I, Distinctio 8, Pars 1, A. 2, Q. 1
I, Distinctio 8, Pars 1, A. 2, Q. 1
Utrum Deus sit immutabilis.
1. Omnis mutatioaut est secundum substantiam, aut secundum accidens'; sed Deus non mutatur secundum substantiam, quia omne tale est corru- ptibile , Deus autem sive divina substantia, cum non habeat principium, est incorruptibilis : ergo etc,
3. Item, omne quod mutatur, per prius est in potentia quam in actu^ et in tali differt actus a potentia ; sed Deus est purus actus: ergo nullo modo mutatur.
4. Item , fiat deductio Richardi '. "Omnis mu- tatio aut est iii statuiu uieliorein aut deteriorem aut pareni" ; sed imllo istoruui modoruui mutatur divina natura, quia non iii meliorem, quia veris^ sime est; non in deteriorem, quia a semetipsa est; non in aequalem , quia pprfecta est : ergo nullo modo couvenit divino esse inutabilitas.
CoNTRA: 1. Sapientiae septimo': Ommbua mo- M owo- hUibH.s mobilior cst sapicnlia : ergo etc. Si cU- catur, quod sapientia dicitur mobilis per causam, eo quod facit alia moveri; contra: nihil dat quod non habet; sed Deus dat omniJKis molum°: ergo motus vel mutatio maxime est in Deo.
2. Item, omne quod nunc est aliquid, quod iion prius, est imUalum'': sed Filius Dei est homo, ab aeterno autem nonfuithomo: ergj est mutatus. Si dicas, quod liomo praedicatur de Filio Dei nou per inhaereutiam. sed per unionem : et unio est re- latio, et relatio advenit sine mutatione, ut de nummo flt pretium , ut dicit Augustinus in quinto de Tri- nitate * ; cont.ra : Ambrosius â– ' ita arguit contra hae- reticum, qui posuit Filium ex terapore genitum a Patre, quia si hoc, tunc Pater factus est de no7i- Patre Pater, ergo mutatur : ergo similiter in pro- posito.
3. Item , quicumque de non agente flt agens . mutatur mutatione , quae est ab otio in actum ° ; sed Deus de non creante factus est creans : ergo est mutatus. Si dicas, quod Deus de non agente flt agens non propter mutationem sui, sed propter mutationem effectus producti, sicut sol de non illu- minante flt illuminans; contra: non quia creatura est, ideo Deus creat, sed quia Deus creat, creatura fit sive producilur. Per prius est ergo Deum agere, quam creaturam fleri: ergo cuni posterius non sit causa prioris, non quia creatura flt de non ente ens, Deus flt de non creante creans, sed e converso; et ita mutatio est ratione agentis ", non eff^ectus.
4. Item , Deus ahquid vult, quod prius non voluit, quia ex tempore voluit creare , quod non voluit ab aeterno; sed qnicumque vult aliquid. quod non prius, mutatus est*: ergo etc. Si lii di- cas, quod ab aeteriio voluit creare mundum in illo instanti", sicut ego volo audire missam cras; contra: voluntas Dei est causa rerum proxima et immediata; sed posita causa proxima et immediata. ponitur effectus: ergo si ab aeterno voluit, ab ae- terno mundus fuit.
Conclusio
CONCLUSIO.
Deus est omnino immutabilis et secimdum locum, quia immensus , et secundum tempus, quia aeternus, et secundum formam, quia simplex ; et quia immutabilis , ideo omnia movet.
Respondeo: Dicendum, quod , sicut dicit Boe- thius '", "Deus stabilis manens dat cuncta moveri". Unde divina essentia est immutabil.is. Non enim comiusioi. rautatur loco, quia ubique est; non tempore, quia aeternitas simul est; non forma , quia pure actus est. Unde mutationem secundum formam tollit sim- plicitas, secundum tempus tollit aeternitas, secun- dum locum tollit immensitas.
Et ideo in Deo est summa stabilitas , et inde concinsio a. omnis motus causalitas; quia, sicut probat Augu- stinus " et vult Philosophus, omnis motus procedit ab immobili ; ut cum movetur manus , stat cubitus , et movetur cubitus , stante humero. Quia ergo Dei sapienlia est stabilis " , ideo omnia movet.
1. Quod ergo obiicilur de sapientia, quod di- soiuiiooi)- citur mobdis; dicendum, quod mobile dicitur active de ea, quia facit moveri ", non passive, sicut sen- sibile de animali.
Et ad illud quod obiicitur , nihil dat alteri quod non habet ; dicendum , quod tripliciter est aliquid habere, scdicet formaliter, exemplariter , causali- ter^*; et quolibet istorum modorum quod habet dare potest. Primo autem modo non habet Deus motum , sed secundo et tertio sic.
2. Ad illud quod obiicitur de relatione, dicen- dum , quod relatio , cum dicilur de novo ', de ne- cessiUUe ponit mutationem in altero extremorum , nec oportet quod in utroque. Ideo ista relatio , quae est personae ad personam , ponit mutationem in al- tera personarum ; et una mutata , nmtatur et reliqua, quia eadem sunt essentia: ideo de necessitate, si â– de non-Patre fleret Pater, mutaretur. Relatio autem essentiae ad essentiam non de necessitate ponit mu- tationem , nisi in altero extremorum , quia cum di- versae sint essentiae , potest unum mutari , altero non permutato ^ : et ideo in relatione ad crealuram semper intelligitur in creatura facta mutatio, non in Deo. Tamen proprie loquendo, sicut alibi pate- bit^ Deus non refertur ad creaturam, nisi secun- dum dici et modum loquendi.
Posset tamen aliter dici , sicut supra tactum aiio. est°, quod non est simile: quia relatio personalis dat personae existere , non sic aulem relatio ad crea- turam; et ideo sequitur: si incipit esscPater, inci- pit esse; non autem sequitur: si^^Deus incipit esse homo, incipit esse. Et ideo bene valet argumentum Ambrosii, quodsi Pater incepisset gignere, quod esset mutatus , quia incepisset esse , non quia ab uno statu in alterum mutatus esset.
3. Ad illud quod obiicitur, quando de non agente etc; dicendum, quod est agens, quod est sua actio, et oupie: est agens , -quod non est sua actio , sed actio est ab °^'°°' ipso '. Agens , quod non est sua actio , sic agit , quod inter ipsum et eflectum cadit medium, quod dispo- nit ipsura ; et tale agens nunquam fit agens de non agente, quin mutetur, quia novum'* sibi advenit. Sed agens, quod est sua actio, agit se ipso; et ideo inter ipsum et efl"ectum non cadit aliquod medium ipsum disponens; et ideo cum de non agente flt agens , quia niliil novum sibi accidit , ideo non mu- tatur. Tale agens Deus est.
4. Ad illud quod obiicitur de voluntate , dicen- dum, quod causa proxima et immediata dicitur tri- Tripiei can- pliciter: aut respectvi substantiae , 3.ut dispositionis, '"'"'°'"™" aut aclus; respectu substantiae, inter quam' et effectum non cadit alia substantia media causans; respectu dispositionis , cui non additur nova disposi- tio ad effectum producendum; respectu actus, quando actui coniungitur. Dico ergo, quod Dei voluntas fuit causa proxima et immediata ab aeterno respectu substantiae et dispositionis, sed '" non respectu actus; quia actui non coniungitur voluntas nisi pro tem- pore, in quo vult agere, ut patet, cum dicitur: volo cras legere, volunt;is non copulatur actui nisi pro- tempore crastino.
