Quaestio 4

De quarta uero questione Fabianus Papa [epist. II. ad Episcopos orientales] constituit, dicens:

Nullus umquam presumat accusator simul esse et iudex uel testis, quoniam in omni iudicio quatuor personassemper esse necesse est, id est iudices electos, et idoneos accusatores, defensores congruos atque legitimostestes. Iudices autem debent uti equitate, testes ueritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione ad minuendam causam.

Item Damasus Papa, [epist. IV. c. 7.] Nullus introducatur personaliter ad causam, sed accusatores et accusati equa audiantur ratione, iuxta quodordo exigit. Accusatores uero et iudices non iidem sint, sed per se accusatores, per se iudices, per se testes, per seaccusati, unusquisque in suo ordine.

§. 1. Inscriptio semper fiat ut talionemcalumpniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debetiudicari uel dampnari, cum et seculi leges hec eadem retineant.

Codices libro IX. titulo de accusationibus [ 1 . 7.] Codice S libro IX ., de adulteriis, [ 1 . 6.] titulo deabigeis, [ 1 . unica].

§. 1. Aliquando etiam sine inscriptione accusatio fieri potest. „Ea enim, que per officiales presidibusnuntiantur, et citra solempnia accusationum posse perpendiincognitum non est.

§. 2. Item [Codice de adulteriis, 1 . 6.]; Si maritus iure mariti , hoc est infra sexaginta dies utiles, adulterium uxoris suae accusare uoluerit , quam ex suspicionesola ream facere ualet, non continetur uinculo inscriptionis.

§. 3. Item [Cod. de abigeis, 1 . unica]: Abacti animalis accusatio nonsolum cum inscriptionibus, sed etiam sine ea° obseruaiioneproponitur,

§. 4. Item [Cod. de accusat, 1 . 8.]: Si quis se iniuriam ab aliquo passum putauerit, et querelam deferre uoluerit, nonad stationarios decurrat, sed presidialem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens,

§. 5. In aliis autem criminalibus causis dignum est, ut inscriptiones preponantur, que magnitudinem uidelicet criminis tempusquedesignent, ut alterutram partem digna legum possit terrere auctoritas

De domo etiam iudicis accusator uel testis produci non debet, ne in causam suspicionis incidat iudex.

Unde Nicolaus Papa [ad Michaelem Inp., epistola, cuius initium est: , , Proposueramus.]

Contra ritum ecclesiasticum, contraque uenerandas leges producitur accusator de inperialibus edibus, et cui inperaripotest ad falsum dicendum testimonium adhibetur.Fiunt suspecti iudices , et lupi custodes .