I, Distinctio 32, A. 1, Q. 1
I, Distinctio 32, A. 1, Q. 1
Utrum Pater et Filius diligant se Spiritu sancto.
1. Primo auctoritate sic: Augustinus sexto de Trinitate: "Non est aliquis duorum, quo genitus a gignente dlligitur genitoremque suum diligit" » : si ergn est aliquis, et non est Pater vel Filius, ergo est Spiritus sanctus.
2. Item, Hieronymus super Psalmum decimum seplimum ': "Spiritus sanctus est anior Patris ad Fi- lium , et Filii ad Patrem" ; sed amore , qui est Pa- tris ad Filium, Pater amat Fihum, et e converso: ergo etc.
3. Item , Bernardus de Amore Dei ' : "Amas te, inquit, amabilis Domine, cum a Patre et Filio procedit Spiritus sanctus, amor Patris ad Fiiiiira, et Filii ad Patrem, et tantus amor, ut sit unitas".
4. Itera, ratione ostenditur sic: Magister Hugo de sancto Victore facit talera rationera in epistola quadam ad Bernardum ' : "Si recte diceris araare amore, qui a te procedit, cur non Pater et Filius recte dicuntur amare amore, qui ab ipsis procedit" ? Et iterum ibidera : "Si Spiritus sanctus esset araor cordis tui , sicut Patris et Filii , quis, quaeso, posset negare, Spiritu sancto, hoc est araore tuo, te diJi- gere" ?
5. Iteni, alia ratione videlur sic: sicut se habet verbura ad dicere, sic amor ad diligere; sed Pater Verbo suo, quod ab ipso procedit, dicit se et orania^, quia Pater Verbo suo, quod ab ipso procedit , se ipsum declarat: ergo Pater et Fihus amore, qui ab ipsis procedit, se ipsos diligunt.
6. Itera , sicut fdius non potest produci nisi ge- nerando, sic nec amor nisi diligendo: ergo Pater et Filius diligendo se producunt Spiritum sanctura', qui est amor personalis: aut igitur dihgendo amore, qui est Spiritus sanctus, aut qui non est Spiritus san- ctus. Si amore, qui non est Spiritus sanctus, aul amor ille est essentialis, aut personalis: non perso- nalis, quia tunc essent duae personae in divinis, quibus conveniret amor proprie, quod est impossi- bile; similiter nec essentialis, quia ille est Spiritus sanctus. Et iterura, si essenlialis , tunc ergo, cura conveniat Spiritui sancto, Spiritus sanctus siraihter produceret. Restat igitur, quod producant Spiritura sanctum dihgendo se araore, qui est Spiritus san- ctus: aut igitur dihgendo se, aut dihgendo aliud a se. Non aiiud, quia tunc aliud exigeretur ad pro- ductionem Spiritus sancti: ergo diligendo se Spiritii- sancto, producunt Spiritum sanctum: ergo Pater et Filius dihgunt se Spiritu sancto.
CONTRA : 1. Diligere idem est quod velle bo- num, et velle ideni est quod esse: ergo cura baec sit faisa: Pater et Fiiius sunt Spiritu sancto, haec simihter: dihgunt se Spiritu sancto.
2. Item, sicut se habetsapere ad Patrem respe- ctu Fihi, ila diligere ad Palrem et Filium respectu Spiritus sancti; sed haec est falsa: Pater est sapiens sapientia genita: ergo et illa similiter.
3. Item, omne plurale infert singulare; sed haec est falsa: Pater diligit se Spiritu sancto: ergo et pri- ma. Si dicas, quod diligere tenetur notionaliter ; iKefhcna?. contra: nulla notione contingit mutuo reflecti unam personam super aliam = ; sed secundum dilectionera est mutua reflexio in praedicta locutione: ergo dili- gere non tenetur notionaliter : ergo idem quod prius.
4. Item, nulla notio convenit tribus; sed dili- gere Spiritu sancto convenit tribus. Nara Pater di- ■ ligit Spiritu sancto, et Fihus dibgit Spiritu san- cto, et Spiritus sanctus diligit Spiritu sancto, quia se ipso: ergo non tenetur notionaliter: ergo idera qnod prius.
5. Itera, Pater et Filius eodem amore diligunt se et nos; sed dilectio Dei ad nos est essentiahs, cum connotet effectum in creatura: ergo sirailiter cura dicitur: diligunt se.
6. Item, si tenetur notionaliter, quaero, pro qua Quacsiio in notione? Non est dare nisi spirationem: aut ergo j active, mXpassivc. Si active: ergo idera est diligunt se quod spi?-ant; sed haec falsa: spirant Spiritu sancto ", ergo et prima. Si passive; contra: illa non praedicatur de Patre et Filio, sed de solo Spiritu sancto. Si dicas , quod denominative praedicatur : contra: omnis proprietas, quae de persona praedi- catur in divinis in concretione, praedicatur et in abstractione ' : ergo cum processio non conveniat Patri et Filio in abstractione : ergo nec denominative.
CONCLUSIO.
Ista locutio falsa est, si tenetur essentialiter, vera autem, si tenetur notionaliter.
Respondeo: Ad praedictorura inteUigentiani no- tandura, quod quidam pi-aedictam locutionem sim- opinio i. pliciter negaverunt et dixerunt, oinnes consimiles retractatas esse a beato Augustino in sua simili, in hac scihcet: "Pater est sapiens sapientia genita '". — Sed haec solutio non polest stare , quia non so- lum. Augustiuus eaui dicil, sed eliaiu alii Sancli, quo- runi dicta .Vugustinus non retractat.
Ideo fuerunt alii, qui eani siuipliciter concesserunt dicentes, hanc locutionein debere inteliigi per appropriatimem , non per propriekUem , ut sit sensus: Paler et Filius diligunt se amore, qui appropriatur Spiritui sancto '. — Sed ista solutio non potest stare, quia tuiic similiter liaec esset conce- denda: Pater et Filins sunt boui Spirilu sancto; cum Spiritui sancto approprietur bonitas", quae ta- men nullo moilo conceditur. Igitur prinia opinio non potest stare. quae simpliciter tales locutiones negat, cum multiplex auctoiitas eas dicat; similiter sequens, quae eas simpliciter concedit, non potest stai'e, cum multiplex ratio contradicat.
Restat igitur eligere opinionem niediam, scili- opinio3, cet quod uno modo sit vera, alio niodo falsa. Nam Sla'''' hoc quod est (Uligere potest teneri essentialiler , vel notionaliter. Secundum quod tenetur essentialiter. sic dicit voluntatis coraplacentiam , quae communis est tribus. Secundum quod tenetur nolionaliter , sic dicit voluntatis fecimditalem ad producendam perso- nam ex se, quae quidem feciuiditas solum est in duobus, quamvis voluntas sit in tribus. Si ergo te- conciusio 1. neatur essentialiter , falsa est locutio. quia tunc se- quitur, quod Paler et Filius sunt Spiritu sancto^ Et in hoc sensu iiroiioinpn ciiin verbo construitur reci- coaciasio i. proee. Si aulciii /(()//();(((//7/v, vera est, sicut probant rationes ad opposiluni. Et in hoc sensu pronomen construitur cum verbo retransitive. Unde sensus est: Pater et Filius diligunt se, id est, Pater diligit Filium et Filius Patreni; et tunc vera est locutio, quia amor, qui est Spiritus sanctus, est amor nectens Patrem cum Filio et e converso; et tunc non licet inferre: ergo Pater diligit se Spiritu sancto.
I. 2. 3. Ex hoc patent Iria prima. Nam primum soiQiio op- procedit secundum quod diligere tenetur essenliali- positormn. ^^^, _ secundum similiter, nam sapere non dicitur notionaliter , sicut diligere , sed vel est commune, vel appropriatum ; tertium siniiliter, quia procedit secundum quod obliquus^ construitur reciproce, et tunc diligere tenetur essentialiter.
Ad illud quod obiicitur. quod non possit teneri aii diinoui- notionaliter ; intelligendum est, quod sicut generatio "i^™' dupliciter potesl significari, uno modo, ut dicit enia- nationem, alio modo, ut dicit wtorfm emanandi su- rasiiuciio. peraddita expressione: et primo modo per hoc ver- bum generare, secundo modo per hoc verbum dicere signiticatur, sic et spiratio dupliciter potest signifi- cari. Primo modo per hoc verbum quod est spirare; secundo modo per hoc verbiim quod est diligere. Quemadmodiun enim dicere importat generationem NoiaDdum. et ultcrius quandam expressionem circa personam, sic et diligere, Unde sicut dicere importat actum generandi et declarandi ^ sive exprimendi, et ra- tione actus declarandi dicitur: Pater se dicit Verbo, hoc est, se declarando sive expririiendo generat Ver- bum, vel generando Verbum se exprimil Verbo; sic et in proposito diligere importat actum connectendi sive concordandi et spirandi, et ratione actus con- nectendi dicitiir: Pater et Filius diligunt se Spiritu sancto, hoe est, invicem concordando spirant Spiri- tuin sanctum, vel spirando Spiritum sanctum invi- cem connectuntur. Ex his patent obiecta.
Quod enim obiicitur de mutua reflexione, patet responsio , quia haec est ratione actus essentialis cointellecti ".
4. 5. Ad illud quod obiicitur, quod diligere Spiritu sancto convenit tribus et dicitur respectu creaturae; dicendum, quod non convenit tribus ra- tione spirationis, quara importat; et ideo , quamvis dicatur respectu creaturae, non taraen dicitur essen- tialiter oranino, sed connotat aliquid essentiale; di- cit taraen notionem ratione respectus, quem irapor- tat ad personam, sicut supra dictum est de Verbo et Dono'.
6. Ad illud quod ultimo obiicitur , pro qua ^^^f°_ notione stat: patet, quod stat pro communi spira- "''«'"'^' tione ; tamen non licet pro eo ponere verbum spi- randi, quia aho modo iraportat illara notionem. Unde sicut conceditur haec: Pater dicitVerbo, non taraen haec: Pater generat Filio, et tamen dicere importat ipsam generationem ; sic * in proposito in- telligendura est.
