I, Distinctio 23, A. 2, Q. 1
I, Distinctio 23, A. 2, Q. 1
Utrum plures substantiae in divinis dici possint.
3. Item, Boethius in libro de Duabus naturis et una persona Christi * : "Dicimus unam essentiam et tres substantias".
4. Item , hoc ipsum videtur ratione, quia sub- stantia est medium inter essentiam et personam; sed medium sapit naturam extremorum '^: ergo pari ra- tione, qua dicitur una substantia ab unitate essentiae, poterit dici plures a pluralitate personarum.
5. Item, omnis numerus ad substantiam redu- citur originaliter — nunquam enim accidentia vel pro- prietates numerantur nisi per substantiam ^ — sed actus numerantur et pluraliter dicuntur in divinis: ergo necesse est ponere numerum secundum sub- stantiam. Quod autem pluraliter dicantur, patet; dicitur enim: Pater et Filius et Spiritus sanctus creant.
6. Item, idem est relativum substantiae, sicut talis et qualis qualitatis; sed haec est falsa: Pater est idem cum Filio, quia dicit Hilarius ' , quod non possumus dicere Deura eundem : ergo necesse est, quod cadat distinctio in substantia; ergo si propter distinctionem personaruiu dicimus plures personas, ergo et plures substantias.
Conti^a: 1. Nihil magis dicitur secundum sul> Argg. stantiam quam hoc nomen substantia: ergo si no-tlra.''"' mina substantialia dicuntur singulariter de omnibus, sicut patet ex regula Augustini supra posita^, pa- tet etc.
2. Item, inter quaecumque cadit distinctio secun- dum substantiam '. cadit vera diversitas; sed inter Patrem et Filium non est confitenda diversitas, ergo nec numerus secundum substantiam: ergo non est dicere plures substantias.
3. Item, Augustinus dicit: "quod idem est Deo subsistere et esse" ; ergo cum unum sit esse, unum est subsistere: ergo sicut ab uno esse dicitur una essentia vel e converso, ita et ab uno subsistere debet dici una substanli.a sive subsistentia.
k. itein , Hieronymus ad Damasum Papam ^ : "Quis unquam nisi ore sacrilego tres substantias praedicaverit" ?
Conclusio
Substantia et subsislentia , ut dicunt essentiam, non plurificantiir: si accipiwntur i.n sensu hypo- staseos , in phirali dicnntvr.
Respondeo: Dicendum, quod tam substantiae Disiinciio. quam subsistentiae nomen dupliciter accipitur in di- vinis, quia quodlibet istorum habet in se intellectum uctus et praepositionis. Potest ergo dici substantia , quasi per se stans, \e\* sub alio sive sub proprie- concinsio 1. tatB. Primo modo una tantum est sive non nume- ratur, quia unum est ibi quod est. Alio modo, prout concinsio 2. dicit respectum ad proprietatem ^ , numeratur sive pluriflcatur. Primo modo tantum valet quantum nsiosis, secundo modo tantum valet quantum hypo- stasis. Omnino eodem modo distinguitur hoc nomen Subsistentia ', et secundum alterum intellectum aequi- pollet nsiosi, secundum alterum hypostasi; et secun- dum alterum plurificatur , secundura allerum vero minime
Et qnia substantia dicitur dupiiciter et sul)si- stentia, ideo venit diversitas modi loquendi inter doctores. Nam Tallius et ipse Boetliius' dicunl. quod Ii su.bsistentia aequipollet usiosi, et ideo dicit Boethius, eam non pkuificari; sed subslantiam dicunt aequi- pollere hypostasi, et ideo dicit Boethius, eam pUiri- ficari, et secundum hunc modum loquitnr Hilarins , Anselmus el Boetliius. Sed Hieronymus et Auguttinus volunt, quod substantia aequipolleat usiosi, et ideo dicunt eam non phu'iflcari; sed* subsistenlia hypo- stasi, et ideo dicunt eam pluriflcari. Ex his patet responsio ad utramque partem.
Patet etiam, quare Graeci non transtulernnt nomen prosopon, sicut Latmi, quia oportuit nos* transferre nomen personae propter ambiguitatem; et ideo mahiit Ecclesia " respondere tres personas quam tres substantias sive subsistentias.
Tanien ad argumentum quod facit, quod substan- ^^''^'||': ",-j,J- tia tenet medium; dicendum ,quod sui3Stantia,prouttiv'a.'' "'"" aequipollet"' hypostasi,,plus se tenet cum persona, et ideo numeratur, sicut persona, sive ])luiificatur; prout autem aequipoUet usiosi , plus se tenet cum es- sentia, et ideo nec numeratur nec pluriflcatur, sieut nec essentia. Omnes autem illae rationes et " prae- .\ii aiia pr" cedentes et sequentes loquuntur de suhstantia , prout aequipollet hypostasi sive supposito, et hoc modo pluriflcatur.
Rationes autem ad oppositam partem currunt Adaisg. secundum aliam acceptionem liuius nominis sub- cm. stantia. Similiter iudicandum '- de hoc nomine sub- sistentia. Sed quoniam auctoritas Augustini et mos utentium nomen illud, substantia scilicet, accipit magis in illa acceptione , in qua dicit ipsum quod est sive usiosim sive ipsum commune : ideo coramuniter non recipitur, ut dicaiitur tres substantiae in divinis.
