I, Distinctio 45, A. 2, Q. 2
I, Distinctio 45, A. 2, Q. 2
Utrum voluntas Dei sit causa prima et immediata.
1. Per Augustinum tertio de Trinitate: "Vo- luntas Dei est pi'inia et sunima causa omnium spe- cierum et motionum".
2. Item, omnis causa, cuius actus primus et proprius est rei productio, est causa prima et im- mediata; sed voluntas divina est huiusmodi: ergo etc. Probalio mediae. Super illud Psalmi ^ : lustus Do- minus in omnibus viis suis, Glossa: "Deo hoc est velle quod facere, quia ex eius voluntate res habent esse".
3. Item , ratione videtur , quia omnis causa est prima et immediata, qua non est altera prior^; sed divina voluiitas est causa, qua non est altera prior, cum sit idem quod Deus: ergo voluntas est causa prima et immediata.
4. Item, omnis causa est prima et immediala, quae est in totum elTectum per actionera suam ; sed omne quod fit, est a Deo, et nihil potest operari sine ipso, cum non possit in esse salvari *, et Deus toti cooperatur et in totum: ergo etc.
5. Item , omnis qui rem cognoscit certissime et nobilissime, cognoscit per causam proxiraam et im- raediatara; sed cognoscens Deum et videns cognoscit in eo res certissirae et nobilissirae tanquam in causis prioribus, ut dicit Augustinus '^: ergo in Deo est causa proxima et immediata ; sed non nisi volun- tas, ergo etc.
6. Itera, quod Deo attribuitnr, debet attribui ei in fme tolius nobilitatis": si ergo ratio causali- tatis convenit ei, nobilissima causalitas debet ei at- tribui. Sed haec est ratio causae priniae et irarae- diatae: ergo etc.
Contra: I. Unius est una causa imniediata : ■^'{^' ergo si Deus est causa oraniura imraediata, nihil habet aliam causara quam Deum; et si hoc, cessat oranis operatio, et ita potentia cessat, cessat et bo- nitas, et cetera sunt otiosa\
2. Itera, si divina voluntas est oraniura causa proxiraa et iraniediata; sed posita causa proxima el immediata, ponilur effectus': ergo cum divina vo- luntas fuerit ab aeterno, cetera sunt aeterna.
3. Item, orane quod habet causam proximam et immediatam et necessariam , est demonstrabile ° : ergo si divina voluntas est oraniura causa prima et immediata, omnia sunt demonstrabilia.
4. Item, cognita causa proxiraa et iramediata, non est ultra quaerere " : ergo scito, quod Deus velit aliquid, stulte laborat qui quaerit causam aliam. Sed de omni bono, quod fit, scimus Deuni cau- sara esse: ergo non est ulterior quaerenda. Pereunt ergo et vanae sunt scientiae doctrinales , inirao oranes scientiae.
CONCLUSIO.
Voluntas est causa immediata rerum, cum sit causa prima, universalissima et actualissima.
Ad huius " intelligentiara est notan- dum , quod cum in creaturis sit reperire causam "upiei. universalem el particitlarem , CBLim. nmversalis. mo modo plus infliiit in effectum quam particularis, alio modo minus. Quantum enim ad inlimikUem causa universalis, quia agens prior' est, magis influit, sed quantum ad actualitatem et quantum ad ea quae sunt propria rei , minus influit. Et ratio huius est, quia causa universalis creatamn liabet omnirao- dam actualitatem nec perfectam potentiam; et ideo non potest pervenire ad formam specialem nisi per accidens, ut per formam agentis particularis, quae non est ab ipsa '.
Divina autem voluntas est causa prima el uni- lAmcr in versalissima et actualissima; et ideo potest in totum enectum m m totam rei substantiam etiam sme adminiculo alterius causae; nec aliqua causa potest aliquid vel modicura sine ipsa. Et ideo necesse est, sonciusio. quod ipsa sit causa immediata in omni actione et re. — Et concedendae sunt rationes ad hoc.
Ad obiecla in contrarium intelligendum , quod isunctio. cum Deus sit omniura causa iraraediata, quorundam taraen est tota causa, sicut eorura quae creantur; quorundam autera est causa cum alia causa par- culari, ut eorum quae sunt a natura et a voluntate particulari '. Et haec quidem causa concurrit non .undnm. proptcr iodigentiam divinae voluntatis, sed propter summam Hberalitatem, quae non tantum dedit rebus esse, sed operationem et diffusionem, et propter ordinem et connexionem universi ad invicem. Nec una causa derogat alteri, sed tolus effectus est a causa creata, et totus a voluntate increata.
1. Et sic patet responsio ad primura obiectum: soiimoop- obiicit enim de causa immediata respectu alterius causae creatae, quia duae causae creatae non sunt iramediatae in eodem genere causae.
2. kA illud quod obiicitur, quod posita causa immediata etc. ; dicendum, quod causam poni est dupliciter, vel in esse, vel in operari. Et posita causa, non ponitur effectus * in actu, nisi ponatur in operando; et sic non fuit ab aeterno, sed in terapore, in quo disposuit et voluit ab aeterno producere rem.
3. Ad illud quod obiicitur, quod omnia essent demonstrabilia; dicendum, quod verum est, si causa ilia sit propria et deterrainata ad tales effectus.
4. Ad illud quod quaeritur, quod non debet quaeri alia causa ; dicendum , quod si plene cogno- Noiandum. sceretur Dei vohmtas et dispositio in se, nullus unquam desideraret scire aliam causam; ita plene cognosceret in causis primordialibus. Attamen quia divina voluntas non cognoscitur, nec ipsa excludit in agendo operationem causae creatae, non excludit etiam nec in cognoscendo ' ; et ideo bonum est el perutile exerceri in consideratione causarura crea- tarum, ut aliquo modo semiplene veniamus in co- gnitionera illius causae supremae , quae est finis omnis cognitionis.
