II, Distinctio 4, A. 3, Q. 1
II, Distinctio 4, A. 3, Q. 1
Utrum Angeli in ipsa creatione habuerint matutinam cognitionem.
Circa primum sic proceditur el ostenditur, quod in ipsa creatione habuernnt cognitionem nia- tutinam.
1. Primo per Augustinum. Augustinus enini su- per Genesim quasi per totum " sic prosequitur illos Ad opposi- septem dies, ut per hoc intelligat septemplicem con- versionem Angelorum super res ; et dicit, "quod si- mul tempore omnia facta sunt et ab Angelis cognita". Si ergo quilibet dies habet mane et vesperam, et isti dies fuerunt a principio conditionis angelicae, qui- iibet Angelus habuit cognitionem matutinam et ve- spertinam a snae creationis primordio.
2. Item, idem Augustinus quarto super Gene- sim ad litteram ' : "Mens angelica , pura cariiaie inhaerens Verbo Dei , posteaquam illo ordine creata est, ut praecederet omnia, prius vidit in Verbo Dei facienda quae facta sunt". Si ergo omnia sinuil condita sunt, necesse est, quod hanc cognitionem habuit Angelus ab instanti creationis; sed cognitio in Verbo est cognitio matutina: ergo etc.
3. Item , Dioiiysius - dicit , quod "Angeli sunt lumina", ergo quod Angelus videt in se videt in lumine: ergo si cognitio matutina eo ipso dicilur matutina, quia est in lumine, cura Angeli hoc ha- buerint a sua creatione , patet etc.
4. Item, Angeli ante lapsum in principio suae conditionis ^ nullam habebant impuritatem peccati nec obscuritatem menlis: ergo videtur, quod cogni- tio eorum esset cognitio clara: ergo videtar, quod matutina; et ita ab instanti creationis cognitione matutina perfecti sunt.
Contra: 1. Cognitio matulina est cognitio, qua iinaame.iia.quis cognoscit in ipso Verbo; sed in Verbo non po- test aliquis aliquid videre, nisi videat Verbum, Ver- bum autem nuUus potest videre nisi Beatus: si ergo Angeli in principio suae conditionis non fue- runt beati, sicut supra^ probatum est, ergo etc.
2. Item, lux faciebat vespere et mane; sed "lux dicit angelicam naturam formatam", sicut di- cit Augustinus et super Genesira'' et de Civitate; sed formata fuit per gratiam et gloriam. Cum ergo Angeii nec gratiam nec gloriam habuerint in prin- cipio ronditionis, quia non essent lapsi: ergo etc.
3. Itera, si in principio conditionis habuerunt cognitionem matutinam, cum daemones habeant '^ sibi data integra et splendidissiraa, maxime quae spectant ad cognitionem, ergo adhuc haberent co- gnitionem matutinam: sed cognitio matutina est in Verbo et in rationibus aeternis: ergo daemones ad- huc hal^erent istara cognitionem ; quod est coiitra Augustinum de Civitate ', qui dicit de Christo, quod "innotuit daemonibus non per id quod est vita et luraen incoramntabile, sed per quaedam lucis ef- fecta".
4. Item, sicut patet ex textu, vespere praece- dit mane; unde dicitur: Factum esi vespere" etc, ergo cognitio vespertina matutinam; sed cognitio vespertina sequitur existentiam rerum , sicut dicitur super Genesira ad litteram libro quarto, ubi dicit Augustinus: "Nisi nrius sit quod cognoscatur, co- gnosci non potesl": ergo cognitio raatutina sequitur vespertinam: ergo oportet, quod sit post existen- tiara rerum : ergo non fuit concreata Angelis a prin- cipio.
Est igitur quaestio, si omnia simul creata sunt, ''"''=. y^"""- .. ' mcidentes. qualiter Angelus potuit cognoscere res fiendas de primo creatis? — Rursus , si matutina cognitio est gloriosa , quomodo potuit esse in Angelis a suo pri- mordio, cum oranes aequales fuerint, sicul Augusti- nus videtur velle ad Orosiura ", et Magister dicit in littera ?
CONCLUSIO
Angeli a sua creatione non habuerunt cognitio- nem matutinam , nisi haec intelligatur in sensu largiore.
Respondeo : Dicendum , quod circa hoc diver- sae sunt positiones, quae consurgunt ex diversifica- tione verljorum Augustini in hac materia.
Quidam enim, attendentes ad verba Augustini opinio i. super Genesim ad litteram, dicunt, quod quando quaeritur, utrum Angeh a principio suae creationis cognitionem habuerint matulinam, facienda est vis '°: aut eniin quaeritur de omnibus, aut de aliquibus. Si de omnibus; sic respondent, quod non omnes ha- buernnt. Lucifer enim nunquam habuit cognitionem matutinam, quia nunquam divinam lucem vidit in se ipsa, sicut in antecedentibus monstratum est". Si autem quaeratur de aliquibus; sic dicunt, quod habuerunt, quia siinul tempore sunt creati et ad Deuin per gloriara conversi , et in eodem instanti sunt formati et a tenebris divisi, et in eodem res omnes cognoverunt secundum suum ordinem et con- nexionem , et hoc in ipso Verbo. Quae res , etsi in eodem instanti et simul cum Angelis fuerint condi- tae, tamen Angelorum condilione et ipsorum ad Deum conversione sunt posteriores natura et digni- tate; et ideo dicitur, quod Angeli in Verbo cogno- verunt res faciendas. Et illiid expresse videntur sonare verba Augustini in quarto super (Jenesim ad litteram , cirea finem.
Sed quoniam Augustinus undecimo de Civitate expresse videtur sentire contrarium — ibi enim dicit, quod fuerit mora inter creationem et lapsum, et quod ante lapsum nec boni praescii fuerunt bea- titudinis, nec mali miseriae, nec illi lux, nec illi tenebrae erant — ideo, ne sibi contradicere videa- Dupics co- tur, distinguunt aiiqui cognitionem mcUutinam dupliciter. Cogmtionem enun matulinam vocat Augu- stinus cognitionem in Verbo. In Verbo autem du- pliciter dicuntur cognoscere: uno modo perfecte, scilicet specukmdo et intuendo ipsum Verbum et in ipso alia , et haec cognitio facit Beatos ' ; alio modo suscipiendo illuminationem a Verbo et in illa susce- ptione cognoscendo alia, et haec cognitio fuit Ange- lis innata, quia indidit eis Deus omnium species, et iumen etiam super mentes Angelorum expandit, quo cognoscerent facta et facienda. Et haec cognilio matulina est, de qua loquitur Augustinus super Genesim ad litteram^ et haec fuit in Angelis. Et per hoc solvunt contrarietatem ad utramque parlem. Hanc etiam dicunt in daemonibus remansisse, sed obscuratam prtjpter culpam; ideo non matutinam itcm distin- esse dicendam. — Et sicut distinguunt in cognitione, ertmebras'! ita etiam distinguunt et in luee et in tenebris , quod uno modo dicnntur Angeli lux propter irradiationem ab illa superna luce procedentem secundum statum naturae, per quam cognoscunt res in proprio ge- nere cognitione, quae dicitur vespertina; et refe- runt ad Deuui , et sic dicitur matulina. Et tenebra per oppositum dicitur ignorantia , quae ab Angelis est exclusa; unde dicunlur repieti fuisse sapientia''. — Alio modo dicitur lux ipse Angelns propter ir- radiationem procedentem a summa luce secundum plenitudinem gratiae consummatae sive gloriae, qua dicuntur Angeli "illuminati, ut beate sapienterque viverent'" ; et in hoc statu dicitur matutina co- gnitio proprie, quae nunquam fuit nisi in Angelis beatis. — Et sic diversis modis loquitur Augustinus.
Ex his patenl rationes ad ntramque partem , sic soivnnt! quia rationes ad primam partem intelliguntur de co- gnitione matutina large dicta, scilicet primo modo. Raliones vero ad oppositum intelliguntur de cogni- i: lione matutina proprie dicta, quae scilicet est per glo- riam. — Et hoc curialius est dicere quam dicere, Approbain DE16C BXDII' ' quod Augustinus dicat conlraria, et tanquam instabihs catio. modo dicat hoc , modo contrarium. Nisi enim distin- guatur, quod dicitur super Genesira recte videtur contrariari ei quod dicitur undecimo de Civitate Dei. Quidquid tamen sit de opinione Angustini in produetione rerum — quia infra^^determinatur, cum aliis Sanctis contradicere videatur — noo est lamen ' credendum, quod tantus homo sibi contradicat, \ maxime in his quae non retractat. Verum qualiter- cumque intelligantur verba eius, magis standum 1 est his quae dicuntur in libro de Civitate Dei, ubi \ loquitur asserendo, quam super Genesim ad litte- j ram, ubi ipsemet protestatur se loqui inquirendo \ \ Cum igitur ibi dicat, quod vere aliqua mora fuit inter creationem et lapsum Angeli, ac per hoc inter ■ glorificationera et creationem, et cognitib matutina i proprie sit gloriosa; tenendum est, quod illam non concinsio. |: habuerunt a sui conditione.
