I, Distinctio 38, A. 1, Q. 2
I, Distinctio 38, A. 1, Q. 2
Utrum praescientia divina sit causata a rebus.
1. Origenes super Epistolam ad Romanos ' dicit: "Quia aliquid est futurum, ideo scitur a Deo, an- tequam fiat". Quia ergo aut dicit causam essendi, aut consequendi. Si consequendi , sicut sequitur: hoc est futurum, ergo praescitum, ita e converso: ergo, sicut dicit: quia futurum est. ideo praescitur, ita deberet dicere e converso: quia scilur , ideo futu- rum est; et hoc negat in littei'a ^ : "Non propterea aliquid erit , quia scit Deus": ergo dicit causam essendi.
2. Item , ratione videtur , quia intellecto , quod Deus nihil praesciat, potest intelligi aliquid futu- rum '' , sed non e converso : ergo haec est ratio et causa illius.
3. Item, hoc argumentuni est bonuni: iste men- tilur, ergo Deus praescivit, istum mentiri: ergo est ibi aliqua habitudo locahs ^ , et nulla potest inveniri uisi causae ad effectum. Sed Deus non est causa mendacii: restat ergo, quod futurum est causa prae- scientiae.
4. Item, quaecumque duo sic se habent, quod invicera se consequuntur , aut ambo causantur a ter- tio, aut unum est causa alterius; sed sic se habent ista duo, scilicet istum menliri, et Deum praescire, et non est dicere, quod ambo causentur a tertio : ergo unum est causa aUerius.
2. Item, ralionc videlur. quod non sit causata a rebus, quia omnis cansa nobilior est suo effectu^: si erjjd (livina pracscienlia causatnr a re aliqua, cum divina |)r;ii'scii'iilia sil iiicreala, et res creata, ergo creaUiui iinliilius imiealo.
3. Item, divina praescientia est aeterna: ergo cum res sit temporalis, si causatur a rebus, lempo- rale est causa aeterni ; et cum causa sit prior effe- ctu * , ergo temporale prius aelerno.
4. Item, si res sunt causa praescientiae, aut ra- tione principalis significali, aut ratione connoiali; si ratione principalis signiflcali, cum illud" sit di- vina essentia , ergo res sunt causa Dei ; si ratione connotati, cum connotata sint res ipsae, tunc sunt causa sui '.
CONCLUSIO
Praescientia divina tantum secundum rationem inferendi et dicendi in rebus aliquatenus causam habet.
Respondeo : Aliqui " voluerunt dicere , quod causa dicitur duphciter: proprie, et communiler; proprie, quod dat alteri esse; et sic nullo modo res sunt causa praescientiae divinae. Alio modo dicitur communiter causa illud, sine quo res non est. et sic dicitur causa sine qiia non; et hoc modo, quia praescientia Dei non est, quin res sinl futurae, ideo hoc modo dicuntur causa. — Sed quoniam hoc fio-ii men causa semper importat honorabilitatem , respe- ctu cuius dicitur causa , et quandam superposilio- nem; ideo non videtur illud adhuc oranino sanum dicere, quod sit' causa sine qua non. Et praele- rea, illud non solvit ad auctoritatem Origenis, quia ipse negat conversam.
Et propterea aliter dicendura, quod est cau- sam accipere secunduni triplicem modum , scilicet ' secundum rationem essendi, el secundum rationem inferendi , el secunduin i'ationem dicendi. Dico ergo, quod secundum rationem essendi praescientia potest esse causa aliqnorum praescitorum, licet non oranino', c sed nullo niodo e converso. Secunduni rationem infe- rendi, sunt mutuo causae, quia mutuo anteceduntc et consequunlur ; et antecedens est causa conse- quentis'". Secundum rationera dicendi, futurura esti causa praescientiae , et non e converso. Nam prae- scienlia dicitur seientia ante rem. Constat ergo, quod importat ordinem ad posterius; et quoniam, si sci- tum esset semper praesens, esset scientia, sed non praescientia; adhoc", quod praescientia dicatur, venit ex futnritione rei. El sic intelligit Origenes, et patet primum.
3. Ad illud quod obiicitur tertio de habiludine s locali , dicendum , quod est locus a convertibili ^''.
4. Ad illud quod ultimo obiicitur, dicendum , quod habet instantiara in proposito , et quia in solo Deo " est instantia, ideo ferenda est. Ratio autera huius est , quia Dei praescientia est respectu veri , et respectu oranis veri ; ideo ponit et ponitur. Et quia potest esse respectu veri , quod non est ab ipso secundum id quod subest, nec e converso': ideo nec causa est, nec causatur. Ergo praescientia est respectu veri, quia divina; respectu omnis veri, quia riihil latet Deum: ideo ponit et ponitur. Rursus, quia scientia est, quae dicit simplicem noti- tiam, ideo non causat ; quia divina, ideo non cau- satur. Ideo ponil et ponitur, et non cansat, nec causatur.
