II, Distinctio 12, A. 2, Q. 1
II, Distinctio 12, A. 2, Q. 1
Utrum caelestium et terrestrium una sit materia quantum ad esse.
Circa primum sic proceditur et quaeritur, utrum caelestium et terrestrium una sit materia quantum ad esse; supra ' enim quaesitum est de unitate ma- teriae quantum ad essentiam. Et quod sit una, vi- detur.
1. Communiter secundum expositores nomine terrae, cum dicitur: "In principio creavit Deus caelum et terram", intelligitur matena omnium vi- siljilium citra caelum empyreum: ergo si illa una fuit et liabuit aliquam formam, ut supra ^ visum est, ergo videtur, quod caelestia et terrestria ex una materia quantum ad esse sint producta.
2. Item, materia illa, ex qua formata svmt corpora , nec habebat forraam caeleslem nec elemen- larem nec consequentem ad has: ergo si aliquam habebat formam, habebat formam ad has commu- nem et indifferentem *: ergo videtur, quod secundum ahquod esse formale sit ponere, caelestium et ter- restrium materiam esse commuuem.
3. Item , extensio consequitur materiam non secundnm suam essentiam, sed secundum aliquod esse, cum sit accidens": ergo si comrauniter repe- ritur extensio in corporibns superioril3us et inferio- ribus, ergo videtur, quod una sit materia commu- nis secundum esse in caelestibus et terrestribus.
4. Item, lux est natura communis, reperta in omnibus corporibus tara caelestibus quara terrestri- bus, sive sit substantia, sive accidens ": ergo si forma ista corporalis non est in materia nisi secundum aliquod esse , videtur idem quod prius.
5. Item, perspicuitas est natura similiter re- perta in omnibus corporibus, tam superioribus quam inferioribus , secundum plus et minus'; sed perspi- cuitas non tantum consequitur materiam, sed etiam formam et esse materiae, non tantum essentiam : ergo videtur, quod in omnibus corporibus, sive" caelestibus sive terrenis, est ponere materiani unara secundum esse.
6. Item, rari et densi secundum esse ponitar una materia*', ergo pari ratione luminosi et opaci: et si hoc, ergo caeli et elementi.
Contra: 1. Corruptibilium et incorruptibi- pro par liura, sicut vult Philosophus non est raateria una sed corpora superiora sunt incorruptibilia , et infe- riora corruptiJDilia : ergo ete.
2. Item, quae habent eandem materiam sunt ad invicem transmutabilia " ; sed corpora caelestia et terrestria non sunt ad invicem transmutabilia: ergo etc.
3. Item, materia subiecta privationi et quae non est subiecta privationi diflerunt secundum esse^; sed in caeiestibus materia non est subiecta priva- tioni, in terrestribus vero est subiecta: ergo etc.
4. Item, corpus caelesle et elementare non tan- tummodo differunt forma ac qualitate, sed etiam discontinuitate ': si ergo conlinuitas venit ab unitate materiae secundum esse, cuni ista ad invicem sint discontinua, quod palet, quia unum movetur, reli- quum quiescit, videtur, quod secundum esse caele- stium et terrestrium non possit esse materia una.
CONCLUSIO
Corporum caelestium et terrestrium ima fuit materia secundum esse incompletum, quod materia ante productionem hahuit; sed post productionem et secundum esse completum differt eorum materia.
Respondeo : Dicendum , quod cuni quaeritur , utrum corpora caelestia et terrestria smt ex eadem niateria secundum esse, hoc dupliciter potest intel- Dapiiciter ijm : aut secundum esse, quod materia habuit ante productionem, aut secundum esse, quod materia habet post productionem. Si secundum esse, quod iio i. materia habuit anle productionem ^ sic sine dubio una fuit materia corporum caelestium et terrestrium, quia una fuit moles, habens unam formam incom- fleiam. Si secundum esse, quod habet materia po5^ productionem , quod quirtem est esse completum, sic absque dubio differt materia caelestium et ter- restrium quantum ad esse , tum quia sub una forma est corruptibilis , sub alia incorruptibilis, tum quia sub una forma est subiecta privationi, sub alia non. Et hoc nou solum facit diversitatem in materia secun- dum esse quantum ad actmn, immo etiam quantum ad poientiam ordinatam ad actum; quae quidem di- versitas non est in materia, secundum quod est for- mis elementaribus subiecLa. Nam etsi materia subie- cta igni et aeri habeat aliud et aliud esse aciuale, tamen, quia utrobique subiecta est transmutationi et privationi et possibilis ad utrumque, ideo dicuntur habere unam materiam secundum esse; in caelesti- bus autem corporibus et elementaribus non contin- git hoc reperire.
Et ex his patent obiecta ad utramque parteni. Primae enim rationes, quae ostendunt, quod caele- stia corpora et elementana commumcant m materia secundum esse, loquuntur de niateria quantum ad illud esse, quod habuit anie productionem , et quan- tum ad proprietates , quae consequuntur illud esse, sicut sunt extensio et perspicuiiatis pariicipatio.
6. Ultima tamen ratio non concludit, quae proce- dit per simile de raro et denso et caelesti et elemen- tari. Non enim est simile, quia rarum et densum sunt ad invicem transmutabilia, non sic corpora caelestia et elementaria ; et loquor de potestate ' transmu- tandi secundum naturam, non secundum virtutem divinam.
Rationes vero ad oppositum concludunt, quod aj argg. pro materia secundum esse non est eadem m caelestibus et terrestribus posi ipsorum productionem , sicut patet discurrendo per singulas.
Aliter posset dici, et quasi in idem redit, quo- amhs modus mam quadruphciter potest mtelhgi et esse unitas m materia: aut quantum ad essentiam, aut quantum ad esse incompletum et a completione remotum, aut secimdum esse incompletum, complelioni pro- ximum, aut secundum esse simpliciier completum. Et secundum hoc distinguitur materia, quod quae- dam est subiecta formae substantiali tantum , quae- dam formae substantiali et extensioni sive quantilati, quaedam formae substantiali et quantitati et contra- rietati, quaedam formae subslantiali et quantitati, non contrarietati , et in omnibus suis partibus uni- formitati. — Primo modo dicitur esse eadem materia spintuahum et corporahum, sicut supra fuit ostensum °i secundo niodo, caeleslium et terrestrium, sive corruptibilium corporum et incorruptibilium ; tertio modo, corporum elementarium et ad invicem transmutabiliura; quarto modo. corporum specie et natura simihum. Primo igilur et secundo modo ea- dem est materia caelestium et terrestrium , sicut primae raliones ostendunt; tertio et quarto modo Don. sicut concludunt ratioiies inductae ad oppo- situm.
