I, Distinctio 41, A. 2, Q. 2
I, Distinctio 41, A. 2, Q. 2
Utrum enuntiabilia, quae semel Deus cognoscit, semper cognoscat.
Secundo quaeritur, utrum enuntiabilia sive com- plexa , quae Deus seiuel cognoscit, semper cognoscat vel sciat. El quod sic, videtur:
I. Quia Deus non cognoscit enuntiabile nisi ra- .w npposi- tione veritatis"; sed veritas enuntiabilis, quae semel fuit, semper fuit el est et erit: ergo enuntiabile, quod serael cognoscit, semper cognoscit. Probatio mediae: omnis veritas coraplexi fundalur supra reni inconipiexara ; sed eadera res primo est fulura, postea praesens, deinde praeterita, et una et eadein: ergo una et eadem veritas esL in ea secundum omnes hos modos. Sed necesse est, quod sit semper sub aliqno horum modorum: ergo etc.
2. Ilem, hoc ipsum videtur alia ratione: quia quaecumque scit Deus scit immutabiliter — alio- quin, cum scire Dei sit suum esse, si mutaretur suum scire, et esse^, quod est impossibile — sed onine quod habet immutabilitatem, habet sempiter- nitatem, quia, si desinit, mutatur: ergo quod Deus semercognoscit semper cognoscit.
3. Item , quod scriptum est in illo libro de- leri non potest; sed Deus cognoscit non aspiciendo extra, sed legendo in libro suae praescientiae : ergo quod seniel cognoscit semper cognoscit. Prima patet, quia super illud Exodi trigesimo secundo " : Aui clele me de libro tuo etc, Giossa: "Securus hoc dicit, quia non delebitur". Et idem dicit super Psalmum.
4. Item , quod desinit vel perditur ahquo desi- nente, de necessitate pendet ex illo; sed divina co- gnitio non pendet ex veritate creanda^: ergo quam- vis enuntiabile desinat esse verum, tamen Deus non desinit illud scire; el si hoc: ergo quod semel scit, et semper.
SED CONTRA: 1. Sicut praescire se habet respe- a-ctu futuri, ut futurum est, sic scire respectu veri — si enim actu scitur, actu est verura — sed , si- cut dicit Magister *, Deus desinit praescire rem , cum res de futuro flt praesens: ergo similiter desinit scire, cum de vero flt falsum.
2. Item, sicut divina acceptio respicit bonita- tem, ita visio veritatem; sed Deus desinit hominem acceptare, cum perdit iMnitatem: ergo desinit rem cognoscere^ sive enunliabile , cum perdit veritatem.
3. Item , hoc ipsum ostenditur per impossibile, quia, si quodcuraque enuntiabile scivit, modo scit, et scivit, Christum esse raorilurum, ergo et modo scit; sed quidquid scitur est verum": ergo Chrislum esse moriturum est verum , quod est contra fidem.
4. Item, si quidquid scivit, modo scit; sed aliquando scivit -te non esse, cum non eras: ergo scit te non esse, et scit te esse, quia verum est: ergo scit simul duo contradictorie opposita, ergo duo contradictorie opposita sunt simul vera, quod falsum ile.
CONCLUSIO
In quantum scire dicit nudum intelligere, quaecumque Deus semel scit semper scit ; in quantum vero scire connotat veritatem in obiecto , ratione connotati, quod est variabile, Deus non quaecumque semel scit semper scit.
Respondeo: Dicenduni, quod scire dicitur du- oupies pliciter: uno modo, prout reftectitur in «e';elsic sensus est: iste scit hoc, id est, habet cognitionem de hoc; et hoc modo dicendum, quod scire nihil connotat a parte sciti actnale, nec veritatera nec praesentiain. Deus enim de omni enuntiatione habet perfectam cognitionem, utrum sit enuntiatio perfe- cta et congrua, utrnm vera, et cetera simiha. Alio modo scire dicitur, secundum quod est verbum prohaereticum ' et transit in actum extra , et sic connotat veritatera in obiecto; tuiic ergo scire ali- quod enuntiabile idem est quod scire, ipsum esse verum. Unde scio te sedere, hoc est dicere: non tantum habeo cognitionem de hoc, sed etiam cogno- sco, ipsum esse verum. — Primo modo scire im- portat nudum" intelligere; secundo modo intelligere cum assensu.
Si ergo scire accipiatur primo modo , sic dico , quod quidquid est, et omne enuntiabile, et omne conciusioi. quod scivit, adhuc scit et habet cognitionem de illo, quia de omni eo quod est et quod potest esse, ha- bet cognitionem. Nec sequitur: scit hoc, ergo est verum ; immo est ibi consequens '". — Si autem acci- piatur scire secundo modo, prout connotat veritatem circa enuiitiabile, sic ineriint qui dicerent, quod desinit aliquod cnnntiabile scire; quia posuerunl, quotl ennntiabile , ((uod est verniri , potest esse falsum.
Alii dixernnt conlrarium, quia posuerunt, quod enuntiabile, quod seniei esl veruin seniper est ve- rum, el ila seniper scitnr. Et nt melius pateat, vi- denda esl eorum ' posilio el ralio positionis. Fue- - runt qui dixernnt, quod albus, alha, album , cum ' sint tres voces et tres babeant modos significandi , tamen, quia eandein signillcationeni important, sunl unnm nomen. Per hunc moduin dixerunt, quod unitas cnnntiabilis " accipienda esl non ex parte vocis vel modi signilicandi , sed rei significalae ; sed una res est. quae primo est lutura. deinde praesens, tertio praelerita : ergo emmtiare, rem hanc priino esse futuram, deinde praesentem, tertio praeteritam, non faciet diversitatem enunliabilium, sed vocum. — Rursiiji, cuni idem lenrpus sit primo fiiturnm , deinde praesens, tertio praelerilmn, lempus scilicet quod esi niensura rei. quoil sic/ni/icatur per ora- tionem : qnamvis esse vel fuis.s-e vel fore coiisigni- ficeiil liia tciiipora . ralione consignificali^ non di- versiru-ant eiimitiabile , sed variatnr sohim a parte temporis signifiniti. UikIc si ilicam semel: Socrates currit hodie, et cras iliram: ciirril; cniii hoe ver- bnm det intelligerc aliud leinpus, et ila aliam actionem ; enuntiabile non est idem, quantumcum- que inulata significatione '. Et quia , relenta eadem signiricatione, enuntiabde semper est verum,etnon est idem, nisi cum eadem significatio relinetur : ideo dixerunt, quod illud quod semel est verum, seniper est verum. Et ideo, cum Deus nihil oblivi- scatur, dicunl, quod omne enuntiabiie, quod Deus . scivit, scit. — Et respondent illi rationi: onine enun- tiabile, quod scivit, scit; sed scivit le nascituruni vel te esse": ergo etc; non debet inferri sic: ergo scit, te esse, sed sic: ergo scit, te- fuisse. .\liter est ibi figura dictionis, quia procedit ab identitate in modo significandi ad idenlitatem rei. — Et hoc modo n^ Magini solvit Magister ". Et ista fuit opinio Nominahum, qui ".-iiei"" dicti sunt Norainales, quia fnndabant positionem suam super nominis unitatem.
Sed ista fuit positio contra Philosophum, qui improbaim dicit in Praedicamentis ', quod eadein oratio primo esl vera , postea falsa. Fuit etiam contra communcm \ positionem. Fuit etiam contra veritatem.. Et ralio huius est, quia nec bonum fundamentum. habet. nec bonam adaptationem.
Primo enim,si quaeratnr, nlmm albus, a/to, no,i haie album sint tria nomina, respondendum est: aut inm- loqueris grammatice aut logice. Si grammatice, Disiinctio. cum grammaticus consideret impositionem nominis, et modum principalem signilicandi substantiam cum quahtate^ sic dicet, unum nomen esse. Si logicc, cum logicus consideret nomen, in quantum est vox expressiva , unde defmit nomen , verbum et oratio- nem per vocem tanquam per genus; et raultiph- cato superiori, necesse est, mnltiplicari inferius: si sunt multae voces significativae, snnt de necessitate multa nomina. Et ideo patet, qnod male accipiebant nominis unitatem , secundum quod congruit ad pro- positum.
Mala etiam fuil adaptatio, ipiia enuntiabile Maia ad non significat rem, sed inodum se habendi'; et""""' cum per verbum praesentis, praeteriti et fntnri si- gnificetur, res aho modo se habere: patet de neces- sitate, quod aliud enuntiabile est, te esse nascitu- rum. et te esse natum. — Rur.sus , /leflciebant in ultimo ", quia, sicut Aomo non signifieat istum ho- mineiii vel illuiii, sic verbum praesenlis temporis non signiric;U iilud vel illud praesens, sed praesens in communi, sive copulat vel consigniflcat. Et inde est, quod, sicut homo non habet aliaiii significatio- nem nec est aliud nomen nec aequivocum , si modo supponat pro Petro, moilo pro Paulo; sic nec ver- hum praesenlis temporis , sive pronuntietnr hodie sive cras, non habet aliam significationem, et ideo non facit aliud enuntiabile. Et proplerea ' patet , quod quocumque tempore proferatiir, te esse nasci- turum, quod idem est enuntiabile, quod prius fuit vernm, niodo falsum. Secundum igitur quod scire connotal veritatein circa enuntiabile, scitnm illud, quod scivit, niodo non scit , nuUa facta mulatione in Dei scientia, sed solnm in coiinotato. — Concedendum igi- tur, quod in secunda acceptione non omne qiiod scit, semper scit.
1. Ad ilud ergo quod obiicitur, quod veritas soiu est una in praesenti, praeterito et futuro; dicendum, '""" quod quamvis sit reducibilis ad unam rei veritatem, sicut accidens ad subiectum ^, et modus essendi ad entitatem , tanien , cum modus essendi habeat suam veritatem , et tres sunt modi esSendi , ideo tres surit veritates.
