Ia-IIae, Inq. 4, Tract. 1, S. 2, Q. 3, T. 3, Praeambulum

Dicendum est ergo de libero arbitrio et synderesi primo, quae se habent per modum potentissimi in anima et ita per modum praesidentis sive imperantis. — Quod enim liberum arbitrium se habeat per modum praesidentis et imperantis, habetur a B. Bernardo, in libro De libero arbitrio: "Suo conatur praeesse corpori, sicut praeest Sapientia orbi "attingens a fine usque ad finem fortiter", imperans scilicet singulis sensibus et artubustam potenter quatenus non sinat regnare peccatum in suo mortali corpore". — Similiter quod praesidet synderesis in suo genere, potest haberi: sicut enim aquila superfertur aliis, sic et synderesis in suo genere superfertur aliis.

In primis igitur quaeritur de libero arbitrio et deinde de synderesi, et ad illa cetera referemus.

Circa liberum arbitrium quaeruntur haec: Primo, an sit liberum arbitrium; secundo, quid sit; tertio, in quibus sit; quarto, utrum aequaliter sit in omnibus habentibus liberum arbitrium vel non; quinto, utrum amissibiliter vel inamissibiliter sit in illis; sexto, respectu quorum actuum sit; septimo, utrum sit illud penes quod attenditur meritum vel demeritum.