I, Distinctio 17, Pars 1, Dubia

In pai-to ista sunt dubitationes dvai litterani, et priuKt (luliitatur de ista consequentia: Qui diligit pro.rimum . coii.tniiifiii.s- esl, ut ipsam dileclionem diligat. Videtiu- enini ista consequentia non valere. Quamvis enini possibile sit, (jilectionem diligi, non tamen est necesse, quod aliquis diligat eam; multa enim frequenter amamus, quae nollemus amare.

Uem dubitatur de ista consequentia: Qui diligit dilectimem, comequem est, ut Deum diligat; quia, aut intelligit de increata, aut' creala. Si de crcata, nihil valet: diligit quid creatum, ergo increatum ; si de increata, tunc in nullo concordat cum priori sententia, quia dilectio, qna diligimus' proximum, est dilectio creata.

Respondeo: Dicendum, quod utraque consequen- Dnpiextia bona est in proposito. Quidam enim est amor, in quo non est quietatio nec delectatio nec complacen- tia, ut puta ille qui est ex pronitate corruptionis , cui ratio obsistit. Quidam vero est amor, qui est cum delectatione, complacentia et quietatione; et in tali amore non est tantum acceplatio rei amatae , immo ' etiam ipsius amoris; et talis anior est caritas, et ideo sequitur: qui amat proximum amat dilectionem, id est, acceptat

Sed quoniam bene sequilur: qui acceptat aliquid ex se, multo magis acceptat illud, in quo invenitur ratio acceptationis ^ si dilectio, eo ipso quo dilectio, acceptatur, maior dilectio magis acceptatur. Cum ergo dilectio nostra sit dilectio exemplata, et dilectio di- vina sit^ exemplar omnis rectae dilectionis, et in illa est prima et summa ratio omnis acceptationis : hinc est, quod secjuitur, quod qui diligit dilectionem dili- git Deum. Unde Augustinus " arguit ex hac suppo- sitione, quod ipsa caritas sive dilectio proximi est dilectio cum .icceptatione; et ex hoc tenet priraa con- sequentia'; et ex alia supposilione, quod prima ratio acceptationis est in dilectione exemplante, non exem- plata; et ex hoc patet secnnda'.

Item quaeriturde hocquod dicit: Ecceiampotes notiorem Deum liabere quam fratrem. Videtur enim falsum, quia primae ad Timotheum ultimo" dicitur de Deo, quod lucem habitat inaccessibilem. Praelerea, de fratre novit, quid est, de Deo vero non novit, quid est, sed, si est; ipse autem'" non loquitur quantum ad cognitionem , si est.

Respondeo : Dicendum , quod aliquid magis cer- titudinaliter cognosci est dupliciter, quia certitudo cognitionis est secundum praesentiam; aliquid autemniipiei mo- praesentius est dupliciter: aut quantum ad ralionem senti?â„¢" cognoscibilis , aut quantum ad substantiam ". Quan- tum ad substantiam Deus est praesentior cuilibet rei quam aliqua alia res ; quantum autem ad ratio- nem cognoscendi hoc est dupliciter: aut a parte cogno- scibilis, sicut sol est praesens caeco, (it tamen cae- cus est absens lumini ; sic Deus est praesentior quam frater; si autem a parte cogno.scentis, sic praesentior est frater , quia praesens est oculis carnis ", quorum cognitio viget secundum statum praesentem.

Aliter potest dici , quod praesentius est aliquid Aib sointio. dupliciter in ratione cognoscibilis : vel secundum effectum, vel secundum se. Secundum se notior estfrater, secundum (;/fecftwM notior est Deus. Quia effectus divinus, qui est dilectio, intrat ipsam ani- mam et ei est praesens et magis cognoscitur quam frater ".

Item quaeritur de illo verbo canonicae loannis quarto, quod est in littera: Qui diligit, manet in lumine. Videtur enim improprie dictum, quia lumen respicit cognitionem, sicut calor affeclionem : ergo inagis deberet dicere: nianet in calore, quani manet in lumine.

Respondeo: Dicendum, quod luminis est mani- iestare. Manifestare autem aiiquid alicui est duplici- Dapiex lu-ter: aut sicut viam cognoscendorum, aut sicut viam dapiicM le- agenclorum. Primum est per scientiam, et contra illud lumen opponitur tenebra ignorantiae simplicis; secundum est per gratiam, unde: Unctio docebit vos de omnibus '; et contra illud est tenebra malitiae sive peccati; et de hoc lumine et de his tenebris loqui- tur beatus loannes, quod patet in textu, et Eccle- siastici undecimo ° : Error et tenebrae peccatorihus concreata sunt. Et quoniam caritas semper esl cum gratia, aliae virtutes non, ideo dicit: Qui amat,ina- ■mt in lumine, per appropriationem.

Item quaeritur de hoc quod dicit, quod in di- vinis donis ni/iil maim est caritate. Videtur enim (hcere falsum, quia sapientiae donum ponitur excel- lentissimum inter omnia dona, vel si idem est cari- tas et sapientia, caritas non retinet praerogativam Aii.i i|iiae- inter dona. Ilem quaeritur de consequentia: si ca- ritas est praecipuum inter dona Dei, et nullum maius est quam Spiritus sanctus : ergo Spiritus sanctus est caritas. Aut ergo* loquitur de caritate creata, aut increata; si de increata, tunc ergo probat idem per idem; si de creala, tunc nulla videtur eonse- quentia, quia non valet, quodsi creata est caritas inaior inter dona creata, quod sit Spiritus sanctus. Respondeo: Dicenduin, quod praedicta auctoritas Augustini potest intelligi de caritate creataet increata; et pro utraque habet veritatem. Si de increata, cer- tum est; si de ereata, maximum est inter dona, quia plus habet in se de ratione bonitatis sive de ipsa bo- nitate, quam aliquod donum°, loquendo praecise. Quaedam enim dona sunt, quae sunt sine caritate; el hoc quidem certum est, quod minora sunt. Quae- dam praesupponunt caritatem, sicut " donum sapien- tiae. Caritas enim est, quae dat sensum gustui , ut sapiant ei bona aeterna. Unde sapientia superaddit quandam ulteriorem habilitatem ', quae comparataad caritatem minus bonum est, sed proul claudit cari- tatem, niaius bonum est ratione eius quod praesup- ponit. Et ita patet, quod caritas, praecise loquendo, est excellentissimum donum; sapientia vero, prae- supponendo sive implicando donum caritatis , dicitur excellentissimum.

Ad illud quod obiicitur de consequentia, dicen-Ad-2. , dum, quod utroque modo bona est. Si enim intelliga- tur de caritate increata , si ' ipsa est donum primum et praecipuum, et Spiritus sanctus est huiusmodi: oportet quod ipsa sit Spiritus sanctus, quia quod per superabundantiam dicitur, uni soli convenit °. Si autem de caritate creala; tunc consequentia Augustini in- telligenda est a parle nominis sic: si caritas creata est maximum '° inter dona creatsi, et Spiritus sanctus est maximum donorum : ergo melius nominatur no- mine doni excellentissimi quam alio. Consequens ergo est, ut Spiritus sanctus sit caritas, sed non creata, immo illa quae Deus est ".

Item quaeritur de hoc quod dicit: Non utique sic dictum est, quod Dei substantia est nostra pa- tientia. Videtur enim male dicere, quia carilas, qua nos diligimus Deum, non est ipse Deus, nisi intel- ligamus quo diligimus exemplariter vel causaliter: ergo cum simile sit de patientia, videtur quod Au- gustinus male destruit "' illud simile. Ilem, cum Deus Q..aesi faciat nos diligentes, sicut patientes, quare non dici- "'"^"^ tur Deus caritas nostra, sicut patientia nostra?

Respondeo: Dicendum, quod Deus est caritas Deus d et essentialiter et causaliter: essentialiter, quia in se Htos.' amor est; causaliter, quia in nobis amorem efllcit. Sed Deus non est patientia essentialiter, sed solum Non si causaliter; et ideo Scriptura istum diversum modum "'°"' innuens ^" dicit, Deum essc patientiam nostram, et Deum esse caritatem sine additione. Ratio autem huius est , quia " quidam habitus dicunt incomple- tionem, sicut patientia, spes et huiusmodi, qui non cadunt in Deo per essentiam, sed per causam, quia huiusmodi sunt a Deo. Quidam autem sunt habitus di- ceiUes e(imple)i)i')iliini , t't Imiusmocli ' siint in Deo essi-ntialiter. sicut i-aritas et sapientia et liuiusinodi. Nolaniluiu autein. (|iu)tl \ugustinus vult dieere, iiuod Deus esl caritas esseiitialiter. sed ipse non vult di- (■ere. i|uoil sil carilas iioslra essentialiler, sed cau- ■salilr)- cl c.vtnnpliD-iin-. Nec ita esl patientia nostra exoiipkvitc)--. Quanivisenin» oinnes virtuteshabeant exemplar eognoscitivum in Deo et omnes habeant exemplar secundum similitudinem longinquam, ta- men (luaedam virtutes non habent sibi correspondens in Deo per o)nnia, sicul patientia, quae duo dicit, scilicel passionem el superferri passionibus. Quan- tum ad primum, non habet in Deo correspondens , •sed quantum ad secunthim sohnn. Caritas autem ha- bet amorem in Deo sibi per orania correspondentem , et ° amorem non tantum essentialmn, sed etiani per- sonalem: et ideo dicunt auctoritates * , quod Spiritus sanctus est caritas, qua diligimus Deum; et ablativus qua dicit habitudinem iitm tanlum causae efTicientis, sed etiam formalis, non pertlcientis. sed exeraplantis.

Respondeo : Diceiidum , quod omnia dona virtu- tum possunt esse informia praeter caritatem. Et quo- niani possunt esse informia, possunt esse in iustis et peccatoribus, et idett in illis mniquara separantur ab invicem. Sed caritas nunquam potest esse informis nec esse cum peccato, quia actus eius est dihgere Deum' proptei' se et super omnia. qui removetur per omne peccatum. [deo dicit Vugustinus ', quod sola caritas distinguit, loquendo ile distinctione in universah.

Quod obiicitur de hde gratuita sive formata, concedo, quod distinguit; sed tamen hoc non habet, quia fides, sed quia gratuita; et ita ex lioc. quod caritati coniuntUa"; et sic patet illud.

Item quaeiitur de hoc quod dicit: Si tradidero corpus meum, ita ut ardeam etc. Videtur eniin maie dicere, quia Dominus dicit, loannis decimo quinto': Maiorem hac dilectionmn nenio habet, ut animam suam ponat etc. : ergo si hoc esl maximum opus caritatis, impossibile est, quod fiat sine caritate.

Respondeo: Aliqui dicunt, quod Apostolus dicit per impossibile; posito enimadhuc'", quod ahquis hanc poenam pateretur sine caritate pro Christo, adhuc non prodesset sibi. Credo tamen, quod aliqui '^ ex indu- stria naturaUum et aliqua gratia gratis data possent sustinere pro fide Christi mortem etiam sine caritate, sicut '^ haereticus sustinet per errorem. Et quod dicit Dominus, quod illud est summae caritatis, hoc dicit quantum ad signum et exteriorem ostensioneni ; signa tamen sunl fallibilia, et ideo non necessario oportet, quod si ahquis mortem sustinet prt) Christo sive pro eius fide^\ habeat caritatem. Credo tamen, quodsi aliquis pro Christo sustineret mortem, qui non ma- gnum haberet obicem, quod disponeret se ad graliae susceptionem. ita quod daretur sibi caritas.