II, Distinctio 11, A. 2, Q. 1
II, Distinctio 11, A. 2, Q. 1
Utrum Angelus subtrahat ab homine custodiae beneficium propter obstinationem.
Circa primum sic proceditur et ostenditur , quod Angelus subtrahat ab honiine custodiae bene- flcium propter obstinationem:
1. Per illud Ieremiae quinquagesimo primo^: "Curavimus Babylonem, et non est curata; dereinquamus eam" etc; ibi Glossa: "Medici sunt An- geh, quos a nobis repelhmus, dum corum consiiio non acquiescimus".
2. Item, per aliam Glossam oslenditur iliud idem; ibidein Glossa: "Cave, ne quando relinquat te medicus; si enim te reliqueril, patet, quod abs- cessio medici damnatio tua sit": ergo Angelus ho- minem , qiiera custodit, aliquando derelinquit; sed hoc non est, nisi quando obllrmat faciem suain per obstinationem'': ergo etc.
3. Item, Damascenus " dicit, quod antichristus carebit Angeloruni praesidio; sed hoc non est, nisi quia ipse erit obstinatus in raalo: ergo videtur, quod praesidium custodiae obstinatis subtrahatur ab An- gelis.
4. Item, Angelus neminem invitum potest com- pellere ad bonum: sed obstinatus factus est invitus ad bonum: ergo frustra circa ipsum laborat Ange- lus: ergo si stultus est qui aliquid frustra facit, maxime qui hoc novit, videtur, quod propter ol> stinationem perdat homo angelicum praesidium.
5. Item, maioris benignitatis et niisericordiae Deiis est, quam sit Angelus; sed Deus propter pec- cati comraissionem relinquit cordis humani habita- culum: ergo multo fortius videtur, quod propter obstinationem Angelus subtrahat ministeriura.
6. Item, propter rebellionem et obstinationem excommunicatur quis et eiicitur extra coetum flde- liura, et suijtrahitui' ei orationum ecclesiasticarum beneflcium ; ergo si tantus zelator iustitiae vel maior est Angelus, quam sit Ecclesiae praelatns; et prae- latus rebelli et obstinato subtrahit beneficium com- munionis et orationis: videtur, quod muKo fortius Angelus subtrahat pi'aesidium " custoditionis.
7. Iteni, gravius pecc.at ille cui suggeruntur bona, et facit mala, quam ciui facit mala sine ali- qua exhortatione bonorura. et hoc propter contem- ptum : ergo obslinatus in malo gravius peccat, quando, contempta exhortatione angelica, persistit in in:ilitia, qiiani si esset omuino ab Angelo dere- lii'liis: ergo si Angelus bonus non debet aliquid facere, quod vergat in malum eius quem custodit, videtur, quod ex quo obstinatus est, non debeat eum amplius custodire.
Contra: 1. Panitior est bonus Angelus ad con- inenia.servandum in bono, quam sit malus angelus ad praecipitandum in malum; sed malus angelus, quan- iumcumque homo sit bonus,usque ad mortem non desinii ipsum infestare: ergo videtur, quod nec boiius quantumcumque malum usque ad mortem desin;it custodire. Maior propositio manifesta est; minor probatur per illud quod dicitur in Glossa in sextum Tobiae ' siiper illud: Apprehende bran- cliiam eius; Glossa: "Diabolus usque ad crucem secutus est Christura".
2. Item, quanto aliquis peior est, tanto pronior est ad malum; et quanto pronior ad malum, tanto magis indiget retrahente: ergo si Angelus, deputa- tus ad custodiam, ad hoc ordinatur, ut retrahat a malo, videtur, quod non debeat subtrahi obstinato.
3. Item, de nemine desperandum est, dum est in via: ergo quantumcuraque aliquis sit obstinatus, non est de eo desperandum: ergo si raedicus non relinquit aegrotum, nisi illum de quo desperat, vi- detur, quod Angelus nuUum relinquat quantumcum- que obstinatum.
4. Item, in aegritudine corporali sic est, cjuod quaravis aliqua aegritudo sit incurabilis, tamen, si potest intendi , perutile est habere consilium medici : si ergo nuUus est adeo obstinatus in hac vita, quin possit in eo malitia intendi, videtur, quod cuilibet competat custodia Angeli. Si ergo Angelus non sub- trahit custodiam ab eo qui est idoneus custodin, videtur, quod nuUus quanturacuraque obstinatus beneficio angelicae custodiae, quaradiu est in via, debeat destitui.
CONCLUSIO.
Angelus etiam obstinatos, quamdiu sunt viatores, non relinquit quoad actum custodiae, qui respicit malum, sed tantum quoad actum, qui respicit bonum.
Respondeo: .\d praedictorura intelligentiara est notandum, quod communiter tenetur a doctoribus sacrae Scripturae, quod Angelus non oranino relin- quit obstinatos, quamdiu sunt viatores; nec lamen adeo diligenter custodit, sicut custodit bonos aut ciasio 1. mediocriter raalos. Ideo coramuniter dicitur, quod quodaraniodo deserit et quodanmiodo seraper cu- stodit. — Explicatio autem huius potest diversi- mode fieri.
Nara aliquera custodiri ab Angelo hoc potest Modus i. ei- dupliciter intelligi: vel secundura habitum, vel se- '''"^"'''' cundum actum. Voluerunt ergo' aliqui dicere, quod Angelus obstinatura secundum aclum custodiendi relinquit, pro eo quod ipse custodienti Angelo non obedit, imrao contra eius nionita faciera obflrmavit; quantura vero ad habitum non deserit, quia sera- per proniptus est ei subvenire, si quo raodo ipsum ad viara veritatis videat inclinari. — Et hic quidem Non snffidt. modus dicendi non sufQcit, quia nullus est adeo raalus et perversus, quin Angelus bonus possit ei aliquod beneficiura custodiendo largiri : ergo si sera- per ei est proraptus facere bonura, videtur, quod nunquam subtrahat omnem actum.
Et ideo secundus raodus dicendi est, quod du-Jiodusa. plex est CHStodiae angelicae actus: unus respectu corporis, alter respectu spiritus; unus consistit in repulsione hostis, ne oppriraat corpora, alter in arcendo ipsum, ne pervertat animas. Primi actus efiicacia est in Angelo, secundi vero non solura est in Aiigelo, sed etiam in nobis. Quanlum ad priraum actura bonus Angelus hominem usque ad mortem non derelinquit, quia non patitur, ipsum a daemone opprimi vel occidi, nisi quando aliter exigit fieri sententia divini iudicii. Quantum vero ad secundum actura , quia actus illius efflcacia non tantum est in Angelo, sed etiam in nobis, subtrahit custodiae be- neficium ab his, circa quos videt se frustra exerceri, utpole ab excaecatis et obstinatis , qui nec recipiunt instructionem nec exhortationem. — Sed cum cu- nod oDmino stodia magis respiciat animam quam corpus, adhuc ■"■"'"''''''"• non videtur omnino probabile, quod Angelus omnem actum custodiae subtrahat respectu animae.
Et ideo est adhuc tertius modus dicendi pro- jiodns 3. babilior praedictis, quod effectus angelicae custodiae et est respectu boni et respectu mali: respectu boni conservandi, vel acquirendi, vel augendi; respectu vero mali deserendi, vel evitandi , vel rainuendi. Bonus igitur Angelus obstinatos non deserit quantum concinaio -2. ad acluni custodiae, qui respml malum, quia sera- per retrahit horainera, ne labatur in peius. — Et hoc ostendunl rationes praedictae, secundo inductae, et concedendae sunt. — Quantura vero ad actum , concinsio 3. qui respicit bonum, obstinatos deserit et antichri- stura non custodiet.
1 . 2. 3. 4. Et sic intelliguntur tres auctoritates ad soiniio op- illam partem inductae: una, quae dicit, quod Angeli p""""'"""- nos relinquunt, el nos eos repellimus; alia, quae di- cit, quod abscessio .\ngeh est damnatio infirrai; et ter- tia Damasceni, quae dicit, quod antichristus carebit Angelorum praesidio. In oranibus enim his intelligi- tur Angelus recedere vel abesse, non quia non de- fendat ab adversario vel non retrahat a malo, sed quia non conservat in bono nec perducit ad bo- num. — Et per hoc patet ratio sequens. Non enim probat, quod Angelus siinpliciter derelinquat obsti- natum, sed solum quantum ad effectum custodiae, qui est in exhortando et proraovendo ad bonum.
5. Ad ilkul quod obiicitur, quod Deus deserit habitaculum cordis propter peccatum; dicendum, quod non est simile, quia peccatum privat graliae habitum, per quem disponitnr anima, ut homo sit Dei habitaculum ; et ideo efficit cor hominis ineptum ad hoc, quod in ipso habitet Deus. Habitatio enira Dei in eo, in quo habital; requirit dignitatem. Cu- stoditio vero AngeU in custodito non exigit dignita- tem, sed potius respicit indigentiam et necessitatem.
6. Ad illud quod obiicitur, quod Ecclesia sub- trahit orationis beneflcium ab eis quos excomrau- Finis escom- nicat : dicendum. quod hoc facit ad ipsorum confu- muDicatio- ' ^ nis- sionem et correctionem , sicut iofra ' patet , cura agitur de excommunicatione; nunquam tamen sul3- trahit omnino orationura beneficium, Sic et in pro- posito intelligendum est, quod Angelus ahquando iusto iudicio Dei non compescit hominera , quin ambulet in invm et abominationibus et ignominiae passionibus secundura irapetum cordis sui; nun- quam tamen sic deserit, quin ahquo modo a malo retardet, hcet non omnino irapediat.
7. Ad iUud vero quod obiicitur, quod ex hoc peccatura hominis aggravatur; dicendum, quod sicut peccator ex Dei misericordia et patientia thesaurizat sibi irani ^ et conver-tit misericordiam Dei ad cu- mulum reatus sui, et hoc non est a Deo, sed ab ipso peccatore, Dei taraen iudicio permittente; sic et in proposito intelligendum est se habere. — Po- Aiia soiu^ test etiara dici, quod nunquam sic convertitur pec- cator in malum, quin meUus sit sibi custodiri quam deseri; quia, etsi contemptus aggravet peccantis reatum, tamen frequentatio peccatorum, quam horao incurreret, si Angelus desereret, aggravaret rauUo fortius quara contemptus. — Credendum est enim , Notan quod raultis raodis AngeU, qui nos custodiunt, et studeant proraovere ad Ijonum et studeant retrahere a raalo, quaravis hoc non percipiat hebetudo spiritus nostri; propter quod muUi superbiunt, muUi sunt ingrati et frequenter sibi attribuunt quod est ex beneficio angeUca, et ex hoc minus efficiuntur digni, ut ab Angehs adiuventur. Et propter hoc perutile est effectus angehcae custodiae nosse et intelligere.
DOCTRINA SACRAE SCRIPTURAE DE EFFECTIBUS CUSTODIAE ANGELICAE
Primus est pro delictis increpare, ludicura se- cundo^: Ascendit Angelus Doniini de Galgala ad locum flentium et ait: Eduxi vos de terra Aegypti. Et post: Et non audistis vocem meam.
Secundus est a vincuhs peccatorum absolvere, Actuum duodecimo°: Angelus astitil. Et post: Ce- ciderunl catenae de ma/nibus eius; hoc tamen in- telligendum est dispositive.
Tertius est impedienUa ad bonura auferre, quod signatur Exodi duodecimo", ubi Angelus perciissit primogenita Aegljpti.
Quartus est daemones arcere, Tobiae uUimo ' : Daemonium ab uxore mea compescuit , dicit To- bias de Raphaele.
Sextus est secreta revelare , Genesis decimo octavo " , tres Angeli mysterium Trinitatis et Unila- tis expresserunt, et ibidem sequitur: Num celare possum Abraham etc.
Octavus est in via Dei confortare , tertii Regura decimo nono": Surge et comede, grandis enim tibi restat via.
Deciraus est hostes deiicere, Isaiae trigesimo septimo " : Egressus Angelus Domini percussil in castris Assyriorum etc.
Undeciraus, tentationes miUgare; et hoc signa- tur Genesis trigesimo secundo", ubi lacob luctatus est cnm Angelo, ubi benedictione accepta confor- tatus est post luctam, et emarcuit nervus femoris eius.
