I, Distinctio 42, A. 1, Q. 1
I, Distinctio 42, A. 1, Q. 1
Utrum Deus possit aliquid aliud a se.
1. Omnis potentia, quae agit in .iliud a substan- Adopposi- tia, in qua est vel cuius est, egreditur ab ilia sub- "™' stantia ' ; potentia enim non operatur, nisi ubi est. Si ergo divina substantia operatur per suam poten- tiam in aliquid aliud a se , polentia eius incipit esse vel fieri in alio: ergo egreditur a substantia. Sed oninis potentia , qnae egreditur, elongatur a subslan- tia, et omnis talis distat a substantia; et omnis po- tentia dislans a substantia repugnat simplicitati: cum ergo boc sit impossibile in Deo, videtur, quod Deus nori agat in alind a se.
2. Item, omnis potentia, cuins opus est in abud ', habet dependentiam ab illo. /'/■o?)fU?o: opus enim, qiiod transil in materiam subiectam, aliquo inodo ppiulel ex ilUi: sed potentia |)endet ex eodem, ex quo peiidel actus , quia perticitur per actum : ergo si polentia divina est in aliud, habet depen- dentiam.
3. Item, omnis potentia, quae est in aliquid, quod non semjier est coniunctum suo actui ^ habet indigentiam — non enim est perfecta, nisi quando agit, et non agit, nisi cum obiectum est praesens — ergo quando non est semper praesens, est incom- pleta ; hoc anlem repugnat potentiae divinae : ergo etc.
4. Item , in Deo idem est posse et esse * ; sed Deus non est aliud a se: ergo non potest in aliud a se. Si tu dicas , qnod potentia connotat, sed non essentia; contra: Deus potest aliquid facere, quod nec est nec fuit nec erit: ergo nihil connotat. Si tu di- cas , quod connotat, quod est in potentia ; sed po- tentia Dei non est aliud quam Deus et quod est in Deo: ergo et nihil aliud connolat.
Sed contha: 1. Bonum est difTusivum sui'^; sedr. diffusio, secundum quod huiusmodi, est in aliud: ergo bonum, secundum quod bonum^potest in aliud: aut ergo secundum potentiam suam, aut alie^iam. Si secundum alienam : ergo non est perfecte bonum , cum non habeat aclum bonum per se; si per poten- tiam suam: ergo bonum , secunduin quod bonum, potest in aliud;-sed Deus est summe bonus: ergo etc.
2. Item, omnis pei'fectio creaturae est in hoc , quod possit ahud a se producere'^: si ergo omne quod perfectionis est, Deo est attribuendum , poten- tia producendi aliud est Deo attribuenda.
3. Item, si nihil aliud a se polest, ergo nulli alii a se praeest, ergo nec aliquid Deo subest: ergo a nnllo est colendus , a nnllo est adorandus , et nihil ab ipso omnino est quaerendum ; quod est suminum inconveniens, secimdnm omnes.
4. Item, si niliil potest aliud, ergo nihil est ad ipsum neque propter ipsum; sed bonitas est in rebus et ordo per relatiouem ipsorum ' aJ suni- uiuni bonum, a quo est omue bonum: ergo secun- dum hoc nuUa res est bona nec ordinata in uni- verso; hoc autem est summum inconveniens : ergo necesse est ponere, quod possit in aliud a se. Prima eonsequentia est manifesta; ad illnd enin\ solum stat ultima resolutio in redeundo , in quo est prima origo in exeundo, ul manifeslum est.
CONCLUSIO
Deus potest aliud sive in aliud a se, sed sine ulla imperfectione distantiae, dependentiae et indigentiae.
Respondeo : Ad hoc intelligendum notandum est, . quod posse aliud sive in aliud a se, hoc est du- pliciter: aut in ahud sicut in distinctum secundum essentiam et remotum secundum distantiam, sicut unum contrarium agit in aliud, quia impossibile est, duo contraria esse in eodem subiecto"; et hoc modo posse in aliud est per egressum potentiae a sub- stantia, et ideo est ibi elongatio et distantia. El quia elongatur a sua substantia, ideo pendet a sub- stantia, in quam agit, et ideo est ibi dependentia; et quia distantia et dependentia, ideo imperfectio . et indigentia. — Hoc modo posse in aliud Deo non competit propter ti'es conditiones praedictas, sicut ostensum est ^ quia repugnant divinae potentiae , quae sunt distantia, dependentia et indigentia.
Alio modo posse in aliud dicilur sicut in di- visum secundum formam et essentiam, non tamen in remotum secundum aliquam distantiam, quia di- vina essentia, dum operatur, intime est in illo. Et hoc modo nec ponit distantiam nec dependentiam nec indigentiam. Cum enim divina essentia sit omni perfectione perfecta, et potentia eius sit omnimoda indivisione iiidivisa, a nuUo alio dependet, nullo alio indiget: hoc igilur modo ponendum, quod Dens concinsioa potest in aliud a se sive aliud a se.
1. Ex his patet primo obiectum. Quori enim soinuo op- obiicit : potentia , quae est in aliud , egreditur ab agente in passum ; dicendum , quod hoc verum est. ubi agens in ahud non est in illo secundum veri- tatem ; ubi autem est , omnino nulla necessitas est egrediendi.
2. Ad illud quod obiicitur, quod potentia , quae est in aliud, pendet ex illn; dicendum , quod hoc verum est de illo , cuius aclio est in aliud tanquavn in susientans; divina autem potentia non indiget alio sustentante , quod patet , quia non indiget sub- iecta materia , sed facit ex nihilo. Et ratio huius est, quia cum potentia sit omnino indifferens et ab essentia et actu', sicut essentia non indiget susten- tante, sic nec potentia.
3. Ad illud quod obiicitur, quod potentia, quae est in aliud, habet perfectionis indigentiam ; dicen- dum , quod potentia agens in aliud est duplex : nisiinctio. quaedam , quae est suus actus; et talis nihil plus habet, quando agit in aiiud, quam quando non agit, et haec nullo modo indiget; et talis est pntentia divina propter summam simplicitatem. Alia est po- tentia agens in aliud per act-um a se differentem ; et talis plus habet, quando agit, quam quando non agit, et talis est, quae habet indigentiam aliquo modo, ut polentia creata. Non sic est de potentia divina ; et ideo , quamvis sit in aliud , quod non semper est praesens, propter hoc tamen nec indi- gens est nec incompleta.
4. Ad ultimum dicendum, quod potentia con- notat possibile , et possibile ampliatur ad ens et ad non-ens=; et sicut possibile ampliatur, ita et diver- silas connotati. Et ideo non tantum dicitur posse in aliud, quia potest in aliud quod est , sed quia po- test in aliud , quod potest esse ; Deus autem a se non potest esse aliud. Ideo patet illud.