Lectio 108, de Libertate

Consequenter circa materiam de fatis sit haec prima propositio liberum arbitrium esse in homine nedum a catholico fideli sed etiam morali est concedendum patet primo experientia apud omnes nam quilibet potest experiri motum digiti ad quantumcumque dicere ponere

Et arguitur 2o probandum nam nisi sit subverteretur communis pollitia Item ex alio philosophus ponit quod operans nisi occurrat aliud libere agit vel mediate libero arbitrio Item tullius ponit quod oportet alterum istorum concedere vel quod omnia de necessitate eveniant vel quod tollatur liberum arbitrium / Et augustinus ad idem

modo experientia est ad oppositum ut est iam dictum et patet etiam per almachanum in libro de assumptis quaestionibus dicentem in nobis esse libertatem arbitrii

Et hoc idem satis lucide denominavit salvator noster christus Matthaei 26 "an putas quia non possum rogare patrem meum et exhibebit mihi plusquam 12 legiones angelorum"

Item radix negantium libertatem arbitrii

negat a quolibet

quoniam si ex divina providentia sequeretur tunc quod tempus praeteritum de non potuisset

Item salvator ad oppositum habetur ubi dicit "non potuistis una hora vigilare mecum" / quasi dicere vellet ymmo potestis quia libertatem arbitrii in hoc habetis Item alibi dicitur qui potuit transgredi et non transgressus est Ex quibus omnibus patet quod in nobis est arbitrii libertas

unde sequitur error iulii firmici qui ponit constellationem syderium et influxum esse fatum necessitans serimur respectu cuius cumque operationis / apparet error quoniam ipse arbitrii libertatem tollit quod quid non est tollendum ut satis est ostensum et haec in sacra scriptura satis apparet

/ Et ex alio probari potest quoniam actus immateriales non deppendent ex materialibus ut spirituales ex naturalibus igitur etc

Similiter sequitur error iacob alikindi ponentis quod in caelesti armonia relucent omnes effectus

Et infert idem quod non est differentia inter possibile et necessariam nisi propter causarum differentiam vel ex nostri ignorantia

Unde infert quod qui caelestem armoniam perfecte cognosceret omnia distincte cognosceret Et sic tollit arbitrii libertatem et expresse vadit contra sacram scripturam Et non solum contra eam sed etiam contra astrologiam maxime contra ptolomeum qui inter omnes astrologos epti?vit pn?tia nam idem ptolomeus dicit quod astrorum iudicia sunt inter necessariam et possibile Et quae propositione septima dicit videlicet quod sicut bonus colonus vel agricola potest causa pu indispositum ad fructiandum iurare ita bonus astrologus aerem indispositum sive male immutare Et hoc satis est evidens maxime de physicis aerem materis calidum alterantibus per appositionem herbarum frigidarum in camina alicuius infirmi et per hoc disponitur magis aer ad infirmi sanitatem sic a simili de bono astrologo nam per suam providentiam potest bene iuvare sive pertur?re aliquam mala est fluentiam et ergo non necessario eveniet / Et pro tanto dicitur quod vir sapiens dominabitur astris

Ulterius sequitur contra tullium et suos sequaces dicentem quod cum immutabilitate divinae potentiae et providentiae stat executionis contingentia patet quia sua copulativa eius opposita est a catholico concedenda ymmo a quolibet philosophus debite phante Et de modo explicandi patebit ulterius in processu

/ Ex quo etiam patet error aliquorum necessitatem fati assignantium

unde dicunt aliqui quod divina providentia statuit omnia sed addit quod non possunt aliter eveniri quia series causarum mutaretur Et haec vocant fatum scilicet executio divinae providentiae et dicunt hunc esse immutabilem

Sequitur ulterius error dicentium quod contingentia facit necessitatem esse sicut de nativitate puerorum vetulae miserrimae dicunt aliqua fata et talia credo ab ipsis miserrimis vetulis originalem hab?rt quae quis vetulae matribus causa adulationis dicebant et daemones aliquotiens ipsis faventes et eas decipientes dictis favebant et sic mulieres quibus dicebant bene haec esse fatum credebant

Ulterius est sciendum quod dictum dei nullam imponit necessitatem nec arguit in dictum fallaciam ut postea salvabitur

Ulterius sequitur error aliquorum philosophantium dicentium quod ymarnenes se habet per modum seminantis id est necessitatis per quod intelligitur causa superior unde se habet quod modum seminis vel germinis et ordo per modum fluxus ut ait hermes in libro de verbo aeterno b

Et haec videtur retractare albertus dicens quod aliqua sunt propter semen sicut cor caelestiam immutabilia quo ad aliquid et nisi esset ex parte materiae fluitantis omnia de necessitate evenirent sed haec videtur erroneum et falsum dicit ipse quoniam haec tolleret libertatem primae a quae non potest tolli et resolvit contingentiam in aliud quam debeat resolvi

Et sic patet quod factam est erroneae fictum

Sed tamen potest capi multipliciter ut in alia lectione videbitur deo duce

Secuntur conclusiones textuales supra distinctionem 28vam 3ii libri prima conclusio deus voluit homine libere vel aliter

2a conclusio voluit a dyabolo creaturam suam liberare scilicet merendo dona aeterna

3a conclusio homo inuste a dyabolo tenebatur iuste subitus erat dyabolo licet iniuste dyabolus dominaretur supra ipsum hoc exempli gratiae patet de tyranno

4o conclusio christus fuit in ara crucis hostia pro omnibus scilicet fidelibus et voluit mori pro ipsis

5a conclusio christus traditus est a seipso a iuda et a iudaeis a seipso quia ex voluntate patris et ipsius / a iuda veniendo et a iudaeis flagellando et mortem inferendo

6ta conclusio potest dici quod iudaei operati sunt bonum in morte christi et malum et haec respectu diversarum causarum vel effectuum / bonum quo ad redemptionum nostram malum quo ad christi innocentiam etc et hoc de lectione vigilia beatorum apostolorum philipi et ioacibi