Quaestio 1
II, Distinctio I, Pars 1, A. 3, Q. 1
Utrum Angelus et anima differant specie.
1. Quae differunt specie habenl diversas perfectiones secundum speciem "; sed homo et Angelus differunt specie, constat, et anima dat speciem ho- mini et actum specificum ; ergo et anima et An- gelus.
2. Item, quae sunt similia specie, vel simul producuntur, vel unum facit ad productionem alte- rius , ubi producuntur ■■ per propagationem ; sed animae non simul cum Angelis sunt productae , nec Angeli faciunt ad animarum productionem : ergo etc. Si iu dicas , quod similiter potest argui de anitna- bus; hoc falsum est, quia pater facit ad generatio- nem prolis.
3. Item . plus convenit sensibile et vegetabile cum sensibili et vegetabili, quam sensibile et vege- tabile cum non-sensibili et non-vegetabili ; sed anima humana per essentiam est sensibilis et vegetabilis, alioquin non faceret aniiual: ergo cum differat spe- cie ab anima sensibili tantum et vegetabili, multo plus difTert a spiritu angelico, qui nec est sensibilis nec vegetabilis.
CONTRA : 1. Quorum perfectio et complementum \(i opposi- ultimum est imum specie , ipsa sunt unum ^ ; sed ad eandem beatitudinem ordinatur homo et Angelus, quae est visio et fruitio Dei : ergo homo et Angelus, sive anima et Angelus sunt specie imum.
2. Item, ciuorum differentia ultimo completiva est specie una, ipsa sunt specie unum ; sed diffe- rentia ultimo conipleliva animae ralionalis et Angeli est hoc quod est rationale sive intelleetuale , et in hoc communicant, sicut dicit Gregorius", quod homo communicat "esse cum lapidibus, intelligere cum Angelis": ergo etc.
3. Item, quorum optimnm naturale est unum, ipsa sunt specie unum; sed optimum naturale ho- minis et Angeli est unum, sicut dicit Bernardus ad Eugenium": "Optimum, inquit, tui et Angeli ratio est": ergo cum species accipiatur ab optimo , pa- tet etc.
CONCLUSION
Anima rationalis ab Angelo specie differt, et quidem in genere subslantiae.
Quidam namque dicere vohierunt, quod quae- opinio 1. stio ista nuUa est. Cum enim qnaeritur, utruin ali- qua diflerant specie, snpponitur, quod ulrnmque sit in genere ut species; et quoniam anima non est species, sed speciei pars, nec est in genere secun- dum rectam lineam ut species vel individuum, sed a latere, vei magis per reductionera sicut principiuin ': ideo dicunt, quod quaestio ista nuUa est, cura anima improbaiur. nou sit species. — Sed haec responsio potius est evasio acl hominem quam solutio ad oraimiem. Nam adhuc restat quaestio: cum aniuia sit subslantia et forma substantialis, vel habens formain subslantialem, in qna omnes animae conveniunt, ntruin in eadein con- veniant aniina et Angelus, an sil ibi solum differen- tia accidentalis. Praeterea, anima separata spiritus est et substantia, prout est res per se existens, et per se substans accidentibus, et secundum sui mu- tationem susceptibiliscontrariorum-: ergo proprie est substantia et recte in genere substantiae sicut sub- stantia prima, et Angelus simihter; constat. Si ergo de omnibus primis snbstantiis rationabiliter contingit quaerere, utrum specie conveniant vel differant: pa- tet, quod quaestio est bona et recta, et responsio est fuga.
Secunda vero positio est, (]uod^ si consideratur opinio 2. anima ut spiritus, est eadein specie cum Angelo, sed differt in hoc, quod animarum ad animas est aliqua validior sirailitndo, sicut aqna eadem aquae dicitur esse. Et ratio, quae movet eos, est propter convenientiam in optimo et nobilissimo suo, sicut ostensuni est in obiiciendo. — Sed haec positio cora- mnniter non tenetur, quia planura est, hominem et Angelum non solura specie,' sed etiam genere dif- ferre : ergo et perfectio sive forma dans speciem ho- mini ab Angelo differt; haec autein est anima: ergo differt specie ab Angeio. Et hoc meiius patebit infra *.
Tertia positio est, quod Angelus et anima specie differunt; quae sit antem illa ditferentia, quae- retur iam '. Nunc autem iuxta communem positio- nem tenendum est, quod essentialiter differant et in concinsio. genere substantiae. — Unde concedendae sunt ratio- nes proljanles, Angelum et animara esse specie diffe- rentes, eo modo, quo licet dicere animam rationalem esse speciem. Nain, proprie loquendo, potius est forma speciei sive pars formalis, qnam species; extenso tamen nomine potest species appellari.
1. Quod obiicitur, quod perfectio AngeU et hoinl- ^"'"^!? "p- nis eadem sunt specie; dicendum, quod est perfectio in esse primo , et in esse secumlo ; quorura perfectio in esse secundo est eadem , ipsa propter hoc non sunt eadem — nara cygnus et nix sunt alba eadera albedine secundum speciem " — sed illud habet ve- ritatem in perfectione quantum ad primum esse ; hoc autein inodo non est gloria vel gratia perfectio.
2. 3. Quod obiicitur: quoruin differentia ultimo completiva est eadem etc. ; dicendum , quod ratio- nale, secundum quod est differentia animae et An- geli, differt. Nam ralionale Angeli est intellectuale'; sed ralionale animae proprie est rationale. Nara An- gelus natus est intelligere secundum intellectura simpUcem et deiformem, aniraa secundum intelle- ctum inquisitivum et possibilem. — Et per hoc patet sohUio ad sequens. Nam quamvis ratio sit optimum mei et Angeli, tainen ratio mea et ratio Angeli est alia et alia, non tantum secundum accidens, sed etiam secundura speciem et essentiara, ut patet.
