II, Distinctio 12, A. 1, Q. 3
II, Distinctio 12, A. 1, Q. 3
Utrum materia corporalium creata sit sub aliqua diversitate formarum.
Tertio quaeritiir, utrum iiiateria ilia corpora- lium creata sit sub aliqua formarura diversitate. Et quod sic, videtur:
1. Per textura ' : "In principio creavit Deus caelum et terram": ergo videtiir , quod in principio suae conditionis habuit formam caeleslem et forinara elementarem. Si tii clicas, quod caelum stat ibi pro caelo erapyreo , et terra pro inateria corporalium ; obiicitur per textuni sequentem^: Congregentur aquae in locum unum, et cvppareat aricla: ergo videtur, quod tertio die terra solumraodo mani- festata fuerit, non producta: ergo in ipso chaos vi- debantur iara esse elementa.
2. Itera , Hugo de sancto Victore ' : "Nomine to7Yte hic terrae eleraentura signiflcatum puto": si ergo erat ibi elementuni terrae , pari ra tione et aha elementa. Si tu clicas, quod \h\ vocat elementum terrae, non quia iam erat, sed quia futurum erat; obiicitur per illud quod subditur : "Eratque terre- num hoc eleraentum medio et uno loco subsidens, ceteris in confusione permixtis". Si ergo permixtio non est eiusdem , sed diversorum , videtur , quod ibi iam erant diversae formae eleraentares.
3. Iteni , ratione hoc videtur. Priniae formae, quae insunt raateriae , sunt forraae elementares , sicut patet, quia ultra illas non est resolutio nisi ad materiara priraam: ergo si materia illa aliquam formam habuit corporalem, videtur, quod habuerit formam elementarera. Sed forniae eleraentares sunt aeque primae " : ergo videtur, quod simul habuit omnes.
4. Itera , constans est secundura positionera San- ctoruni, quod lux illa faciebat noctem et diem ^ ; sed diem non poterat facere, nisi esset corpus traiis- parens et illuminabile , noctera non polerat facere, nisi esset corpus opacura , quod umbrara proiiceret : videtur ergo, quod in primaria conditione materia in quadara sui parte fuerit transparens et in quadara opaca, et ita quod in se habuerit forraas diversas.
5. Item, "nihii est in genere, quod non sit in aliqua eius specie^": ergo si materia illa erat quid corporeum , erat igitur aliquod corpus: ergo vel simplex, vel mixtum; sed non erat corpus sim- plex, quia nec caeleste nec elementare; ergo per- mixtim, ergo habebat in se diversitatem forraarum.
6. Itera, materia illa, cum esset imperfecta, ha- bebat aliquem appetitum ' ; aut ergo ad unam for- raani, aut ad plures. Si ad unam: ergo videtur, cuni Deus compleverit appetilum eius, quod debuit dare unam solcmi formarn corporalem; si ad plu- res: ergo cum multiforinitas appetituuni veniat ex raultiformitate dispositionum, et raultiformitas dispo- sitionum ex raultiforraitate formarura , ergo videtur, quod illa materia condita fueril sub forniarum di- versitate.
Sed contra: 1. Genesis primo: "Terra autem erat inanis et vacua" ; sed si esset in raateria for- raarura diversitas, non esset inanis et vacua: ergo etc.
2. Item, alia translatio': Terra erat invisibilis et incomposita; sed si esset ibi foruia caelestis et eleraentaris, esset iara raateria aliquo modo et visi- bilis et composita.
3. Item, si erant ibi formae plures, aut ergo erant permixtae, aut clistinctae. Si clistinctae: ergo non erat raateria illa informis; si permixtae: ergo videtur , quod haberet formam raixtionis, et ita non erat inforrais, iramo magis formata, quam si habe- ret solam formam elementarem '".
4. Item, miscibilia praecedunt mixtum ": ergo si ibi erant formae permixtae , per nuturara prius sunt elementa quam illa materia, quae primo est con- dita: ergo videtur ordo praeposterus, quando Deus ex materia illa fecit elementa in sequentibus diebus.
5. Item, si permixtae erant ibi forraae, ergo materia illa magis approximabat mixto perfecta mixtione, quam approximet'" elementura: ergo ma- gis approximabat ad opus quintae diei et sextae quara eleraentorura distinctio: ergo videtur, quod non debuit productio illius materiae determinari in rerum primordio.
6. Ilem, si erat ibi forinarum cliversitas, ergo videtur, quod esset ibi actio et passio, et ita gene- ratio et corruptio et alteratio: et ita non erat di- cenda materia informis, cum in taii statu essent operationes, quae competunt formis distinctis '.
CONCLUSIO
Materia corporalium non fuit creata sub completa formarum diversitate, sed forma , quam habebat materia informis vocata, non dabat esse completum, sed erat potius dispositio ad formas ulteriores.
Respondeo: Ad praedictorum intelligentiam est notandum, quod informitatem illius raateriae cor- poralis diversiniode intellexerunt diversi.
Quidam namque voluerunt dicere, quod mate- opinio 1. ria illa diceretur cliaos propter formarum nuiltitu- (linem et contrarietatem, quae erat in partilius ma- ;eriae , ita quod illae partes non distinguebantur ad invicem secundum loca determinata, nec ita propor- 'Jonaliter invicem iungebantur, ul ex eis resultaret aliquod mixturn completum. Et ideo erat ibi quae- dam permixtio non proportionis, sed confusionis; et sicul non erat ibi proportionalis mixtio , ila nec erat ibi regularis actio, immo cuiusdam pugnae confusio, ita ut calida pugnarent frigidis, et liumida siccis"; et sic recte posset materia illa chaos appellari. — Sed iste modus ponendi potius est poeticus quam philosopbicus , quia magis sequilur imaginationis (ictionem quam rationem, cum secundum istam po- sitionem ponantur elementa illam materiam sic pro- ductam naturaliter praecedere; quod nec rationi consonat nec sacrae Scripturae.
Et ideo est alius modus dicendi rationabilior , quod ma.teria illa producta est sub aliqua forma, sed illa non erat forma complela nec dans materiae esse completwm; et ideo non sic formabat, qnin adhuc ma- tei'ia diceretur informis, nec appetitnm materiae adeo finiebat, quin materia adhuc alias formas appeteret; cnnciu^io 1. et ideo dispositio erat ad formas ulteriores. non corn- pleta perfectio. Et quoniam ad multas fornias ma- teria informis appetitum et inclinationem habebat, ideo, quamvis illa forma non haberet in se naluras di- concinsio 2. versas, tamen materia in diversis suis partibus quan- dam diversitatern imperfectam habebat, non ex diversis actibus completis, sed magis ex appetitibus a.d diversa; et ideo permixta dicitur et confusa. — Exempioni. sicul exemplum ponitur in embryone , quod actu habet unam formam et liguram quandam massae carnis, illa tamen est dispositio ad diversas mem- brorum flgurationes. Istnd laraen non est onininoiieruKeK smiue, quia forma ula non eral tantae actuahtatis, sicut est forma embryonis, nec in tanta propinc]ui- tate ad eductionem formarum sequentium , sicut forma embryonis ad eductionem niembroruni. Forma enim embryonis est visibilis et per vim naturae ad perfectam completionem est perducibilis^; illa vero materia sub tali forma incomposita eral et in- visibilis , et ad formas subsequentes sola divina vir- tute et operatione poterat perduci. Et ideo propter imperfectionem formae illius materia illa dicitur info)'mis ; et propter indeterminatum anpetitum multarum formarum confusa dicitur et permixta.
Et haec positio satis videtur esse intelligibilis ludicium et probabilis. Et luxta hanc positionem conceden- ne dum est, quod materia non fuit creata sub forma- rum diversitate , sicut rationes ad hoc inductae ostendunt.
1. Ad illud ereo quod prinio obiicitur in con- soinno o' positorui Irarmm de textu, dicendum, quod caelum stat ibi pro empyreo. Et si obiicitur, quod Scriptura con- sequenter dicit, terram apparuisse , ma formatam esse; dicendum , quod sicut artifex facit apparere effectum producendo, non ostendendo solum; sic intelligendum est, quod Deus fecit terram apparere, non solum separando elementa ab invicem , sed etiam producendo, ita qnoi] productio fu]l cum di- stinctione, et distinclio cum productione.
2. Ad illud vero quod obiicitur, quod Hugo dicit, per terram intelligi elementnm terrae ; dicen- dnm, quod hoc dicit non propter formarn terrae, quae iam inesset illi materiae , sed propter quandam aptitudinem incompletam, quae inerat illi parti ma- teriae, ut perficeretur postmodum forma terrae, per eum modum , secundum quem consuevit aliquid ap- pellari eius nomine, ad quod ordinatur. Materia enim NotandBJ. illa non poterat nisi quodam modo balbutiendo de- 1- scribi, quia necdum erat quod sermo perfecte expli- ] cet\ sed etiam intelleclus in imaginatione deficit. :| Unde et illud quod ipse snbiungit de permixtione ; non est hoc dictum, quia ibi fuerit vera oppositarum formarum coniunctio, sed qnia non erat ibi per- fecle fonnarum distinclio.
3. Ad illud quod obiicitur, quod formae ele- mentares sunt primae in materia corporali ; dicen- Noundu dum, quod verum est de formis, quae dant mate- riae esse completum ; forma vero illa, quam habebat informis materia, non dabat sibi esse completum, et ideo tam formas simplices quam compositas, quae esse completum tribuunt, praecedebat vel praece- dere poterat.
4. Ad illud quod obiicitur. qnod erat ibi corpus opacum et transparens; dicendum, quod nec erat ibi perfecta opacitas nec perfecta transparentia ; erat tamen in diversis partibus maleriae, secundum quod Conditor ordinaveral ex eis diversas formas produ- cere, aliquis diversus dispositionis modus, qui non ponebat diversitatem formarum. Sicut si inlelliga- tur, quod aliquod corpus in una parte sit rarius et in alia magis compactum , salva forraae unitale ; sic intelligi debet in illa materia , quae formam ha- bebat maxirne' ad multa possibilem.
5. Ad illud quod obiicitur, quod nihil est in genere, quod non sit in aliqua eius specie; di- cendum , quod illud verum esl de eo quod est in genere tanquam ens completum; sed materia illa non sic erat corporea, quod esset completa in ge- nere corporum , sed sic habebat extensionem et cor- poreilatem , quod non habebal perfectam formae actualitatem, sicul praedictum est prius '.
6. Ad iilud vero quod obiicitur de diversitate appetituum. dicendum, quod appelilus mn semper ^'oiandam. sequitur formam completam, sed etiam attenditur secundum appetentis indigenliam et aliquam dispo- sitionem seiniplenam; nisi fortassis sit talis appe- titus, qui consequatur dispositionem , quae est ne- cessitas^; sed talis uon erat in illa informi materia, sed secundum quandam maiorem subtiiitatem el raritatem in partibus materiae erat dispositio lon- ginqua ad formas alias et alias.
