I, Distinctio 21, A. 1, Q. 1
I, Distinctio 21, A. 1, Q. 1
Utrum vere dicatur: solus Deus est Pater.
Quod autem vere * addalur huic termino Deiis a parte subiecti, ostenditur hoc modo: Deus habet aliquid proprium: sed pioprium est quod inest soli °: ergo etc. Et quia constat, quod exclusio vere addi- tur termino substantiali respectu praedicati essen- lialis, unde bene dicitur: solus Deus creat ; quaeri- tur, utrum vere addatur ei respectu praedicati proprii sive^ termini relativi, utrum scilicet vere dicatur: solus Deus est Pater. Et quod sic, videtur :
1. Per suam expositionem, quae est: sohM Deus esl Paler , id est non alius quam Deus est Pater': ergo solus Deus est Pater. Et quod sit ista eius ex- positio, hoc habetur et a communi usu et a Philo- sopho', qui dicit, quod "solus idem est quod ?ioh cumalio". ,
2. Item, hoc" videtur a convertibih, quoniam istae duae convertuntur: nihil praeter Petrum currit, ergo solus Petrus currit: ergo et istae duae: nihil praeter Deum est Pater, ei. soius Deus est Pater. Sed prima est vera, quia haec est falsa: nihil est Pater, et non habet instantiam nisi in Deo": ergo etc.
3. Item , a quocumque removetur quod est in plus, removetur quod est in minus^^; sed esse Deum est in plus quam esse Patrem: ergo a quo- cumque removetur Deus, et Pater. Sed quaecumque sic sehabent, quod a quocumque removetur unum, et alterum, unum praecise praedicatur de altero, nec habet instantiam : ergo Pater praecise praedicatur de Deo; sed si praecise, ergo cum exclusione: ergo etc.
Contra: 1. Terminus accidentalis imphcat rem Ad opposi- suam circa suum subiectum — ut patet, cum dici- '^" tur: homo albus currit, circa hunc terminum homo implicatur albedo — ergo similiter cum dicitur : solus Deus esl Pater, circa Deum implicatur solitudo. Sed Hilarius^' dicit, quod "Deus non est solitarius confitendus": ergo etc. Et ratio ista concludit, quod ■non possit vere addi nec cum praedicato proprio nec communi.
2. Item, ostenditur, quod non possit vere addi respectu praedlcati communis, ut cum dicitur: solus Deus creat. Hoc enim nomen Deus de se habet suppositionem quasi indefmitam respectu persona- rum ", ergo reddit locutionem veram pro aliquo; sed pro quolibet est falsa — haec enim estfalsa: solus Pnter iTiMl — i'i'go cuiii cmiiic praeilicaliiin essen- tink' conveiiial liilius. t't iiou iiiii soli. iiullo modo |Hilcsi ,iil(li (lictio cxcliisivii rcsppclu talis praedicati siiliiccto coiiiniuni.
3. Itcin. qnod non lespcctu proprli , videlur, i|uia si liaec est vera : solus Deus esl Pater: ergo a simplici conversa et liaec: solus Pater est Deus ; sed ista csl lalsa: crgo ctc. ."^/ (//ca-v, ipiod non con- vertitur siin[ilicilci': fnnfrd : lialicl inlcllcclnm uni- versalis iicgativac ct iKirlicnlaris atlirinativae, et utraque convertitur siinpliciter: ergo etc.
Conclusio
Tenniiim aoliis lii dlrlirl-i iioii dicllur categore- lua/lcc. iil Idciii seiisiis sii uc .solilariits; beiie crnt dlrliiir si/iiruiiyorciiiuilcc respectu prae- dlciiil iiiiii siihsiiiiiilii/ls. tuiii personaiis.
Respondko: Diceudum, quod haec diclio sohis soius diciuir potest esse calegorema, vel syiwategorema\ Se- cundum quod est calegorema , sic esl nomen adie- ctivum , absolute ponens rein suam cirea suum substantivuni . et res sua est .mliludo. Unde tantum valet sic - solus quantiiin .tolilarius. Et qiiia soli- tudo nullo modo recipitur in divinis quantum ad suljstantiam . quia est in multis personis, hoc nomen caatiusidi. solus iioii recipitur in divinis cum terminis^ sub- stantialibus. sicut ostendit prima ralio.
Si autcm :iccipiatur ' in quantum est syncale- goremu . sic jirivat associationem et importat ali- quam iicg;ilioncm. El sic . cum aliqnod praedica- tuin ct siilistaiiti:ile cl personale praecise dicatur'^ concinsio». de noiiiiiic snlist;intiali. sic vere dicilur in divinis et respeclu |ir;iedicati siihsluuliulis , ul cum dicitur: solus Deus ereat, et respectu '• pcrsonalis, ut cum dicitur: solus Deus est Pater.
I. Ad illud ergo quod ohiicitur de alho, ipiod ponit rein suain circa subslautivum; dicendum, quod iion est siinile, secundum quod hoc nomen .loius tenetur syiicategorematice; quia albHs est dispositio subiecti ahsoluta. unde absolute ponit reni siiam circ;i. terminum, sed solus ratione negatioiiis non ;ihso- lute; et ideo non ponit solitudinem, scd pr;iccisi(iiiciii.
± \d illnd quod obiicitur secnndo, (piod tcr- minus substantialis dehet reddere lociilliiiirin crriinr pro aliqua persona; dicendum, qnod lcnninus, cui additur exchisio, respectum habet ad prucdica/um, et respectum habet ad exclusionem ; et licet re- spectu praedicati possit habere suppositionem joe?'so- •nalem, ut cum dicitur: solus homo currit; tainen regula est apud sophistas', qiiod per comparatio- "eg^ijj nem ad dictionem exclusivam talis terminus habet suppositionem sinipticeni, unde nuUo modo licet descendere. Et hoc est quod dicitur in libro de Re- gulis fidei \ quod dictio exclusiva facit exclusionem quantum ad genus rei, iion quantum ad rem ge- neris, quia ratione forinae coinmunis, quae est genus rei, non ratione suppositi, quod est res generis.
3. \d illud quod obiicitur ultimo, quod cou- versa est falsa; dicendum, quod illa non est sua con- versa; quia ista: solus Deus est Pater, habet intel- lectum allirmativae, sciiicet Deus est Pater, et haec convertitur simpliciter; el habet rationem '" negativae huius: nuUus ahus a Deo est Pater, et liaec simili- ter convertitur simpliciter ; sed haec non est sua con- versa: nuUus alius a Patre est Deus, sed haec: nihil quod est Pater, est aliud a Deo. Idem enim, quod subiiciebatur in priina, debet praedicari in secunda; et sic patet illud.
