Titulus 20

CAPVT 1. MVLIERES CVMPRO ALIqVa.

CAPVT II.

SIGNIFICAVIT. ( Diuisionem) hoc non habet locum, nisi ratione consuetudinis, vel nisi vtriusque intuitu aliqua quaesita sunt. Nam alias omnia praesumuntur mariti. ff. de do. inter vi. & vxo. quintus Mutius. & quisquis tantum sibi non alteri quaerit.

CAPVT III. 1 Iudex ecclesiasticus atcessorie potest de dote cognoseere, sed non de baereditate. 2 Maior est coniunctio inter dotem & marimonium, quam inter filio: & haereditatem.

DE PRVDENTIA. (Accec sorie.) Not. quod iudex eccleasiasticus tam ordinarius, quam delegatus cognoscit de dote accessorie, scilicet, cum cognoscit etiam de matrimonio, & in libello petitur matrimonium separari, & dotem restitui, vt hic. & sup. eod. c. 1. & 2. de coniu. ser. proposuit. secus dicerem in successione, nam licet cognoscat in matrimonio, non tamen de haereditate. sup. qui fil. sint legi. causam. & c. lator. licet possit cogere partem, ne occasione illegitimi matrimonii eum super haereditate molestet. sup. qui afil. sint legit. c. 1. imo etiam principalitera potest cognoscere de dote. inf. eod. pet tuas. & hic.

Nec obst. sup. qui fil. sint legit lator. & c. causam. quae loquuntur, quod iudex ecclesiae non debet cognoscere de haereditate, maior enim coniunctio est inter dotem & matrimonium, quam inter filios&e¬ haereditatem, cum dos non possit esse sine matrimonio. inf. c. proxi. filii autt possunt esse sine haereditate, & exhaereditati non retractarent etiam sententiam iudicis secularis super dote. Item specialiter ad ec. clesiam pertinet cognoscere de dotibus, quia ad ecclesiam pertinet defensio dotium. inf. eo. nuper.

CAPVT IIII. 1 Dos propter adulterium perdita, an possit recuperari, si adultera uult probare, matrimonium non futisse legitimum allegans impedimentum consanguinitatis.

PLERVNQVE. ( Fornicationis suae) . reconciliata, nan tunc redit ad antiquum statum. ff. de iur. dot. diuus. & l. post nulieris & vel) pro id est, nam idem dicitur dos & dotalitium. ar. 36. q. 2. si autem. vel dotalitium vocat donationem propter nuptias. (Dotalitium). Sed quid si lata sententia super diuisione tori propter fornicationem, is qui adulterium perpetrauit, velit agere condictione sine causa ad repetitionem dotis, dicens non fuisse matrimonia, & propter hoc velit probare consanguinitatem, & ita non fuisse matrimonium, nec adulterium, nec dotem, an propter hoc non recuperabit dotem, ar. quod sic. inf. c. proxi. ff. de condi. sine causa. adminiculo.

Sed contra res iudicata pro veritate accipitur. 3. de sen. & re iud. cum inter vos. ff. fa. ercis. cum putarem. Item contra, quia adulterium committere intendebat. 34. q. 2. in lectum. Laur. dicit, quod dotem repetere non potest. ar. ff. de adul. si vxor. respon. 1. C. de spon. mulier. §. is quoque. T. dixit, quod si sit sententia lata super separatione tori, & dote, nec sit appellatumvlterius, petere non potest, setus autem si super adulterium tantum. Primum dictum magis placet, quia condictione sine causa non potest repetere dotem cum causa retinendae eius subsit, scilicet sententia si latasit, veladulterium quod saltem intentione commisit.

CAPVT V. ET SI NECESSE. (Ob turpem) quia si ob turpem causam data esset, potior esset conditio possidentis. ff. de condi. ob tur. cau. l. si ob turpem. in fi. Cob nullam) id est, ob matrimonium, quod tamem inter eos non tenebat propter consanguinitatem, vt statim sequitur. (Restitui) quando inter consanguineos fit dotis datio, si ignorabant se consanguineos, competit repetitio dotis. ff. de condi. sine causa adminiculo. C. sol. mar. si igno. C. de incest. nup. qui contra. ff. de rit. nup. praefectus. si autem scienter contraxerint consanguinei, ad fiscum dos deuoluitur. ff. de do. inter vi. & vxo. cum hic status. §. vlt. instit. de nup. §. aduersus.

Sed haec decre. contradicit. hi enim consanguineos se sciebant. Ad hoc sic respon. nam Rex Legion. non petebat hic dotem, quia erat vir, & ex parte mulieris tantum competit petitio dotis. I. c. proxi. sed quaedam castra, quae dederat pro conseruatione matrimonii, quod non licet, sicut nec poenam promittere licet. de ver. obli. Titia. respon. 1. sed dicas cum esset data nomine arrarum, ea retinere licet. C. de sponsa. mulier. respon. 1.

Sed illud verum est in licitis sponsalibus, secus in illicitis, vt in eadem. l. dicitur, vel dic quod bene applicabuntur fisco, quia Res Legion. fiscum habebat.

CAPVT VI.

SVPER A NOBIS. ( Inducit) ipse vsufructuarius (in dotem) id est, vxorem suam dotauit de illa possessione, quod licet & merito, & cuilibet aliisin dotem) expone, vt inf. eod. c. §. vlt. (possidere) nam indotem licet feuduma alienare, alias non. sup. de feu. c. 2.

CAPVT VII. 1 Sutisdatio morumpro doto quo casu teneat uelnon. 2 Vxor potest repetere dotem, si uidet maritum: uergere ad inopiam. 2 Mulier si aliquod delictum committat, uel e contrabat mutuum non cogitur illud sonl¬ i uere de dote. Mulier, soluto matrimonio, an sit alenda ap p baeredibus mariti sui, uel extranei.

PER VESTRAS LITEras. (Conuenire) id est, in iudicium euocare (quam) pecuniam ( repulerat) haee erat sufficiens exceptio, quia si eam non sustentabat dotem habere non debet, imo debet eum sustentare de dote. ff. de do. inter virum & vxorem. ex annuo. sed licet eam proponeret non eratvera. ( Veritate) haec etiam erat sufficiens exceptio, scilicet rei iudi. C. sent. rescin. non pos. l. vl. sed quia appellatum fuit, idcirco auditur, sed litera contradicit, vbi dicit, quod non fecit mentionem de literis, ergo nec de appellatione, vnde potest dicere, quod non fuit appellatum, nec fuit necesse fieri mentioar nem de priori sententia per quam non absoluebatur reus perpetuo, sed quandiu super ipsa dote mulieri cauetur, & ideo non obstabat sententia huic petitioni, cum offerret satisdationem, vel petebat quod daretur mercatori(cautionem) haec sententia non erat sufficiens. Debuerunt enim addere vel pecuniam mercatoris dare, vt sequitur, & hic idem defectus fuit in sontentia delegati ( credi). C. de pac. conuen. hac tamen non cogitur, vt in eadem. l. dicitur.

1 (Faciatis) quicquid dicant aliae gl. hic positae, tu dic, quod siue vxor satisdet, quod dotem dabit, siue maritus, quod donationem satisdederit, tenet satisda. ff. de iur. do. promittendo. & l. cum dotis. si autem satisdedit de restituenda, siue ante matrimonium, siue constante matrimonio, non tenet satisdatio, vt continetur in rubri. C. ne fideius. do. dem. l. 1. & 2. Quidam tamen dicunt, quod licet satisdare non cogatur, tamen tenet si satisdederit, cum possit renunciare iuri suo. argu. insti. de satisda. tut. C. de pac. si quis. solutoautem matrimonio satisdare potest. ff.sol. mati si constante. § quoties.

Quomodo ergo excusabis hie sententiam Papae ? Respon. marito vergente ad inopiam vxor dotem & res obligatas pro dote repetere potest. C. de iur. dot. nisi. & in Authent. de aqua. do. §. vlt. Item ab eo sequestranda est possessio. ff. solu. matr. sicut dotem. §. si dotem vero. sed si in isto casu, de ea soluenda etiam constante matrimonio possit cautionem sufficientem praestare, dotis administrationem habebit, vt hic. Sed adhuc est contra, quod hic dicitur, quod si non praestiterit cautionem, quod res detur mercatori, cum vxor habere debeat ad alendum se & maritum & liberos. C. de iur. dot. vbi. sed dic hoc ideo, quia mulier erat suspecta de minus idonea administratio. ne, & dilapidatione. arg. ff. de app. imperatores. C. quo ap. non re ab exec. Vel dic, quod satis habebat vxor, quia mercator habebat pro ea cautionem, quae tamen sit sufficiens, alias incongrue sequeretur con¬ iunctio disiunctiua, cum semper cautienem iuratoriam dare posset. 3 (Onera) vnde si mulier co mmittataliquod delictum, vel contrahat mutuum, non cogitur illud soluere de dote. ff. sol mat. quamuis. vir autem vxorem debet substentare secundum vires dotis. ff. solut. mat. sicut dotem. §. si maritus. &. §. si autem. Sed an mulier soluto matrimonio, sit alenda ab haeredibus mariti sui, vel extranei, die quod sic donec dotem rehabeat. C. dere vxo. act. l. 1. §. exactio. & ibi nota. sed & si nullam dotem recipit maritus tamen alere debet pro velle suo, quia personam suam pro dote dat mulier. in Authent. quib. mo. na. effi. leg. §. fi. ff. vt in possessione. l. pe. vbi dicitur quod vxorem debet alere vt filiam. Ad causas autem mulieris vir non dabit ei expensas, nisi forte speciale dicas, quando vir accusat matrimonium, nam tunc forte cogetur ei dare expensas, etiam si indotata sit mulier arginf. deacentex perte:

CAPVT VIII. 4 Aequalitas non solum in quantitateut non stt maior quantitas dotis, quam donationis, sed etiam in lueris ex pacto proueniendis, seruanda est. 1 Pactum per quod fit deterior tonditio mullieris uolentis, iterum nubere, an ualeat.

DONATIO. (Si pauperior) alias enim si non sit pauperior, puta quia rem alienam donauit, tenet donatio & praescribit. ff. de iur. dot. & si constiterit. idem & si repudiauerit hereditatem, vel legatum, quod & ipsius repudiatione ad vxorem peruenit. ff. de iur. dot. si sponsus. §. si maritus. & §. si quis. (obitu). C. de do. inter vir. & vxo. donationes. (tacite) puta quia eandem rem alii donauit. (Expresse) dicendo reuoco do. quam tibi feci. ( Quale) si fiat post nuptias. C. de do. ante nup. l. vlt. & debet esse aequalitas nonsolumin quantitate, vt non maior sit quantitas dotis, quam donatio, sed etiam in lucris ex pacto proueniendis. Authent. de aequa. do. §. hoc igitur. & si maius pactum sit de lucranda dote quam donatione, maius pactum trahitur ad minus. ff. de pac. do. l. lege. si autem pactum factum sit de lucrando dos te, & nullum pactum sit de lucranda donatione, pactum dotis trahitur ad donationem. C. de do. ante nup. l. vlti. §. si autem do.

Quod intelligo hoc modo, quia si mulier fecerat marito pactum, quod ipse maritus lucraretur dotem, si superuenisset vxor maritus dotem lucrabitur, si superuixerit vxori secundum pactum: & eodem modo, vt sit paritas in pactis, & mulier lucrabitur donationem propter nuptias, si superuixerit viro, & si de donatione lucranda nullum pactum interuenerit, & idem est econuerso & in alijs pactis dos & donatio ante nuptias & post. insti. de dona. §. est & aliud. Similiter fit augmentum dotis & donationis ante nup. & post. C. de dona. ante nup. si constante. Ante nuptias autem potest esse disparitas, & in quantitate dotis & donationis, & in pactis super lueris. C. de pac. conuen. tam super do. quam super dona. ex morte, post nuptias autem hoc non licet, ne excogitaretur fraus contra prohibitionem factam de donatione inter virum & vxorem. Hic autem seias, quod non potest apponi pactum per quod deterior fiat conditio mulieris volentis iterum nubere, siue fiat ante nuptias, siue post. ff. de pact. dot. l. 2. C. de pac. conuen. super do. quame uis. ff. de dona. inter vir. & vxo. per totum. consuetudo autem varia potest esse in quantitate & in lueris.