiho. Si tu dica^, quod arbitrium dicat voluntatem; hoc ni- hil est, quia- similiter cum una voluntas sit trium, similiter Filius non loquitur sine arbilrio Spiritus sancti, et Pater similiter; quod non dicitur proprie. Respondeo: Dicendum, quod Spiritus sanctus est Patri et Filio consubstantialis, ita quod a'Patre et Filio procedit ; operatio ergo Spiritus sancti comnmnis est Patri et Filio, et similitef aeque habet esse' a Patre et Filio; ita quod non est dicere, quod habeat locu- tionem propriam, nec quod habeat locutionem a se; et haec duo voluit excludere Dominus cum dixit: Non loquetur a semetipso * , ut exchidatur ratio proprii et ratio primi principii. Et hoc exponens Didymus cmiTZ. proprium dicit: Nmisine me,cm- tra rationem primi principii dicit; Sinemeo et Pa- tris arbitrio; et arbitrium non importat dominium vel ^ causalitatem, sed solum auctoritatem in Patre et Filio respectu Spiritus sancti vel eius operationis.