Quaestio 1

Quod intra annos pueritiae traditi, cum adulti fuerint, liberum habeant arbitrium manendi uel discedendi, probatur auctoritate nonae Sinodi in qua sic statutum est :

Firma autem tunc erit professio uirginitatis, ex quo adulta iam etas esse ceperit, et que solet apta nuptiisdeputari ac perfecta.

Si uirginitatis professio tunc incipit esse firma, cum etas ceperit esse adulta, et religionis professio tunc demumdebet esse firma, cum ad adultam etatem peruentum fuerit. Sedhic de illa professione agitur, que in annis pueritiae proprioarbitrio Deo offertur, quam non confirmat parentum consensus.Ceterum, que a parentibus Deo offertur professio, inuiolatamseruari oportet.

Unde Gregorius scribit ad Augustinum Anglorum Episcopum:

Addidistis adhuc, quod si pater uel mater filium filiamue intra septa monasterii in infantiae annis sub regulari tradiderunt» disciplina, utrum liceat eis postquam ad pubertatis inoleuerint annos, egredi, et matrimonio copulari. Hoc omnino deuitamus, quia nefas est, ut oblatisa parentibus Deo filiis uoluptatis frena relaxentur.

Item ex Concilio Tolletano IV., [c. 48.] Monachum aut paterna deuotio, aut propria professio facit. Qiiicquid horum fuerit, alligatum tenebit. Proinde his ad mundum reuertendi intercludimus aditum, et omnes ad seculum interdicimus regressus.

Item Ysidorus Quicumque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, nouerit se ibi perpetuo mansurum. Nam Anna Samuel puerum suum natum et ablactatum Deo pietate obtulit, qui et in ministerio templi, quo amatre fuerat deputatus, permansit, et ubi constitutus estdeseruiuit.

Item ex Regesto Gregorii, lib. I. epist. 48. ad Anthemium. Quia autem dura est in insulis congregatio monachorum, etiam pueros in eisdem monasteriis ante XVIII. annorum tempora suscipi -prohibemus, uel si qui nuncsunt tua eos prouidentia auferat, et in urbem Romanam transmittat. Hoc et in Palmaria aliisque insulis te per omnia uolumus custodire.]

Item ex Concilio Triburiensi. Quem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in ecclesia cepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit: sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursum tondeatur; uxorem siusurpauerit, dimittere conpellatur.

Item ex Penitenciali Theodori. Infans pro infante potest dari in monasterio, quamuis alter uocatus sit. Tamen melius est uotum soluere. Similiteret pecora equali precio (si necesse est) sunt redimenda.]

Ex his auctoritatibus colligitur, quod paterna professio pueros tenet obligatos, nec licebit eis a proposito discedere , quod paterna deuotione in puerilibus annis susceperint . Sed obicitur illud Leonis Papae , [epist. XC. ad Rusticum Episcopum, cap. 13. et 14.]:

Puellae, que non coactae parentum inperio, sed spontaneo iudicio uirginitatis propositum atque habitum susceperint, si postea nuptias elegerint, preuaricantur, etiam si nondum eis consecratio accessit, cuiusutique non fraudarentur munere, si in proposito permanerent. Ambigi uero non potest crimen magnum admitti, ubi et propositum deseritur, et consecratio uiolatur. Namsi humana facta non possunt inpune calcari, quid de his manebit, qui corruperint federa diuini sacramenti?

Cum ergo in principio huius capituli dicatur: Puellae , que non coactae inperio parentum datur intelligi , quod si coactae uirginitatis habitum sumpserint , sine preuaricatione ipsum deserere possunt. Sed puella hic nubilis intelligitur , cuius (ut in sequentibus monstratur ) s post duodecimum annum liberum est arbitrium ; nec in electione propositi cogitur sequiparentum inperium.

Sic et illud intelligendum est , quod est statutum in Sinodo ab Eugenio Papa habita [II. c. 32.]:

Sicut qui monasteria elegerunt a monasteriis egredi non permittuntur, ita hii qui inuiti sine iustae offensioniscausa sunt intromissi, non nisi uolentes teneantur, quiaquod non petunt obseruant. Ideoque tales considerandisunt maxime peccata conmittere quam plangere, sicut indecreto sanctissimi Leonis Papae manifestissime continetur.

Unde Marcellus Papa Illud autem statuendum esse censemus, ut, si in minori etate filii monasterio oblati fuerint, et sacram tonsuram uel uelamina susceperint, dignum quidem duximus, ut XV. anno a prelatis moniti inquirantur, utrum in ipso habitu permanere cupiant, an non? Si uero permanere professi fuerint, ulterius penitendi locum minime amplecti possunt.Sin autem ad secularem habitum reuerti uoluerint, redeundilicentia nullo modo denegetur, quia satis inutile est, ut coacta seruitia Domino prestentur.]

Velamen autem uirginibus inponi non licet , nisi certis diebus.

Unde Gelasius Papa omnibus Episcopis [per Lucaniam, c. 14. et 15.]

Deuotis uirginibus, nisi aut in epiphaniorum die, aut in albis pascalibus, aut in apostolorum natalibussacrum uelamen minime inponatur, nisi forsitan (sicutde baptismo dictum est) graui languore correptis ne autem s sine hoc munere de seculo exeant, inplorantibusnon negetur.

§. 1. Viduas autem uelare pontificum nullus attemptet.

Tempus quoque consecrationis earumsimiliter 0bseruetur .

Unde Gregorius in Registro , [lib. III. ep. 11.]:

Iuuenculas fieri abbatissas uehementissime prohibemus. Nullam igitur fraternitas tua nisi sexagenariam Uirginem, cuius uita atque mores hoc exegerint, uelare permittat.

Item ex concilio Cartaginensi Sanctimoniales ante annum quadragesimum non uelentur.

Item ex Concilio Affricano III, [c. 4.] Placuit ut ante XXV. annos etatis nec diacones ordinentur, nec uirgines consecrentur, et ut lectores populum non salutent.

Item Pius Papa Virgines non uelentur ante XXV. annos, nisi forte necessitate periclitantis pudicitiae uirginalis, et non sunt consecrandae, nisi in epiphania, et in sabbato pascae, et in apostolorum natalitiis, nisi causa mortis urgente.

Quamuis autem uiduae prohibeantur Uelari , uiduitatis tamen professio in scriptis ab eis est facienda. Vestis quoque professioni conueniens est eis tradenda, qua ubique utantur.

Vidua, que sanctae religionis obtinere propositum uoluerit, sacerdoti uel ministro, ad quem aut ipsa uenerit, aut quem ad se uenire contigerit, scriptis professionem faciata se aut signo, aut subscriptione notatam, continentem, seet religionis propositum uelle, et hoc perhenniter inuiolate seruare. Tunc accepta a sacerdote uel ministro apta religionis professioni ueste, seu lectulo quiescens siue in quocumque loco consistens, constanter utatur, nec diuersi coloris aut diuersae partis eadem sit notabilis uestis, sed religiosa et non suspecta.