I, Distinctio 37, Pars 2, A. 2, Q. 1
I, Distinctio 37, Pars 2, A. 2, Q. 1
Utrum Angelus possit moveri localiter sine corpore
1. Bernardus super Cantica': "Discurrere et • de loco ad locum transire non est nisi corporum": ergo si hoc convenit Angelo, non convenit nisi per corpus assumtum.
2. Itera, ratione videtur, quia quod movetur. aut movelur per se, aut per accidens"; sed Ange- lus non movetur per se localiter, quoniam hoc est proprium corporum, et illi soU inest res per se, cui inest proprie : ergo si movetur , hoc est per ac- cidens. Sed quod per accidens movetur , movetur alio moto, ut nauta mota navi: ergo videtur, quod Angelus non possit moveri, nisi moto corpore , et ita corpore assumto.
3. Item, omne quod movetur, raovetur propter indigentiani''; sed in Angehs beatis nulla est indigen- tia: ergo etc. Si tu dicas, quod propter indigen- tiam nostram; ergo, circumscripta indigentia nostra, non videtur , quod Angelus possit moveri : si ergo indigentia nostra nuUam dat virtutem Angelo , p;i- tet elc.
4. Item, n omne quod movetur , differt a mo- tore » , sicut proponit Philosophus = ; sed Angelus non distat a se: : ergo Augelns non uiovetiir a se nec ab alio : ergo non polest moveri nisi movendo aliud . sicut inovenclo corpus.
Contra: 1. Ad Hebraeos primo: "Omnes sunt administratorii spiritus, missi propter eos" etc.; sed aliquocl miMisteriuin exsequuntur sine corpore , ut suggerere bona, et liniusmodi: ergo possunt sine corpore moveri.
2. Item, Dainascenus - : "Confestim inveniuntur ubi clivinus iusserit nntus, velocitate naturae": si ergo velocitas est dispositio ad motum. ex sui na- tura suut mobiles.
3. Itein, Angelus in uno loco tantum est et ibi est, ubi operatur: ergo virtus eius ant est ad unum tantum arctata, aut si non est arctata, nec substan- tia est arctala ad unum locum. Sed non potest esse " in pluribus: ergo cum est in uno loco, est in po- tentia ad alterum. Sed quod est in potentia ad unum non fit actu in illo, nisi per motuin secundum lo- cum : ergo etc.
4. Item. quod nioveatur sine corpore assumto, osteiiditur per simile in anima. Anima enim, exuta a corpore, fertur in caelum vel descendit in infer- num localiter; sed constat, quod anima non assu- mit aliud corpus quain sunni: ergo movetur sine corpore, ergo pari ratione Angelus.
'3. Item, Angelus in empyreo potest esse sine corpore, pari ratione et in terra: ergo si per ean- dem vim, per quani quiescit in terra, facit se esse in terra sive transfert^ ergo videtur, quod sine corpore.
CONCLUSIO.
Angelus moveri potest tum sine corpore, tum corpore assumto: sine corpore transeundo locum definitive, sed cum corpore assumto circumscriptive.
Respondeo: Dicendum, quod Angelus, sicul di- cit Scriptura, habet mnveri. Movetur autem non conciusio i.solum assumto corpore, sed etiam corpore non assuinto, cum non sit minoris libertatis nec virtu- tis nec nobilitatis sine corpore , quam est cmn corpore.
Ad iiitelligentiam autem obiectorum est notan- duin, quod sicut esse in loco est dupliciter sive Disuncii esse locale — sicul tangit Magister in litlera '' — scilicet quia circuniscribitur , et quia definitur; et illud proprie est locale quod circumscribitur , aliud autem quodam modo est locale, quodam modo non: ita moveri per locum uno modo est per circumscri- ptionem ferri de loco ad locum, et sic est tanlum corporum; alio modo moveri est minus proprie se- cundum definitionem transire, et sic esl spiritunm. Proprie ergo per circumscriptionem non movetur concmsin Angelus, nisi corpore assumto, minus proprie per definitionem moyetur Angelus etiam sine corpore.
1. Ex hoc palet responsio ad primum obie-somuo^c ctnm , et ° Bernardus accipit discurrere el trans- ire secundum proprietatem loci, quae est circim- scriptio.
2. Ad illud ergo quod quaeritnr, ntruiii per se aut per accide:!S; dicendum secundum praedictam distiiictionem ' de motu, quod secundum priniuin motuiii noii iiiovetur spirituale nisi per accidens. alio moto. Sicut enim nauta, niota navi, movetur, sic spiritus, raoto corpore, in quo est. Quanlum ad se- cundum motura , sicut Angelus per se ipsum et sine corpore deflnitur loco, ita per se ipsum transfertur. ita qiiod non alio movente, nec per alium motum. Ipse autem obiicit de primo motu tantum, qui per se conveiiit corpori soli.
3. Ad illud quod obiicitur, quod omne ciuod movetur, movetur propter indigentiam; dicendum. quod illud verum est in raotu naturali , in quo na- tura non movet nisi per appetitura alicuius rei , qui ponit imperfectionem in natura — quia natura, habita perfectione sua, quiescit — sed non est verum in mo- tu voluntario, in quo movetur aliquis sivepropter aliud ' acquirendum , sive ad virtutem demonstran- dam , sicut movetur miles in stadio. — Vel dicen- ^'''' ^»' duin, quod illud verum est in omni raotu, genera- liter accipiendo indigentiam ad suam indigentiam et alienam et suam quantum ad illud cuius privalio ]}oni\, imperfectionem , vel cuius privatio non iraper- fectionem ponit, sed limitationem °; et sic est iu Angelo. Angelns enim , volens aliquid operari in terra, indiget transire ad terram, quia non potest simul esse in caelo et in terra propter hoc . quod habet virtutem finitam. Et sic patet illud, quod limilatio non repugnat summae perfectioni creaturae.
4. Ad illud quod obiicitur, quod omne quod movetur differt a motore; dicendum, quod in na- turali motu verum est, ubi nihil movet se, quia nihil reflectitur supra se propter alligationem cum materia: sed non est verum in voluntate, quae est instrumentum se ipsum movens ' ; et virtus , quae est in substantia spirituali , potest supra substantiam Notandum. reflecti, et ita movens idem esse cum mobiti, taraen non secundum idem : quia Angelus habilis est ad moveri ex parte ipsius quod est sive substantiae vel materiae, si habet materiam, sed ad movere ex parte formae, sive ipsius quo est vel virtutis activae.