Titulus 48

De Ecclesiis aedificandis, vel reparandis, de novo construendis. Rubrica XLVIII.

SUMMARIA. I Ecelesia a quibus sit reparanda 2 Vsufructuarius tenetur ad sacra tecta reparanda 3 Ecclesia cujus authoritate sit de novo construenda, vel aedificanda Et quid si sit constructa in alieno solo 5 Cathedralis ecclesia sine licentia Papae erigi non potest 6 Ecclesiae novae ex quibus causis sint facienda 7 Oratorium quilibet masculus, vel foemina de consensu episco¬ potest sibi construeri 8 Reficere, & de novo facere, quo differant

DIctum est supra de ecclesiis consecrandis, sed quia ecclesiae consecratae saepe corruunt, & reparatione egeni subjicitur haec rubrica de Ecclesiis aedificat dis, vel reparandis, vel de novo construendis. Vel sic, Diximus supra, quod mulier potest intrare ecclesiam, quando vult, sed quia pleraque loca carent eccl¬ siis, quae carere non debent, videamus de ecclesiis, &c. hi dicendum est, A quibus fit ecclesia reparanda, Cujus authoritate sit de novo construenda, vel aedificanda, Et quibus ex causis sint novae ecclesiae faciendae

A quibus sit ecclesia reparanda. Et quidem si fabrica portionem suam habeat deputatan ab illo, qui percipit. reparari debet. 10. qu. 3. unio & (I. decerni mus, & si non sufficit, tunc rector & beneficiati, secundum quod percipiunt ibi, conferre debent. inf eo.c.i& c de his. 16 4.1. si monachus, in quo casu statur dispositioni Episcopi & majoris partis . c. supra de his, quae fiunt a majori par ca.c. si qui enim emolumentum percipit, merito & onus sentire debet unde versus "Commoda qui sentis, jungas onus emolumentis" C. de cadu tol. I.unica §. proxim. & § ne autem. C. de fur. manif stissimi. §. pen. infin. Unde & usufructuarius tenetur a¬ sacra tecta reparanda. f. de usufruct l. usufruct. legato & I.h. ctemis. C. de usufruct. eum ad quem. In quibusdam etiam regionibus laici hoc faciunt expensis suis, de consuetudine quae juvatur authoritate jurium proxime inductorum nam & ipsorum interest, cum ibi percipiant sacrament ecclesiastica, & missas audiant, maxime ubi male vacan decimis, hoc erit observandum. 16 quaestio. 7. quicunque. ( cap. & hoc diximus & filiis & nepotibus, & arg. quod com pellendi sunt talem consue. servare, infra desuno. ad Apost. licam in auth. de sanct. episc. §. pro consuetudinibus. & de eccleti §. ad hoc scimus, collatio nona. C. de sacrosanct. eccles. ad instructi nes, & I. privilegiae. Sed si talis confuetudo non reperiatur puta, quod quarta fabricae quondam a sanctis Patribus de putata, ad hoc tenetur quicunque sit qui eam percipiat nulla obstante praescriptione, vel consuetudine. Sed es quo ecclesia reparata erit, redibit ad ipsum, qui ipsam percipere consuevit. sic intellige, 12. 4. 2. ab illo cap. de rebus, usqu ad ca statuimus. non potest praescripta consuetudo, quia ir rationabilis. supra de sepul. certificari, & de consuec. si nec currit praescriptio contra salutem animae. supra de praescripi vigilanti. & cap. fin

Cujus authoritate, it de novo construenda, vel aedificanda. In construenda ecclesia, vel oratorio, vel quacunque vis domo religiosa, debet intervenire authoritas Episc. qui primarium lapidem ponere debet. de conse. distin. I. nemo. infra de pririles cum olim §.. dicit etiam lex, quod primo debet ibi Episcopus orationem facere, & signum crucis adorandum, & honorandum in auth de monac §. illud igitur ante alia dicendun est, coll1. Et lic et honestum sit, si episcopus in propria per sona hoc faciat, non tamen est necessarium, imo & per alium presbyterum de licentia episcopi hoc fieri potest. si intellexerunt Hug. & Joan. ad hoc 26. quaest 6. c2.2. &c. presbyteri. & cap. sin. supra de offic Archipres. ministerium. antefi. sec contra argumen. supra de consec. eccl. vel alta aqua. & ff.deori juris. Ii post princ. & i.quaest.I.cum Paulus. Sed & primo debet assignari dos a fundatore, de conse. dist. 5. nemo. in auth u determina sit numerus cler. §. 1 col. 1. Et tanta debet esse dos quae sufficiat ad luminaria, & ad vitam ministrorum, 26 quaestio. 7. piae mentis. debet autem episcopus numerum clericorum, & mensuram aliorum determinare. in authen u nullus fabricet oratorii domum. §. 1. coll. 5. quod si ad hoc non sufficiat dos, juxta arbitrium episcopi, detur ad comparationem aliarum ecclesiarum. ut ibi. & argumen in auth. d eccles.tit. § si quis autem voluerit fabricare. colla. nona Nume rus autem servientium debet esse ad minus duorum. arae supra de vita, & honest. cleric. ut unuiquisque & de fil presbyier proposuit. vel trium. de consec. distinctio.i. hoc quoque. supra di elect, cap. 1. Item debet tantum assignari, quod sufficiatac hospitalitatem, & ad jura episcopalis persolvenda, supr. d praebend. de monachis, & de supp negli. praela, cap. 2. Quod si episcopus hoc omisit, quando posuit primarium lapidem, in tempore consecrationis restauretur, quia ad hoc tenetu fabricarius, & haeres ejus supra de consecra. eccles vel alta sicuI. quaestio 2. placuit. argument. supra de praebend. cum secundum Apostolum, & deeta. & qual. accepimus per quas dixi Ber. quod si utroque tempore omissum est. episcopus te netur dotare ecclesiam ad similitudinem illius, qui sine titulo ordinat clericos. supra de praebend. episcopus, & cip. cun secundum, sup. de aeta. & qual accepinus, quod admitti potes in subsidium, argumen ff de eo per quem factum est. I sin. & d dolo eleganter § penuli fi si mens, fal.mo. dixerit. I. 3. §1. si tamer proprium habet, alias delictum personae & cap. 16 quaest. 2 si episcopum. vel forte dabit centesimam, vel quinquagesimam, si commode potest fieri. 12. quaestio. 2. bonae rei. ff. de do Apostolicae. Ideo dixi in subsidium, quia fundatores tenentur, si solvendo sint. 16 quaestio 7.piae mentis. & arg ff. derit. nupt. qui liberos, & haeredes eorum. in auth. de eccles. tit §. si qui autem voluerit fabricare. & §. si quis aedificationem, coll. 9. in quib. etiam dicit, quod ex quo quis caepit aedificare, tenetur consummare intra quinquennium, si sit oratorium. S autem est hospitaledochium. scilicet vel Xenodochium, intri annum debet compelli. Sic videtur, quod nec hospitale e rigi potest sine authoritate episcopi, quod verum est, quam tu ad hoc, ut ecclesiastica gaudeat libertate, & juris sit ecclesiastici, verum tamen quilibet potest facere domum ac pauperes recipiendos, etiam usque ad tempus. & talis locu vendi, & emi potest, nec gaudebit ecclesiastica libertate, & quamvis laroo modo religiosus intelligatur, sic potest ir telligi Instii. de rerum diri. § religiosum. & de hoc notat. sup dereg. I§. quis dicatur religiosus* Quid si ecclesia constructa sit in alieno solo & consecrata? Dicas quod si domi nus soli laicus erat, & hoc scivit, & non contradixit, sib imputabit. argu. 54 distin. si servus scienie. Si vero ignoravit vel contradixit, tenetur constructor dominum fundi ser vare indemnem, vel episcopus in subsidium si in culpa fuit puta, quia hoc scivit, & ecclesiae non providit argument supra de prebend. cum secundum Apostolum & 14 qu sin, comperi mus. 70. dist. sanctorum. & in aliis juribus superius allegatis Si vero solum erat alterius ecclesiae, debet ei subesse, qu adjus patronatus. 12.q. 2. Apostolicis. 17. 92. 4. Cathedrali autem ecclesia sine licentia Papae erigi non potest, supr. n sede vacan.c.i. sup. de transla. episcopi c.i. & secundum hoc pos set intelligi. nec corriguntur c. de conse. distinct. c. 2. &c. ibi si quenti. ut ipsa videlicet de cathedrali tantum ecclesia intelligas loqui, quae etiam construi debent, non in villis, sec civitatibus nobilibus, infra de priilegiis c.

Et quibus tex causis sint novae ecclesiae facienda Si homines mutent se ad aliquen locum de novo fundandum, dum tamen ibi sint decen homines habitantes. Item si castrum aedificatum sit. 10. 4. 3 unio. 60. dist sanctorum. in quo casu potest ei uniri alia ecclesia, propter nimiam paupertatem, ut in dc. unio, & argum sup. de praebend. exposuisti. Sed hoc non potest facere episcopus sine ca. inf. de exces prael sicut unire. & sup. de don. pastori lis, in fi. Quamvis autem episcopus possit de una terminatione duas facere ex causa, ut proxime dixi, sicut & un provincia in duas dividitur, f. de offi. assess. si eadem. 10. distine imperiali & una praebenda in duas. supra de concess. praeben vacan. tamen plures baptismales intra unam terminatio nem esse non possunt. 16 quaest.i. plures. Sed & si nimis d stet ecclesia. ita quod tempore hyemali non possint parc chiani de facili convenire: potest providere episcopus d capella construenda, assignatis etiam sibi certis oblation bus, vel minutis decimis ad antiquam ecclesiam pertin tibus, infra eod ad audientiam. quod intelligas. quando nor paraturnimis laesio antiquae ecclesiae, quia tantum rem¬ net sibi, quod possunt sustentari eidem deservientes, alia hi qui sacerdotem petunt, ei provideant, ut ibidem & ar¬ supra de sepul.c.I. & de don. Apostolicae. infra de simo, cum sit R. mana 13. qu. . §. quia ergo. & sequentib. versi. vel si ecclesia jan constructa fuerit, vel nimis egeant parochiani, dioeces nus providere debet. de consecrat. dist.i.cap. i. & arg ff. de rel. e sump. fune. siquis sepulchrum. respon. I. quod dic, ut not. supr de paro. §. in quib. sub S. hoc tamen sciendum. ver. vel nisi sacer d5. Et haec est una causa, quare construitur una ecclesi¬ in praejudicium alterius non enorme, scilicet quando pa rochiani non possunt commode adire ecclesiam. Inde est quod leprosi simul habitantes possunt habere oratorium & sunt privilegiati, ne de hortis & nutrimentis animalij dent decimas. infra eod. cum dicat. videntur ergo religios argu. supra de deci ex parte. Sed non puto, quod hoc verum sit, nisi forte sit collegium in quo promittant illa, quae sul stantialia sunt regulae de quibus habes, supra de sta. imo. cun ad monasterium. in fi & de ma & obed, cum super ecclestis, secur dum ea quae non supra de reg. §. quis dicatur religiosus, & vid quod no. infra de conju. lepro. nec obstat, quod privilegiat iunt, sicut religiosi: quia illud causa humanitatis & abominationis dictum est: sicut alias, sup. de censi licet. Secund. qualitas temporis hoc facit fieri. 16. 4. 1. & temporis qualita Tertia, incrementum populi. 16qu. foelix &c. multis, & cap praecepimus Quarta. si fiat authoritate Papae. inf.e. ad audie¬ tiam. 2. alias regulare est, quod una ecclesia in praejudicii alterius construenda non est. 16. qu.i.ecclesiae. &c. quicunqui quod si fiat, destruenda est, maxime si novi operis nunci¬ tio facta rite praecessit. sup. de novi. op. nun.c.i.& 2. Verum s ne praejudicio alterius licet episcopo pro sepultura su¬ ecclesiam construere 12 qu. 2bonae rei. supr. dedon. Apostolica * Quilibet etiam masculus, vel foemina potest sibi constru¬ re oratorium de consensu episcopi: sic intellige de conse¬ dist. unicuique clericos. &c. si quis etiam. 18 qu. 2 quidam. 12.q. 2. religiosum. Sunt etiam construendae ecclesiae per loca congrua, de quibus videtur episcopo. de con.dist.i.ecclesias. no obstante juramento, quod fecit. de re eccl. non alie. mf. eo. tu¬ & si superfluae inveniantur, vel destructae in providentia piscopi remanet qualiter consistere debeant. de cons. dist. ecclesia vel altaria, vel quod un antur, ut dixi sup. eoa. §. resp. vel aliud inde fiat, & videtur quod etiam sibi valeat retine re. sup. de dec. quoniam. In summa not. est, quod aliud es de novo facere scilicet addendo, vel diminuendo, primam faciem immutando. ff. denovi. ope nunc. l.i. §. opus no pum aliud, reficere, id est, ad pristinam formam reducer¬ f. de itinere. actuque priva. l. i. §. reficere. ff. de no ope. nun.l.i. §. quis aedificium. unde si domum vel ecclesusque ad fundi rmenta diruas, ea mente, & eisdem lapidibus & cementi rencias, non est eadem domus, licet in navi secus sit. fi a verb. obl. inter stipulantem §. sacram & Snavis. de judic propone batur. & ideo in reaedificando ecclesiam dirutam, sicut d xi, requiritur authoritas episcopi. 16 qu. si siquis vult & argi in auth. de eccl. tit. §. si quis autem voluerit fabricare. secus, sir ficere velit. inf. de Iudaeis, consuluit. C. de ope publ. I fi. alias dici I. quod qui probibetur reficere, prohibetur reaedificare de mo, infe l.§. aedifsicari