Quaestio 2
II, Distinctio I, Pars 2, A. 2, Q. 2
Utrum natura spiritualis dignitate naturae praecellat compositam ex spirituali et corporali.
Secundo quaeritur de ordine rerum ad invicem. Nam hunc tangit Magister in littera-, utrum vide- licet natura spiritualis dignitate naturae praecellat compositam ex spirituali et corporali. Certum enim est, quod ulraque praecellit corporalem. Et quod sic, videtur.
1. In omni genere "nobilius est illud propter Fundamenia. quod est alterum , sicut flnis eo quod est ad finem ''" ; sed homo est propter Angelum — nam , sicut dicunt Sancti, et Magister recitat in littera, homo faclus est ad reparationem angelicae ruinae — ergo etc.
2. Item, spirituale, simphciter loquendo, nobi- lius est corporali : ergo nobilius est illud quod pure est spiritus. niliil habens de corpore, qnam quod est spirituale et coniunctum corpori: ergo nobilior angelica natura quam humana.
3. Item , in quolibet genere immortale et incor- ruptibile nobilius est mortali et corruptibili; sed .\n- gelus per naturam est immortalis et incorruptibilis, homo vero e contrario: ergo etc.
4. Item , "quod simiMus est meliori est ine- hus, si non sit similius in ridiculosioribus, ut simia hoinini quam equus" ; sed Angelus est Deo simihor et deiformior quam homo; hoc manifestum est; et non in ridiculosis, sed in optimis: ergo simpliciter melior est natura spiritualis quam composita.
Contra: 1. Augustinus ^: "Mente humana solus Ad opposi- Deus est inaior". Unde in libro de Trinitate unde- cimo el in libro Octoginta trium Quaestionum dicit, "quod immediate ipsa mens a prima veritate for- malur", et "inter ipsam et Deum nihil cadit me- dium": ergo .\ngelus non est supra menlem huma- nam: ergo per se adeo bona est, ut .\ngelus. Sed aninia pix^pter coniunctioneni sui cum corpore non deterioratur, immo luaius bonura est, cum corpus sit bonum: ergo simpliciter totus liomo est .\ngeIo melior.
2. Item, in omni genere quod tenet rationem finis, illud est melius; sed in genere creaturarum homo tenet rationem fmis, non .\ngelus. Unde Re- migius dicit et Pliilosophus \ quod "nos sumus fmis quodammodo omnium quae sunt" ; lioc non dicitur de .\ngelo: ergo etc.
3. Item, si "optimum in uno genere est melius optimo in alio, et simpliciter hoc illo inelius -" ; sed optimus in genere liominum est melior optimo in genere .\ngeIoruin, ut patet, quia Christus: ergo etc. Si tu clicas , quod non in quantum homo, sed in quantum Deus; obiicilur de beata Virgine. quae est pure femina, et tamen domina .\ngelorum.
4. Item, maior est qui recumbit, quam qui rai- nistrat, teste Domino, Lucae vigesimo secundo^; sed Angelus ministrat homini, ad Hebraeos primo: Om- nes sunt. administmtorii spirilus : ergo etc.
CONCLUSIO.
Angelus et homo quoad ordinem in finem , qui est beatitudo, sunt pares; quoad naturae dignitatem Angelus est creatura homine superior.
Respondeo: Dicendum, quod cum quaeritur de ordine spiritus rationalis sive uniti ad spiritum an- gelicum vel separatum, de duplici ordine potest in- Dnpieiordo. telligi: aut de ordine quantum ad, aut quan- tum ad naturae clignitatem. — Si ciuantum ad finem; conciusio 1. sic dico, quod sunt pares. Nam ad eundem finem, scilicet ad aeternam beatitudinera, immcdiate ordi- nantur; et eadem esl mensura hominis, quae et Angeli, nec horao ■■ propter Angelum, nec Angelus propter hominem. Taraen sicut le.x caritatis facit in meinbris corporalibns et concivibus civitatis, cpiod unum membrum su])plet indigentiam alterius — ut patet, quia oculus videt viam sibi et pedi, et pes fert se ipsura et oculura, et in civibus terrenae ci- vitatis similiter contingit — similiter intelligendum -Votandnm. est in hoinine et Angelo, qui sunt cives civitatis su- pernae. Nain homo habet babilitatein ad lahenduin frequenter, et possibilitatem ad resurgendum; An- gelus vero stans perpetuitatem in stando , et cadens iinpossibilitatem in resurgendo: ideo Angelus stans sustentat hominem sive inhrniitatem humanam, et hoino resurgens reparat ruinain angelicara; ideo quodam inodo Angelus propter hominem, et quodam inodo horao propter Angeluni : et ideo in hoc ordine pares sunt.
Si autem loquamur de ordine quantum ad na- turae dignitatem, dicendum, quod, simpliciter loquendo, Angelus est creatura superior homine. Na- tura eniin angelica , sicut patet ex multis locis Scripturae^, nobilior est humana et in snperiori gradu consistit.
Concedendae igitur sunt rationes manifestantes, quod Angelus naturae dignitate praecellit horainem, praeter primam, ad quam solutum est.
1. Quod ergo obiicitur in contrariura, quod soinuo op- nihil cadit raedium inter inentem et Deuin; dicen- duin, quod est inediuin secuntluin dignitatem na- turae, vel secundum causalitatem influentiae. Primo niodo cadit mediura, secundo inodo, non. Nam Deus imraediate influit in inentera, et ipsa mens imme- diale a prima veritate forinatur °.
2. Quod obiicitur secundo, quod hoino tenet rationem fmis; dicendum, quod aliquid, propter quod res est, aut est ad supplendtim indigentiam, sicut doinus propter honiinera , et calceus propter pedem ; aut ad suscipiendum eius influentiam, sicut homo propter Deuin. Quod ultimo modo habet rationem flnis, nobilius est; quod priino inodo, non. Quia enim homo omnibus indiget, Angelus nullo nisi Deo; ideo omnia propter hominem, non omnia propter Angelum. In cuius rei signuin Angelus eonditus est in principio , homo vero in die sexto '.
3. Quod obiicitur de optirao, inteUigendum est per se et praecise.- Sed nec l)eata Vii-go nec Cliristus excedunt Angelos pure ratione naturae, sed ratione multiplicis gratiae.
4. Quod nltimo obiicitur de ministerio, infra' melius pateltit ; ad praesens tantum sudiciat dicere. quod alicui ministratur dupliciter: aut propter se, sicut regi et domino, et talis est nobilior; aut propter alium, sicut ministrat miles garcioni" regis; et per hoc solvendum. Angelus enim ministrat homini pro- pter Deum , sicut dives pauperi . et fortis aegrotanti.
