I, Distinctio 21, A. 2, Q. 1 Utrum dictio exclusiva solus vere addatur termino personali respectu praedicati proprii.
I, Distinctio 21, A. 2, Q. 1
Utrum dictio exclusiva solus vere addatur termino personali respectu praedicati proprii.
Quod autem respectu praedicati proprii vere addatur, ut scilicet haec sit vera: solus Pater est Pater, videlur:
1. Per Augustinum sexto de Trinitate: "In illa Trinitate solus Pater dicitur Pater, quia nullus nisi ipse ibi est Pater".
2. Item , hoc videtur per expositionem , quia persona Patris est Pater, et nulla alia est Pater: ergo haec esti vera : solus Pater est Pater.
3. Item , nihil est magis proprium alicui, quam quod est idem sibi re et ratione; sed Pater est idem sibi re et ratione: ergo propriissime dicitur de se; sed quod proprie convenit alicui, convenit soli^: ergo Pater dicitur de solo Patre.
CoNTRA : 1 . "Solii^, ul viilt Pliilosopluis ' , idem â– esl quod non mni alio" ; sed impossibile est, Pa- trem non esse cum alio: ergo semper, quando additur liuic lermino Pater vel alii termino personali, est iocutio falsa.
2. Item, solus excludit alium ; sed aiio est Deus, aljo est Pater'-: ergo addita huic termino Paler excludit Deum: ergo si haec est vera: solus Pater est Pater , et haec similiter: Deus non est Pater ; quod si haec esl falsa: ergo et prima.
3. Item, solm excludit^ hoc relativum alius; sed tt/n«s' ita est relativum diversitatis, quod nihilo- iniiuis implicat aliquam identitateui: unde sequitur: iste vadit cum alio homine, ergo iste est hoino. Si ergo excludit aliuin ab hoc quod est Pater \ aut alium Patre^n, aut alium Deum; sed quocumque modo dicatur. est locutio falsa et implicatio falsi: ergo etc.
Conclusio
Terminus solus in divinis recte dicitur respectu praedicati proprii, quatenus excludit associationem tum respectu formae termini subiecti, lum respectu praedicati, sive in participando, sive in comparticipando.
Respondeo: Dicendum, quod secundum quod haec dictio solus tenetur syncategorematice , impor- . tat privationem associationis ; et locutio siinpliciter paiisr'""" est vera, excluso illo sensu, quo importat solifudi- nem, quia sic non accipitur in divinis, sicut supra dictum est '.
Secundum enim quod importat privationem as- sociationis, vera est, quia, cum tripliciter possit eam importare , in quolibet sensu locutio esl vera. Potest enim haec dictio solus importare privationem associationis respectu forniae termini subiecti^, ut dicatur solus Pater , id est, ille qui est solus Pater; et sic absque dubio veritatem habet: solus Pater est Pater. Vel polest importare privationem asso- ciationis respectu praedicati, et hoc dupliciter: vel suMisiiii- in participando , ut quia alii non conveniat; el ad- huc vera est, quia hoc praedicatum quod est Pater couciasio n. soli personae Patris convenit; illa enim proprietas Patri convenit, ita ' quod nulli alii; vel potest im- porlare privalionem associationis in comparticipando, ut cuin dicitur: Petrus comedit solus, vel vadit Ro- mam solus , non quia alius non vadat ' Romam, vel non comedat, sed quia nulius coinparticipat cum eo, quamvis participet; et sic adhuc locutio est conciusio 4. vera, quia persona Patris non participat vel com- participat cum alia in proprietate paternitatis. El ideo, secundum quod solus exclusive tenetur, iudica- tur locutio vera.
1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod solus sautio ov- idem est quod non cum alio; dicendum , quod nega- """' °"""' tio illa non siinpliciter excludit ahum in coexistendo, sed excludit aliuin respectu formae subiecti vel prae- dicati', ut visuin est. Et quamvis Pater cum alio existat et non possit sine alio esse, quia tamen pro- prietatem paternitatis cum alio non communicat, ideo habet simpliciter locutio veritatem.
2. Ad illud quod obiicitur, quod alio est Deus, aho est Pater; dicendum, quod, sicut dictum est saepe '", alius dicit diversitatem secundum rationem dicendi vel intelligendi in verbo proposito; sed in expositione huius dictionis solus dicit diversitatem sive distinctionem in supposito. Et quia Deus " in supposito non differt a Patre, imino supponit pro Patre ; ideo non sequitur , quod dictio exclusiva ad- dita Patri excludat Deum.
3. Ad niud quod obiicitur, quod alius implicat formam aliquam, secundum quam conveniat '^; di- cendum, quod istud non oportet, quod ista sit forma per terminuin importata — vere enim dicitur: homo est aliud ab asino — nisi quando advenit illi ter- mino immediate, ut cum dicitur alius asinus, includitur convenientia in natura communi. Sed cum dicitur: solus Pater, non est dicere, quod Pater et non alius Pater, sed, Pater et non alius a Patre; et ideo non importatur convenientia in forma proprietatis palernitalis cum alietate , sed suflicit , quod sit alia persona — Pater enim esl vel etiam alia essentia: et iUa excludit hoc quod est solus; et sic patet illud.
