II, Distinctio 5, A. 2, Q. 2
II, Distinctio 5, A. 2, Q. 2
Utrum peccatum minorum Angelorum habeat ordinem ad pecceatum luciferi.
Secundo quaeritur de comparatione peccati mi- norum Angelorum ad peccalum luciferi, et quaeri- tur, uirurn habeat ordinem ad ipsum. — Et quod habeat ordinem camalitaiis cuiusdam, videtur.
1. Apocalypsis duodecimo: "Draco traxit secum tertiam partem stellarum". Sancti et magistri exponunt de lucifero et de daemonibus. Si traxit: ergo aliqno modo procuravit casum eorum: crgo etc.
2. Item , Ioannis octavo ^ dicitur , quod "ipse mendax est, et pater eius": ergo diabolus est pater mendacii: crgo cum niendacium ibi vocetur omne peccalum, videlur, quod ipse fuit pater omnis pec- cati, ergo et peccati minorum Angelorum: et ita videtur, quod sit ordo causalitalis.
3. Item, quod sit ibi ordo temporis sive du- rationjs, videtur, qnia Ilugo* dicit et Magisler , quod peccaverunt peccato consentiendo: sed non potuerunt consentire peccato luciferi, nisi quod prae- cesserat; prius enim vull aliquis aliquid, quam re- quirat consensum: ergo etc.
4. Item, hoc videlur, quia diabolus aliquo motlo fuit origo, siw^ suggerendo, sive exemplum prae- bendo. Non poluit suggcrere, nisi postquam appe- tiit , nec etiam demonslrare aliis conccplum suuiu, nec illi consentire , nisi postquam cognoverunt: ergo in medio inter peccatum diaboli et aliorum cecidit suggestio, vel saltem dcmonslratio ct perceplio et adiudicatio de percepte. Sed ista non possunt siinul esse: ergo fuit ibi ordo temporis ".
Sed contra: 1. Quod non potnerit il)i esse ordo -^'^j°Pi"'"-' causalitatis sive occasionis, videtur, quia statim ut peccavit, deformatus est: ergo eum Angeli ante peccatum haberent limpidum visum, si viderunt deformitatem, potius debuerunt a peccato retrahi qnam eius exemplum vel suggestionem imitari: ergo non peccaverunt eius exemplo vel suggestione.
2. Item, quod non fuerit ibi ordo temporis, vide- tur, quia statim ut diabolus peccavit, corruit; alio- quin "fuisset dedecus peccati sine decore iustitiae"" ; sed omncs simul ceciderunt — unde Damascenus dicit, quod "simul cum eo, scilicet lucifero , con- vulsa est innumera multitudo" — ergo simul, tein- pore omnes peccaverunt.
3. Item, potest obiici, quod neuter ordo ibi fuerit; quia boni simnl conversi sunt, ita quod nec fuit ibi ordo causalitatis sive suggestionis , nec lemporis: ergo si stalim divisa est lux a tenebris, statini boni facti sunt lux, et mali tenebrae: ergo simnl non tantnm tempore , vernm etiam naiura. 4. Item, ailhuc (luod neuler ordo ibi fuerit, videtur, quia, si fuit ordo causalitatis , ergo videtur, peccatum aliornm .\ngelornm remediabile, sicut et peccatum hominis, qnod aliunde Iiabuit remedium, quia aliunde Iiabnit occasionem '. Si vero fuit ordo temporis , ergo videtur, quod peccatum minorum .\ngelorum sit gravins, cum non formidaverint di- vinnm iuilicium, qnod conspexerunt circa Inciferum.
CONCLUSIO
Inter luciferi peccatum et ceterorum fuit ordo et quoad gradum et quoad occasionem et quoad durationem.
Quidam enim voluernnt dicere, quod non fuil opinio 1. ibi ordo nisi secundum grad.um, quia mains et excellenlius fuit peccatum luciferi, eo quod magis superbivit; nec tamen fuit prius peccato aliorum tempore nec origine, sed statim in eodem puncto quilibet, propria voluntate depravatus, sine exem- plo peccavit; et quia aspectum habnerunt ad idem, ideo consimili modo et eodem genere peccati pec- caverunt. Et concedunt rationes ad hoc.
Aliorum positio fuit, quod non taiitum fuit ordo excessus. in^iUio causalitatis , ut causalitas large dica- tur non tantum ad causam vere, sed etiam ad occasio- nem; non t;intum ad perpetrationem, sed etiam ad suggestionem ; non tamen ordo temporis. Et hoc vo- lunt dare sic intelligere, quod in lucifero simul fuit tempore appetitus et eius exprcssio, e.l in Angelis simul perceptio et appetitio, et ita simul lempore peccaverunt; tamen peccatum diaboli praebuit aliis (Ejempium. viani, sicut exemplum. — Et ponunt simile: si oculus aspiceret directe in orientem, existens in oc- cidente, simul fieret coruscatio et appareret in oculo'. A minori volunt hoc esse posse in Angelo; et per hoc solvunt obiecta.
Tertia positio est , quod fuit ibi ordo et opinio 3. ct quantum ad gradum et quantum ad occasionem condoMo. gj qu^^|;ili„jj ^(\ durationem: qnantum ad grad.um, quia illud luciferi * fuit maius; quantum ad occa- sionem, quia aliis praebuit exemplum; quantnm ad durationem , quia, sicut in lucifero necesse fuil tem- pore ante esse qiiam peccare, quia non potuit in eodem instanli habere cognilionem, quae praeexigi- tur ad peccatum, cum deordinata affectione; sic in minoribus Angelis dicunt fuisse in peccando, cum peccaverunt aspiciendo quod Angelus volebat, et exinde aspiciendo conmiodum suum. — Et haec positio videtur intelligibilior, unde concedendae sunt ratio- nes ad hoc inductae.
1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod deformis soiniio op- fuit statim; potest responderi, qnod deformis fuit, ''°"°''™' sed illa deformitas erat intra conscientiam , et ideo non apparuit, quia non revelavit. — Vel potest AUa soimio. dici, quod est deformitas coxiivh naturam et conlra volunlatem. Deformitatem conlra naluram statim natura cognoscit et respuit, quia non movetur nisi uno modo °. Sed deformit;Uem voluntatis non sic respuit voluntas, eo quod ipsa libera est; et ideo frequenler placet ei actus culpabilis, et deformis; nec unquam lalis actus di.^jplicet ei, nisi in quantum adhaeret aliquo modo iustitiae. Et quia Angeli quidam adhaeserunt iustitiae; ideo eis displicnit mo- lus Angeli et deformis voluntas. Alii vero non ad- haeserunt; ideo immundiliam non perceperunt, sed magis ut apparens bonum acceptaverunt.
2. Ad illud quod obiicitur, quod simul cecide- runt; potest dici, quod simul, non quia in eodem instanti, sed quia repente, quasi in imperceptibili tempore; et ibi bene potest esse ordo, quamvis non percipialur. — Vel aliler et melius potest dici , Aiia soiuiio, , .... raelior. quod satanas non cecidit statmi ut appetiit, sed poslquam peccatum eius fuit consummatum et con- firmatum per odium et invidiam " , et postquam facta est divisio bonorum Angelorum a malis, de quornm consorlio post liealificalionem statim repulsi sunt. Nec valet illud quod obiicitur de peccali de- decore, quia peccatum seniper habet poenam inter- nam sibi coniunctam. Unde sicut homo non statim fuit eiectus de paradiso ut peccavit, sed tamen statim poenam habuit; ita videtur de Angelo esse dicendum, quod non in eodem instanli cecidit.
3. Ad illud quod obiicitur de bonis Angelis, dicendum, quod tam conversionem bonorum Ange- lorum quam aversionem daemonum peccatum luci- feri praecessit. Nara ipse prius superbivit et super- biam suam omnibus indicavit; et ex tunc quidam adhaeserunt siiji , alii vero restiterunt et adhaese- runt Deo; et simul isti lux, illi tenebrae facti sunt. Quamvis ergo simul fueril Angelorum conversio et daemonum aversio, non tamen simul cum peccato luciferi.
4. Ad illud quod ultimo obiicitur de excusabi- lilate vel gravitate, dicendum, quod prima pars ratiocinationis dupliciler deficit: primum, quia illa non est sufficiens ratio, quare peccatum hominis fuit remediabile, sicut infra patebit melius'; se- cundum, quia non est simile. Aliler enim diabolus dedit occasionem homini, aliter Angelis mahs: ho- mini promiltcmdo et fallendo, sed Angelis solum conceptum suum insinuando; unde non dicitur eos tentasse, ut primos parentes. Secunda pars deficit, quia non adverterunt eius ruinam nec viderunt di- vini iudicii severitatem in ipsum, quousque pecca- tum eius fuit consummatum, ut prius tactum est et determinatum -.
