I, Distinctio 38, A. 1, Q. 1
I, Distinctio 38, A. 1, Q. 1
Utrum praescientia divina sit causa rerum
2. Item, ratione sic: omne illud quod antece- dit aliud, et ipso posito, ponitur aliud, ipsum est causa illius — hoc palet per defmitionem causae ^ — sed divina praescientia praecedit omne futurnm, et iterum ponit futurum, respectu cuius est; ergo prae- scientia est causa.
3. Item, omnis res aut est a Deo, aut a na- tura, aut a. libero arbitrio, el accipio causas istas large, prout compreiiendunt casum el fortunam; sed nulla res a natura esse potest nec a libero arbi- trio, nisi operante Deo: ergo omnis res est a Deo sive omne futurum. Sed non est a Deo agente nisi secundum arlem et cognitionein : ergo etc.
4. Item, omne quod scitur, aliquo modo est in se, vel in sua causa % ergo quod praescitur a Deo est in Deo ut in causa: sed omne quod est in Deo, est a Deo: ergo omne futurum praescitnm est a di- vina praecognitione ut causa: ergo etc.
5. Item, omne quod scitur, aut scitur per cau- sam , aut per speciem , aut per effectum : si ergo Deus praescit, ergo aliqno istorum modorum. Non per effectum, quia effectus sequitur; non per spe- ciem sive sirailitudinem, quia illa est simul vel etiam post rem, cuius est similitudo: ergo per causam, ergo divina praescientia est causa praesciti.
CONTRA : 1 . Deus nullius est causa nisi per vo- I luntatem; sed multa praescit, ad quae non est eius voluntas: ergo etc. Probatio mediae: praescit, te mentiri , et tamen non est dicere , quod velit, te mentiri: ergn non est causa illius.
2. Item, si praescientia est causa, aut ratione scientiae , aut ratione antecessionis. Ralione eius quod est pj-ae, non ^ , quia non dicit nisi ordinem. Ratione similiter scientiae, non , quia multa cogno- scit Deus , quae nunquam faciet : ergo nullo modo est causa.
3. Item, si praescientia causa est praesciti, cum praesciat mala, Deus erit causa mali; hoc autem falsum.
4. Item, si est causa, cum communicet aliciii praescientiam rei creandae , per consequens commu- nicat causalitatem respectu ilhus; sed hoc est impos- sibile: ergo etc.
b. Item, Anselmus de Concordia praescientiae et liberi arbitrii ' dicit, quod "tantum est dicere: si Deus praescit, erit, quantum hoc: si erit, de neces- sitate erit" ; sed hic nulla notatur causalitas: ergo nec ilji.
CONCLUSIO.
Praescientia et scientia divina aliquo modo semper importat causalitatem, sed non semper respectu praesciti.
Respondeo: Dicendum, quod praescientia dicit praecognitionem futuri. Est igitur loqui de praescientia aut quantum sii rem significatam, aut prout '- gnificatur per illud nomen ". Si quantum ad ratio- nem nominis, sic non significal in ratione causae; si quantum ad rem. importatam, sic dicit causam; sed tamen non seraper respectu praesciti sive futuri.
Futurum enim in triplici differentia est. Quoddam rripiex fu- eiiini est, cuius Dens est tota causa, ut sunt illa tiuae creantur ; (|uoddani, cuius creatura, ut vo- Inntas, est tota causa, ut sunt defectus et peccata; quoddam, cuius Deus et creatura simul sunt causa, iit sunt opera naturalia et opera moralia, quia Deus cooperatur creaturae.
Secundum hoc intelligendum , quod respectu primi futuri divina praescientia est causa et tota causa; respectii vero secundi futuri nec est causa nec tota, quia non habet causain efjHcientem, sed deficientem', est taraen causa sui oppositi: respectu vero tertii est causa , sed non tota. Concedendum ergo est, quod divina scientia vel praescientia ali- quo niodo respectu futurorum est causa. Tamen si . accipiatur in sua generalitate , dicendura , quod di- vina praescientia semper importat causaiitatem ali- quam, sed non seraper respectu praesciti, ut pula cum praescitum est maluni. Et in hac ralione pro- cedunt arguraenla ostendentia, quod uon sit causu.
1. Ad illud ergo quod prirao obiicilur, quod Jest causa praesciti per verbum Augustini ; dicendum, quod .\ugustinus loquitur de scienlia rerum sive bonorum, quae a Deo procedunt.
-2. Ad illud quod obiicitur, quod caiisa est quae praecedit et ponit aliud; dicendum, quod ponere aliud est dupiiciter, scihcet" secundum productio- nem, vel secundum comecutionem; et quod ponit secundum productionem est causa vere in essendo, quod vero ponit secundum consecutionem non est causa m essendo, sed solum in consequendo.
3. Ad illud quod obiicitur, quod illud quod est a libero arbitrio est a Deo; dicendura, quod verum est de eo quod est a libero arbitrio efficiente, sed vitia et peccata sunt ab ipso deficiente.
4. 5. Ad iUud quod obiicitur, quod de neces- sitate omne futurum scitur a Deo per causani; di- cendum , quotl sicut supra ' tactum fuit de cogni- tione mah, in orani cognitione est assimilatio; nihil Noiandu autem assimilatur Deo nisi quod est ab illo: et ideo in omni cognilione Dei est causalitas. Et cum ' qui- dem est respectu eiiis quod dicit entitatem sirapli- citer, respectu illius est causa et idea ; sed cum respectu privationis est praecognitio , tunc ratio cogiiiiio causalitatis et ideae est respectu oppositi. Dicen- dum ergo, quod ad hoc, quod aliquid cognoscatur. necesse est, quod ipsura vei eius opposituui habeat esse in re , vel in causa. Non soluin autem opposi- tum mali , sed etiam ipsa. vohmlas, quae est raah principium , est in Deo ut in causa ; tamen maUun non est in Deo ut in causa, nec per se nec per accidens , quia mutatur ratio causandi , sicut postea. dicetur '\ — Exemplum huius raanifestum est. Si arti- Esempi. fex operetur super materiam nodosam, quae non esset idonea ad receptionem speciei, praesciret, quod defectus futurus est in imagine, sed non ab ipso. Similiter intelligendura in Deo et libero arbilrio, quod facit vitium in opere , dum non conformat se et obedit Deo operanti ; et ideo sutficit , quod opposi- tum mali , sive illud a quo est malum , sit in Deo tanquam in causa, ad hoc quod praesciatur.
