I, Distinctio 47, A. 1, Q. 1
I, Distinctio 47, A. 1, Q. 1
Utrum voluntas beneplaciti Dei possit impediri
3. Item , super illud primae ad Timotheum secundo^: Qui vult onines liomines salvos fieri, Glossa: "Rogandus est, ut velit, quod si vult, necesse est fieri".
4. Itera,super iliud Psalmi^: lustus Dominus in omnibus operibus suis , Glossa : "Apud Deum , hoc est velle, quod facere" ; sed non potest impe- diri iie velit, quia libere vult quod vult: ergo non potest impediri, ne fiat.
5. Item, omnis voluntas , quae potest impediri, potest superari; sed divina volunlas superari non potest, cum sit suprema: ergo divina volnntas non potest impediri ^
6. Item , omnis causa , quae impeditur a prose- cutione sui effectus, aut deficit, aut mutatur; sed divina voluntas nec deficit nec mutatur nec potest deficere nec mutari: ergo etc.
7. Item , nobilius agens est et nobilior causa. quae non potest impediri , quam quae potest; sed di- vina voluntas est summa et suprema causa omnium , ut supra " monstratum est : ergo etc.
Contra: 1. Oraniscausa, cuius effectus contin- Ad opposi- genter evenit , potest impediri — nam si non potest , tunc effectus evenit necessario — sed divina volun- tas est huiusmodi, quia est multorum contingen- tium — alioquin aut nihil esset conlingens, quod est contra arbitrii libertateni et consiliura et casura, aut Deus non esset illius causa. quorum utrumque absur- dum est — ergo etc.
2. Itera , omnis causa. , quae per aliam agentem expletur, si expletur ' , potest per illam deficientem impediri , si illa possit deficere — liaec propositio per se nota est — sed divina voluntas est huius- niodi — nam Deus vult multa fleri per causas crea- ■ tas, quae non facit sineipsis, sicut generare horai- nem, asinum, et sirailia; sirailiter de his quae sunt ab opere nostro; et haec possunt deflcere — ergo divina voluntas potest impediri.
3. Item, omnis causa, cuius virtus se extendit ad contrarium voluntatis, potest aliud velle, quam velit ' ; sed divina essentia est huiusmodi — aliquid enira vultDeus, ut istum damnari, cuius oppositum potest; hoc certum est, alioqain non csset onmipo- tens — potest ergo facere opposituni eius quod vnlt. Sed omne possibile ponibile: ponatur ergo, quod Dens faciat oppositum eius quod voiuit; si hoc, vo- hintas Dei est frustra et impedita: ergo etc.
4. Iteni , vohintas ' vult aliquid , quod Deus vult ipsam veile; aut ergo potest velle contrarium, aut non potest. Si potest: ergo divina voluntas po- test impediri ; si non potest: ei'go necesse est hber- tateni eius arctari.
CONCLUSIO
Dei voluntas consequens non potest nec superari nec cassari nec impediri; antecedens vero potest impediri, sed non superari nec cassari; tamen necessitas, qua voluntas consequens connotat eventum, est necessitas consequentiae, non consequentis.
RESPONDEO: Ad intelhgentiam praedictorum no- tandum , quod secundum loannem Damascenum ' voluntas beneplaciti duplex est, scilicet antecedens et consequens: antecedens sive condilionalis , qua vult quantum in se est, omnium salutem, et ab- soluta, qua delerminate vult aliquid, quod novit certitudinaliter evenire.
Intelligendum est ergo , quod nullam Dei volun- tatem possibile est superari; nullam possibile est cassari; aliquam tamen, ut antecedentem , possi- bile est non impleri; aliquam, ut consequentem , necesse est impleri, et impossibile est impediri.
Nullam, inquam, est possibile superari. Nam si homo non faciat quod Deus vult, quantum in se est, sive voluntate antecedente, Deus facit de ipso, quod vult voluntate consequente; et ita semper im- pletur vel de homine vel ab homine, et sic nun- quam vincitur vel superatur^
Non etiam possibile est, voluntatem Dei cassari. Nam cassum dicitur ahquid, dum privatur effectu proprio, ad quem est\: voluntas autem nulla pri- vatur effectu , ad quem est proprie. Nam quod dici- tur, quod Deus vult, onines homincs salvos fieri, quantum in se est, haec voluntas uon connotat sa- lutem, nec proprie est ad elTectum salutis, sed con- notat ordinalionem naturae sive naturam ordinabi- lera ad salutem. Unde nihil plus esl dicere: Deus vult istum salvum fleri , quantum in se est, quam ° : Deo placuil dare isti naturam , per quam posset per- venire ad salutem, et quod Deus paratus esset iu- vare, ita quod salus non deficit propter defectum a parte Dei. Unde non cassatur , quia habet proprium effectum. De voluntate autem absoluta planum est, quod non potest cassari, quia omnem effectum suum ponit nec unquam remanet inexplela.
Ciun itaque verum sit, voluntatem Dei nullo modo posse superari nec cassari, tamen volunta- tem absolutam necesse est impleri, conditionalem vero minime.
Sed attendendum , quod est necessitas conse- i'"i'i quentis el necessitas co)i*e(/t(,e/ift"ae, sicut supra' dictum esl de praescientia , quia ipsa non habet necessitatem consequentis , sed consequentiae, quia necessario infert, et sequitur: Deus praescit hoc, ergo hoc erit ; sed tamen non necessario praescit , quia in actu praesciendi frequenter notatur effectus contingens. — Sic in voluntate intelligendum , quod voluntas Dei absoluta connotat eventum rei ; et ideo est ibi necessitas comequentiae , sed non consequen- tis, quia non mutat eventum rei, immo vult Deus, quod eveniat consequens contingens '. Unde sicut praescientia , quia necessario infert effectum , non potest falli, sic nec voluntas absoluta, quia neces- sario infert, non potest impediri, immo eam neces- sarium est impleri. Voluntatem vero conditionatam ^ comIi non necessarium est omnino impleri , nec necessitate consequentis nec necessitate consequentiae , quia non connotat eventum rei, sed connotat illud quod est ordinabile ad eventum, ut praedictum est°. Unde bene sequitur: vult istum salvari voluntate absolu- ta: ergo iste salvabitur; nunquam enim vellet, nisi pariter praesciret, eum esse salvandum. De volun- tate vero conditionata, ut visum est °, non sequitur.
Si ergo obiiciatiir , quod voluntas Dei est neces- saria in se, et necessario infert effectum, ergo omni- modam ponit circa ipsum necessitatem ; dicendum , quod quamvis necesse sit, Deum velle et voluntatem eius esse in actu, tamen coraparatio eius est ad futurum contingens, et ideo effectus evenit contin- genter.
1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod potest sointioop-impediri , cum sit causa contingens; dicendum , positoriim. . , , . ^ ,. ,. . sicut taclum est ', quod , quamvis comparatio divi- nae voluntatis sit ad futurum contingens, tamen comparatio divinae voluntatis ad volitum et eventus voliti se necessario concoinitantur, sicut unum con- tingens aliud; et ideo non potest impediri. Tunc enim impeditur causa , quando, raanente compara- tione et ordinatione eius ad eftectum, effectus non evenit. Quod ergo proponitur : oranis causa , cuius effectus est contingens, potest irapediri; falsa est propositio et habet instantiam , si effectus necessario concomitetur et consequatur ad causam; et haec est instantia in proposito.
2. Ad iUud quod obiicitur, quod potest irape- diri propter defectura causae cooperantis ; dicen- odmr,. dura, quod sicut divina voluntas sive divinum velle connotat effectum, ita connotat existentiam causae parlicularis. Cum enim dicitur: Deus vult istum salvari, non est sensus, quod velit in omnem even- tum-, sed quod vuit istum salvari, et vult istum velle. Unde sicut divina voluntas connolat istum ef- fectum evenire, et ideo necessario sequitur etfectus ad ipsara, ita connotat causam creatam concurrere. Et ideo necessario sequitur, si Deus vult istum salvari , quod iste etiam velit; et ita nunquam de- ficit , sicut nec effectus, et ita nunquam impeditur.
3. Ad illud quod obiicitur , quod Deus potest oppositum eius quod vult; dicendum, ijuod divina Njtaudum. voluntas non arctat potentiam in po-ssendo, unde plura potest , quam velit ; arctat tamen potentiam in agendo — nunquam enim potentia agit aliquid.nisi quod vult — et impossibile est, quod actio superexce- dat voluntatera. Unde nihil potest facere, nisi quod potest velle'. — Quando ergo dicitur, quod potest contrarium suae voluntatis ; potest intelligi duplici- Di.iiactio. ter: aut voluntate movente ad contrarium, et sic notatur repugnantia voluntatis ad potentiam , el hoc est irapossibile ; aut voluntate non movente , et sic non notatur impediraentura nec repugnantia , sed voUmtas libere potesl, quae ita potest hoc, quod eius oppositura. Ita enim vult hoc, quod potest velle eius oppositum absque sui mutatione, sicut supra * dictum est de praescientia. Et ralio huius est, quia uno et eodem vult quaecumque vult.
