I, Distinctio 19, Pars 2, A. 1, Q. 3
I, Distinctio 19, Pars 2, A. 1, Q. 3
Utrum in divinis personis poni possit principium materiale.
Tertio quaeritur, ulrum in divinis personis sil ponere principium materiale. Et quod sic, ostenditur hoc modo.
1 . Quandocumque aliquis vel aliquid est de ali- quo, ita quod ipsum est distinctum, et illud, de quo • est, indistiuctum , est de illo tanquam de materiali principio '; sed persona Filii est de substantia Patris, et persona distinguitur, substantia dicit quid indi- stinctum : ergo est sicut materiale principium.
2. Item, sicut efficiens et finis sunt causae corre- lativae, ita forma et materia^ — forma enim dicitur respectu materiae — sed in Deo est ponere causam formalem, "ipse enim est forma", ut dicit Boethius^: ergo in Deo est ponere materiam.
3. Item, videtur quod causa materialis inagis competat Deo quam aliquod genus causarum , quia materia in his inferioribus dat existentiam et per- manenliam propter sui incorruptionem , unde funda- mentum est existentiae creatae^: si ergo Deus sive divinum esse habet existentiam sive permanentiam per fundamentum incorruptibile , videtur quod Deo inaxime competat ratio materialis principii, ergo etc.
4. Item, in rebus creatis flnitas a forma venit, sed inflnitas a materia^; sed omne quod est in Deo, est inflnitum: ergo cum Deo maxime conveniat pas- sio consequens principium materiale, maxime com- petit et ipsum.
5. Item, quamvis in Deo sit summa et omni- moda simplicitas, tamen nos ponimus in Deo quod est et quo est vere, sed tamen" per indifTerentiam: ergo pari ratione videtur, quod in Deo possit poni materia et forma, tamen per indilTerentiam.
6. Item, omnis distinctio est a forma ', ergo circumscripta omni forma creala, materia non di- stinguitur , ergo non est aliud a Deo , ergo est Deus, quia omne quod est et non distinguitur a Deo, est Deus: videtur ergo, "quod materiale principium sit ipse Deus, et ita competere divinis personis.
CoNTRA: 1. Boethius in flbro de Trinitate": "For-F ma sine materia non potest esse subiectum", el lo- quitur de Deo: ergo in Deo non erit ratio principii materialis.
2. Item , materia inter oinnia entia est imper- fectissimum , unde et Augustinus dicit in libro Con- fessionum '", quod prope nihil est; sed Deus est omnino perfectissituus : ergo omnino in eo nihil in- venitur imperfectionis: ergo nec quod est materiae.
3. Item, materia est principium patiendi^', unde pati est a materia. Omne igitur , in quo est materia, est natum pati et recipere ; sed nihil tate est omni- potens; in hoc eniin, quod pati potesl, deflcit a posse: ergo in omnipotente nullo modo est materiale principium.
4. Item, si materia est in Deo, aut respectu sui , ai.nl^ aliorum. Si respectu aliorum: cum ergo materia sit ens in potentia ad alia nec distinguatur ab aliis rebus, sed per eas perficiatur, tunc Deus reciperet coniplementum a creatura nec ab ea di- stingueretur , quocl absurdum est. Si autem materia est^ in Deo respectu sui, aat pure esl materia, aut aliquid aiiucl. Si pure materia: ergo non est ens ". Et praeterea, nihil est materia sui ipsius: ergo oportet, quod ibi sit aliquid cum materia: et si hoc, ergo divinum esse est compositum et mixtum: ergo nec Deus habet esse simplex ac per hoc nec esse primum, el ita non est Deus.
CONCLUSIO.
In Deo nullo modo, nec proprie nec traiisumtive , poni polest materiale principium.
Respondeo: Dicendum, quod in Deo nullo modo, conciosio. nec proprie, nec transumtive recipitur materiale principium. Et ratio huius est, quoniam materia dicit principium passivum et ita incompletuni ; et quoniam a divino esse ^ omnis incompletio et omnis passio penitus removenda est, ideo nullo modo genus materialis principii in Deo esse ponitur.
1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod persona soiQiio op- est ile substantia, et ipsa est distincta, et substan- tia non; dicendum, quod hic est detectus quantum ad utramque conditionem. Nam primo haec non re- cipituF, quod persona sit de substantia, sicut vuit Augustinus^ qula "non dicimus tres personas ex eadem essentia" ; licet haec communiter recipiatur, quod Filius est de substantia Patris, ubi non ma- teria, sed originis consubstantialitas designatur, sicut supra ostensum est distinctione quinta". Alia est conditio, quae deficit: nam raateria est distincta' et possibilis ad distinctionem per formani; sed sub- stantia vel essentia nullo modo distinguitur nec per se nec per accidens; et ita patet, quod non conve- nit ei ratio materiae.
2. Ad iliud quod obiicitur, quod elTiciens re- fertur ad finem et forma ad materiam; dicendum, quod nullius causae habitudo cadit in Deo * respectu sui , sed respectu creaturarum ; et aliarum causarum habitudines in Deo recipiuntur, circumscripta de- pendentia, propter hoc, quod sonant in perfectionem "; sed materia sonat omnino in imperfectionem. Et quod obiicitur, quod forma dicitur ad materiara; dicen- dum, quod est forma constitutiva et exemplaris. Dafieynor- Et forma constitutiva dicitur ad materiam; et haec non cadit in Deo, sed forma exemplaris sic'°. Et si dicatur, quod Deus est forma in se, hoc est dictum, quia est actus purus non dependens a possibili. Nec tamen simile est de correspondentia formae et materiae, et efficientis et finis '^ Efficiens enim et finis possunt incidere in idem numero; sed forma et materia nunquam. Forma vero '' constitutiva incidit cum efficiente et fme in idem specie, non nuraero; forma vero exemplaris in idem numero.
3. Ad illud quod obiicitur, quod materia est fundamentum existentiae; dicendum, quod modus illius fundamenti Deo non competit, quia'^ est fun- damentum esse quod recipit aliunde, scilicet a forma ; Deus autem a nullo recipit: ideo non cadit in eo materia.
4. Ad illud quod obiicitur de infmitate, dicen- dum, quod est inflnitas ex defectu perfectionis , et Djpies inii- haec competit materiae , sed non Deo; et est infi- nitas cx lu-iriiliiiiii' liiiii/a/ioni.s , et liaec Deo et lomiae lilierriiiiae. noii inaleriae coiiipelit: et ita palel illiul.
5. Vil illiul (juotl obiicilur, t|uai'e materia el forma iion pormnltu- per intlilTerenliain : diceniluni, quotl isla ilno. (/() ('■'•■/ et iiiioil c.v/. ile lalione sua iiullam imporlant iinperrectitmem. setl ratione eius quoii tlilTerunl. Untle , subluta eorum differentia, raaiiet completio. et tunc ' in divinis recipiuntur. Sed ma- teria, non tantum quia tliflert a forma. dicit incom- pletionem . sed etiam quia materia est : et ideo nullo modo ponilur in Deo.
6. .\d illud tpiod nllinio obiicilur . quotl cir- cumscripta omni forma. maleria iion distinguitur : dicendum, quod ista propositio: omnis distinctio est a forma , nou Iiabel veritatem , nisi intelligaliir de siinsmii" ' distinctione perfecla — quoil enim habet esse distin- 0"™ ' clnm liabet esse completum — ile" distinctione autem qualicumque falsuin est. Maleria enim iliflerl a forina, et constat quod se ipsa tlilTert ' ab ea. Sii-. polest dici et ii\ proposito, quod maleria dilTeil a Deosc ipsa.: tameu ex parte sua, quia iion esi pcilecla. iioii ciidil perfecta distinetio: sed ex pacte Dei, quia, perfectis- simus est, perfecta cadil distinctio. Causa'' enim distinguilur a causato, ens actu ab ente in potentia ; et istae snnt primae dilTerenliae el snmmae.
