I, Distinctio 41, A. 2, Q. 1
I, Distinctio 41, A. 2, Q. 1
Utrum Deus cognoscat res per modum complexionis.
1. Eandem rem, quam cognoscit sensus, cogno- scit intellectns", sed sensus per modum incomple- xionis, intellectus vero per modum complexionis ; sed intellectus est potentior in cognoscendo quam sensus; ergo cognoscere per modum complexionis est potentiae. Sed omne tale est Deo attribuendum: ergo etc.
2. Item, differenler significatur res per vocem incomplexam et per complexionem , quia per vo- cem incomplexam quantum ad esse .timpliciter, per orationem sive coiiiplexionem quantum ad esse tale vel tale '; sed Deus non tantum cognoscit res quan- tura ad esse simpliciter , sed etiam quantum ad esse tale vel tale: ergo cognoscit secundum com- plexionem.
3. Item, ordo unius rei ad alteram, cui con- iungitur in re, facit compositionem in cognitione vci in sermone complexionem ; sed Deus non tantum intelligit in se rem ipsam, sed etiam in ordine ad rem aliam, cui unitur: ergo non solum per modum simplicem % sed compositionis.
4. Item, Deus intelligit nostrum inteUigere et nostrura dieere; sed nos dicimus et intelligimus rem per modum complexionis: ergo Deus hoc modo in- telligit.
Sed coNTnA: 1. Dionysius de Divinis nominibus'': - "Cognoscit Deus omnia imraaterialiter raaterialia , impartite partita, uniforniiter multa, immutabiliter mutabilia". Si ergo partita cognoscit irapartite, ergo composita per modum simplicem; sed modus sim- plicitatis et coraplexionis opponuntur: ergo non co- gnoscit per modura coinplexionis.
2. Iteni, cura intellectns cognoscat ' per modum complexionis, aut inodus ille est in re, aut in in- teUectu. Non in re, quia cura sensus appreliendat eandem reni, apprebenderel eam per raodum com- plexionis: ergo est in intellectu. Sed omnis talis intellectus, in quo est coniplexio, realiter est cora- piexus et compositus; sed divinus intellectus non est huiusmodi: ergo etc.
3. Item, si cognoscit res per modura comple- xionis, cum modus divinae cognitionis sit ei^coae- ternus, ab aeterno cognovit per niodum complexio- nis : ergo complexio fuit ab aeterno. Sed niulta intellexit, ergo multae complexiones sunt ab aeterno : ergo verae, vel falsae; si verae: ergo plura sunt vera ab aelerno; si falsae: ergo plura sunt falsa ab aeterno.
4. Itera , si cognoscit per modum coraplexionis, cura eadem res modo vere significetur sub ratione futuritionis , modo sub ratione praeteritionis, modo sub ratione praesentialitatis : ergo liis omnibus modis Deus cognoscit. Sed contra: orania cognoscit ut praesenlia; unde secunda Petri ultimo" dicitur: Unus dies apud Deum sicut miUe anni etc. : ergo non cognoscit oninibus his raodis.
CONCLUSIO.
Cognitio divina rerum non est per modum complexionis, prout complexio accipitur circa intellectum divinum, sed prout cadit circa res tum in se spectatas , tum per nostram intellectum expressas.
Respondeo: Dicendum, quod cognoscere res per modum complexionis ' potest intelligi tripliciter. Aut iMstinciio. enim modus complexionis cadit circa rem; et sic est sensus: Deus cognoscit, res existere vel se ha- bere per modura complexionis sive compositionis ; et hoc est verum, cognoscit enim res esse, siciit couciQsio i. sunt, Alio raodo, ut modus complexionis cadat eirca reni , ut esl expressa per inteUectum nostrum ; et tunc est sensus, quod Deus cognoscit res non tan- tum ut sunt, sed etiara ut intellectus exprirait — cognoscit eniin res et voces sive intellectus illas si- gnificantes^ — et hoc verum est. Tertio modo potestc intelligi, ut modus coraplexionis cadat civca, intelle- ctum divinum ; et hoc modo falsum est. Hoc enim con spectat ad intellectum, qui intelligit multa et per multa, quae oportet complecti; Deus autera multa intelligit uno et ita simplici modo', nec magis est simplex intellectiis eius intelligendo unum quam multa. Unde intelligere multa per nioduni comple- xionis nec est omnino virtutis, nec onmino imper- fectionis; et ideo non ponitur nec in cognitione m- noi fima, ut sensitiva, nec in cognitione suprema, ut in divina, et fortassis non etiam est in cognitione suprema ipsius animae, quae dicitur intellectiva , prout est in suo summo: cognoscit enim per rao- dum simplicis aspectus.
Rationes probantes, quod cognoscit per moduniDea complexionis, procedunt secundura primam et se- dai cundara viara; ideo verum concludunt praeter pri- mum, ad quod iam solutum est.
2. Ad illud quod obiicitur, quod complexio aoiu venit ab intellectu ; dicendum , quod complexio du- """^' pliciter potest comparari ad intellectum: aut sicut ad causam, aut sicut ad subiectum. Si sicut ad subiectum, in quo et quod informat et denominat, sic coraparatur ad intellectura bumanuin , a quo est complexio, qui etiam complectitur "'. Si sicul ad causam, sic comparatur ad intellectum divinura. Nam intellectus divinus cognoscit complexioneni non circa se, sed circa nosfrum intelligere; quoniam Noniiduin. complexio non est ab intellectu nostro. nisi coope- rante divino in intelligendo.
3. Ad illud quod obiicitur. quod si cognoscit res per modum complexionis , quod tunc comple- xiones sunt aeternae; dicendum, quod ex prirao vel secundo sensu non sequitur, quod complexiones sint aeternae, quia non est complexio circa Deum; sed bene sequitur. quod veritas significata per ali- quam complexionem est aeterna, sicut veritas huius, mundum esse futuruni; iamen propositio ' et cora- plexio est ab intellectu noslro intelligente illam ve- ritatem aeleMi;ini. Imk' sicut vox temporalis signi- ficat rem aiMeniain. iil iioc nomen Deus, non tamen sequitur, quoil sil ntMcnia.; sic multa enuntiabilia si- gnificant veritateiu aelernam, nec tamen sunt aeterna.
4. Ad illud quod obiicitur, quod tunc cognoscit res sub ralioiie futuritionis et praeteritionis: dicen- dum. siciit tactum est, quod modus divinae cogni- tionis potest accipi secundum ,ie, vel a parte cogniti. Si a parte cogniti; sic dicendum , quod omnino co- gnoscit, rem esse sicut est, et ita mutabiliter^ esse, et ita composito modo esse, sicut esl, et sic de oinnibus: et sic cognoscit, rera praeteritam esse prae- teritam, et fnturam esse futurara, et non praeteritam esse praesentem. Potest iterura accipi a parte sui; el sic, cura cognitio Dei sit omnino simpiex, om- nino praesens, omnia cognoscit per raodum simpli- citatis et per modum praesentialitatis. Unde, quod dicit: omnia snnt praesenlia apud Deura, hoc dictuni omnia est quantnm ad cognitiouein , in qna nulla cadit scn°ia successio, ideo nec novuiii nec vetus, nec praeteri- tura nec fuluriini. In ai-la autem cognilionis ange- licae et huin;iii,M' cnlil siiccessio, et ideo praeteritura et futurum. I]l pio[iliTc;i ' non ita dicuntur orania praesenlia animac cognoscenti , sicut Deo. Et hoc manifestum esl, qnia nunc aeternitatis , quod csl seinper praesens , complectitur omnia temporalia ; et ideo patet. quomodo sit intelligendum '.
