Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Summa contra gentiles

Liber 1

Caput 1

Caput 2

Caput 3

Caput 4

Caput 5

Caput 6

Caput 7

Caput 8

Caput 9

Caput 10

Caput 11

Caput 12

Caput 13

Caput 14

Caput 15

Caput 16

Caput 17

Caput 18

Caput 19

Caput 20

Caput 21

Caput 22

Caput 23

Caput 24

Caput 25

Caput 26

Caput 27

Caput 28

Caput 29

Caput 30

Caput 31

Caput 32

Caput 33

Caput 34

Caput 35

Caput 36

Caput 37

Caput 38

Caput 39

Caput 40

Caput 41

Caput 42

Caput 43

Caput 44

Caput 45

Caput 46

Caput 47

Caput 48

Caput 49

Caput 50

Caput 51

Caput 52

Caput 53

Caput 54

Caput 55

Caput 56

Caput 57

Caput 58

Caput 59

Caput 60

Caput 61

Caput 62

Caput 63

Caput 64

Caput 65

Caput 66

Caput 67

Caput 68

Caput 69

Caput 70

Caput 71

Caput 72

Caput 73

Caput 74

Caput 75

Caput 76

Caput 77

Caput 78

Caput 79

Caput 80

Caput 81

Caput 82

Caput 83

Caput 84

Caput 85

Caput 86

Caput 87

Caput 88

Caput 89

Caput 90

Caput 91

Caput 92

Caput 93

Caput 94

Caput 95

Caput 96

Caput 97

Caput 98

Caput 99

Caput 100

Caput 101

Caput 102

Liber 2

Caput 1

Caput 2

Caput 3

Caput 4

Caput 5

Caput 6

Caput 7

Caput 8

Caput 9

Caput 10

Caput 11

Caput 12

Caput 13

Caput 14

Caput 15

Caput 16

Caput 17

Caput 18

Caput 19

Caput 20

Caput 21

Caput 22

Caput 23

Caput 24

Caput 25

Caput 26

Caput 27

Caput 28

Caput 29

Caput 30

Caput 31

Caput 32

Caput 33

Caput 34

Caput 35

Caput 36

Caput 37

Caput 38

Caput 39

Caput 40

Caput 41

Caput 42

Caput 43

Caput 44

Caput 45

Caput 46

Caput 47

Caput 48

Caput 49

Caput 50

Caput 51

Caput 52

Caput 53

Caput 54

Caput 55

Caput 56

Caput 57

Caput 58

Caput 59

Caput 60

Caput 61

Caput 62

Caput 63

Caput 64

Caput 65

Caput 66

Caput 67

Caput 68

Caput 69

Caput 70

Caput 71

Caput 72

Caput 73

Caput 74

Caput 75

Caput 76

Caput 77

Caput 78

Caput 79

Caput 80

Caput 81

Caput 82

Caput 83

Caput 84

Caput 85

Caput 86

Caput 87

Caput 88

Caput 89

Caput 90

Caput 91

Caput 92

Caput 93

Caput 94

Caput 95

Caput 96

Caput 97

Caput 98

Caput 99

Caput 100

Caput 101

Liber 3

Caput 1

Caput 2 : Quod omne agens agit propter finem.

Caput 3 : Quod omne agens agit propter bonum.

Caput 4 : Quod malum est. praeter intentionem in rebus.

Caput 5 : Rationes quibus videtur probari quod malum non sit praeter intentionem.

Caput 6 : Rationes quibus videtur probari quod malum non sit praeter intentionem.

Caput 7 : Quod malum non est aliqua essentia.

Caput 8 : Rationes quibus videtur probari quod malum sit natura vel res aliqua.

Caput 9 : Rationes quibus videtur probari quod malum sit natura vel res aliqua.

Caput 10 : Quod causa mali est bonum.

Caput 11 : Quod malum fundatur in bono.

Caput 12 : Quod malum non totaliter consumit bonum.

Caput 13 : Quod malum habet aliquo modo causam.

Caput 14 : Quod malum est causa per accidens.

Caput 15 : Quod non est summum malum.

Caput 16 : Quod finis cuiuslibet rei est bonum.

Caput 17 : Quod omnia ordinantur in unum finem, qui est deus.

Caput 18 : Quomodo deus sit finis rerum.

Caput 19 : Quod omnia intendunt assimilari deo.

Caput 20 : Quomodo res imitentur divinam bonitatem.

Caput 21 : Quod res intendunt naturaliter assimilari deo in hoc quod est causa.

Caput 22 : Quomodo diversimode res ordinantur in suos fines.

Caput 23 : Quod motus caeli est a principio intellectivo.

Caput 24 : Quomodo appetunt bonum etiam quae cognitione carent.

Caput 25 : Ouod intelligere deum est finis omnis intellectualis substantiae.

Caput 26 : Utrum felicitas consistat in actu voluntatis.

Caput 27 : Quod felicitas humana non consistit in delectationibus carnalibus,

Caput 28 : Quod pl non consistit in honoribus.

Caput 29 : Quod felicitas hominis non consistit in gloria.

Caput 30 : Quod felicitas hominis non consistit in divitiis.

Caput 31 : Felicitas non consistit in potentia mundana.

Caput 32 : Quod felicitas non consistit in bonis corporis.

Caput 33 : Quod felicitas humana non consistit in sensu.

Caput 34 : Quod ultima hominis felicitas non consistit in actibus virtutum moralium.

Caput 35 : Quod ultima felicitas non sit in actu prudentiae.

Caput 36 : Quod felicitas non consistit in operatione artis.

Caput 37 : Quod ultima felicitas hominis consistit in contemplatione dei

Caput 38 : Quod felicitas humana non consistit in cognitione dei quae communiter habetur a pluribus.

Caput 39 : Uod felicitas humana non consistit in cognitione dei quae habetur per demonstrationem.

Caput 40 : Quod felicitas humana non consistit in cognitione dei quae est per fidem

Caput 41 : Utrum in hac vita homo possit intelligere substantias separatas per studium et indisltkonim scientiarum speculativarum.

Caput 42 : Quod non possumus in hac vita cognoscere substantias separatas sicut ponit alexander.

Caput 43 : Quod non possumus in hac vita intelligere substantias separats sicut ponit averroes,

Caput 44 : Quod ultima felicitas hominisnon consistit in cognitione substantiarum separatarum qualem praedictae opiniones fingunt.

Caput 45 : Quod non possumus in hac vita intelligere substantias separatas.

Caput 46 : Quod anima in hac vita non intelligit seipsam per seipsam.

Caput 47 : Quod non possumus in hac vita videre deum per essentiam. .

Caput 48 : Quod ultima hominis felicitas non sit in hac vita.

Caput 49 : Quod substantiae separatae non vident deum per essentiam ex hoc quod cognoscunt eum per suam essentiam.

Caput 50 : Quod in naturali cognitione: quam habent substantiae separatae de deo non quiescit earum naturale desiderium,

Caput 51 : Quomodo deus per essentiam videatur.

Caput 52 : Quod nulla creata substantia potest sua naturali virtute pervenire ad videndum deum per essentiam.

Caput 53 : Quod intellectus creatus indiget aliqua influentia divini luminis ad hoc ut deum per essentiam videat.

Caput 54 : Rationes quibus videtur probari quod deus non possit videri per essentiam, et solutiones earum.

Caput 55 : Quod intellectus creatus non comprehendit divinam substantiam.

Caput 56 : Quod nullus intellectus creatus, videndo deum, videt omnia quae in eo videri possunt.

Caput 57 : Quod omnis intellectus, cuiuscumque gradus, particeps esse potest divinae visionis.

Caput 58 : Quod unus alio perfectius deum videre potest.

Caput 59 : Quomodo videntes divinam substantiam omnia vident.

Caput 60 : Quod videntes deum omnia simul vident in ipso.

Caput 61 : Quod per visionem dei aliquis fit particeps vitae aeternae.

Caput 62 : Quod videntes deum in perpetuum eum videbunt.

Caput 63 : Oualiter in illa ultima felicitate omne desiderium hominis completur.

Caput 64 : Quod deus sua providentia gubernat res.

Caput 65 : Quod deus conservat res in esse.

Caput 66 : Quod nihil dat esse nisi inquantum agit in virtute divina.

Caput 67 : Quod deus est causa operandi omnibus operantibus.

Caput 68 : Quod deus est ubique.

Caput 69 : De opinione eorum qui rebus naturalibus proprias subtrahunt actiones.

Caput 70 : Iuororo hum effectus sit a deo et a natura agente.

Caput 71 : Quod divina providentia non excludit totaliter malum a rebus.

Caput 72 : Quod divina providentia non excludit contingentiam a rebus.

Caput 73 : Quod divina providentia non excludit arbitrii libertatem.

Caput 74 : Quod divina providentia non excludit fortunam et casum.

Caput 75 : Quod providentia dei sit singularium contingentium.

Caput 76 : Quod providentia dei sit omnium singularium immediate.

Caput 77 : Quod executio divinae providentiae fit mediantibus causis secundis.

Caput 78 : Quod mediantibus creaturis intellectualibus aliae creaturae reguntur a deo.

Caput 79 : Quod substantiae intellectivae inferiores reguntur per superiores.

Caput 80 : De ordinatione angelorum ad invicem.

Caput 81 : De ordinatione hominum ad invicem et ad alia.

Caput 82 : Quod inferiora corpora reguntur a deo per corpora caelestia.

Caput 83 : Epilogus praedictorum.

Caput 84 : Quod corpora caelestia non imprimant in intellectus nostros.

Caput 85 : Quod corpora caelestia non sunt causae voluntatum et electionum nostrarum.

Caput 86 : Quod corporales effectus in istis inferioribus . : non sequuntur ex necessitate a corporibus caelestibus.

Caput 87 : Quod motus caelestis corporis non sit causa electionum nostrarum ex virtute animae. moventis, ut quidam dicunt.

Caput 88 : Quod substantiae separatae creatae non possunt esse causa directe electionum et voluntatum nostrarum, sed solus deus.

Caput 89 : Quod motus voluntatis causatur a deo, et non solum potentia voluntatis.

Caput 90 : Quod electiones et voluntates humanae subduntur divinae providentiae.

Caput 91 : Quomodo res humanae ad superiores causas reducantur.

Caput 92 : Quomodo dicitur aliquis bene. fortunatus, et quomodo adiuvatur homo ex superioribus causis.

Caput 93 : De fato: an sit, et quid sit.

Caput 94 : De certitudine divinae providentiae

Caput 95 : Quod immobilitas divinae providentiae utilitatem orationis non excludit.

Caput 96 : Quod immobilitas divinae providentiae utilitatem orationis non excludit.

Caput 97 : Quomodo dispositio providentiae habeat rationem.

Caput 98 : Quomodo deus possit facere praeter ordinem suae providentiae, et quomodo non.

Caput 99 : Quod deus potest operari praeter ordinem rebus inditum, producendo effectus absque causis proximis.

Caput 100 : Quod ea quae deus facit praeter naturae ordinem non sunt contra naturam.

Caput 101 : De miraculis.

Caput 102 : Quod solus deus facit miracula

Caput 103 : Quod substantiae spirituales aliqua mirabilia operantur, quae tamen non sunt vere miracula.

Caput 104 : Quod opera magorum non sunt solum ex impressione caelestium corporum.

Caput 105 : Unde magorum operationes efficaciam habeant.

Caput 106 : Quod substantia intellectualis quae praestat efficaciam magicis operibus, non est bona secundum virtutem.

Caput 107 : Quod substantia intellectualis cuius auxilio magicae artes utuntur, non est mala secundum suam naturam.

Caput 108 : Rationes quibus probari videtur quod in daemonibus possit esse peccatum.

Caput 109 : Quod in daemonibus possit esse peccatum, et qualiter..

Caput 110 : Solutio praemissarum rationum.

Caput 111 : Quod speciali quadam ratione creaturae rationales divinae providentiae subduntur.

Caput 112 : Quod creaturae rationales gubernantur propter seipsas, aliae vero in ordine ad eas.

Caput 113 : Quod rationalis creatura dirigitur a deo ad suos actus non solum secundum ordinem ad speciem, sed etiam secundum quod congruit individuo.

Caput 114 : Quod divinitus hominibus leges dantur.

Caput 115 : Quod lex divina principaliter hominem ordinat in deum.

Caput 116 : Quod finis legis divinae est dilectio dei.

Caput 117 : Quod divina lege ordinamur ad dilectionem proximi.

Caput 118 : Quod per divinam legem homines ad rectam fidem obligantur.

Caput 119 : Quod per quaedam sensibilia mens nostra dirigitur in deum.

Caput 120 : Quod latriae cultus soli deo est exhibendus.

Caput 121 : Quod divina lex ordinat hominem secundum rationem circa corporalia et sensibilia.

Caput 122 : Qua ratione fornicatio simplex secundum legem divinam sit peccatum: et quod matrimonium sit naturale.

Caput 123 : Quod matrimonium debet esse indivisibile.

Caput 124 : Quod matrimonium debeat esse unius ad unam.

Caput 125 : Quod matrimonium non debet fieri inter propinquos.

Caput 126 : Quod non omnis carnalis commixtio est peccatum.

Caput 127 : Quod nullius cibi usus est peccatum secundum se.

Caput 128 : Quomodo secundum legem dei homo ordinatur ad proximum.

Caput 129 : Quod in actibus humanis sunt aliqua recta secundum naturam, et non solum quasi lege posita.

Caput 130 : De consiliis quae dantur in lege divina.

Caput 131 : De errore impugnantium voluntariam paupertatem.

Caput 132 : De modis vivendi eorum qui voluntariam paupertatem sequuntur

Caput 133 : Quomodo paupertas sit bona.

Caput 134 : Solutio rationum supra inductarum contra paupertatem.

Caput 135 : Solutio eorum quae obiiciebantur contra diversos modos. vivendi eorum qui assumunt voluntariam paupertatem.

Caput 136 : De errore eorum qui perpetuam continentiam impugnant.

Caput 137 : De errore eorum qui perpetuam continentiam impugnant.

Caput 138 : Contra eos qui vota impugnant.

Caput 139 : Quod neque merita neque peccata sint paria.

Caput 140 : Quod actus hominis puniuntur vel praemiantur a deo.

Caput 141 : De differentia et ordine poenarum.

Caput 142 : Quod non omnia praemia et poenae sunt aequales.

Caput 143 : De poena quae debetur peccato mortali et veniali per respectum ad ultimum finem. ,

Caput 144 : Quod per peccatum mortale ultimo fine ehe in aeternum privatur.

Caput 145 : Quod peccata puniuntur etiam per experientiam alicuius nocivi.

Caput 146 : Quod iudicibus licet poenas inferre.

Caput 147 : Quod homo indiget divino auxilio ad beatitudinem consequendam,

Caput 148 : Quod per auxilium divinae gratiae homo non cogitur ad virtutem.

Caput 149 : Quod divinum auxilium homo promereri non potest.

Caput 150 : Quod praedictum auxilium gratia nominatur. et quid sit gratia gratum faciens.

Caput 151 : Quod gratia gratum faciens causat in nobis dilectionem dei.

Caput 152 : Quod divina. gratia causat in nobis fidem.

Caput 153 : Quod divina gratia cast in nobis spem.

Caput 154 : De donis gratiae gratis datae. in quo de divinationibus daemonum.

Caput 155 : Quod homo indiget divino auxilio ad perseverandum in bono.

Caput 156 : Quod ille qui decidit- a gratia per peccatum, potest iterum per gratiam reparari.

Caput 157 : Quod homo a peccato liberari non potest nisi per gratiam.

Caput 158 : Qualiter homo a peccato liberatur.

Caput 159 : Quod rationabiliter homini imputatur si ad deum non convertatur, quamvis hoc sine gratia non possit.

Caput 160 : Quod homo in peccato. existens sine gratia peccatum vitare non potest.

Caput 161 : Quod deus aliquos a peccato liberat, et aliquos in peccato relinquit.

Caput 162 : Quod deus nemini est causa peccandi

Caput 163 : De praedestinatione, reprobatione, et electione divina.

Liber 4

Caput 1

Caput 2

Caput 3

Caput 4

Caput 5

Caput 6

Caput 7

Caput 8

Caput 9

Caput 10

Caput 11

Caput 12

Caput 13

Caput 14

Caput 15

Caput 16

Caput 17

Caput 18

Caput 19

Caput 20

Caput 21

Caput 22

Caput 23

Caput 24

Caput 25

Caput 26

Caput 27

Caput 28

Caput 29

Caput 30

Caput 31

Caput 32

Caput 33

Caput 34

Caput 35

Caput 36

Caput 37

Caput 38

Caput 39

Caput 40

Caput 41

Caput 42

Caput 43

Caput 44

Caput 45

Caput 46

Caput 47

Caput 48

Caput 49

Caput 50

Caput 51

Caput 52

Caput 53

Caput 54

Caput 55

Caput 56

Caput 57

Caput 58

Caput 59

Caput 60

Caput 61

Caput 62

Caput 63

Caput 64

Caput 65

Caput 66

Caput 67

Caput 68

Caput 69

Caput 70

Caput 71

Caput 72

Caput 73

Caput 74

Caput 75

Caput 76

Caput 77

Caput 78

Caput 79

Caput 80

Caput 81

Caput 82

Caput 83

Caput 84

Caput 85

Caput 86

Caput 87

Caput 88

Caput 89

Caput 90

Caput 91

Caput 92

Caput 93

Caput 94

Caput 95

Caput 96

Caput 97

Prev

How to Cite

Next

Capitulum 47

Quod non possumus in hac vita videre deum per essentiam. .
1

CAPITULUM QUADRAGESIMUM SEPTIMUM QUOD NON POSSUMUS IN HAC VITA VIDERE DEUM PER ESSENTIAM..

2

SI autem alias substantias separatas in hac vita intelligere non possumus, propter connaturalitatem intellectus nostri ad phantasmata, multo minus in hac vita divinam essentiam videre possumus, quae transcendit omnes substantias separatas.

3

Huius autem signum hinc etiam accipi potest, quia quanto magis mens nostra ad contemplanda spiritualia elevatur, tanto magis abstrahitur a sensibilibus. Ultimus autem terminus quo contemplatio pertingere potest, est divina substantia. Unde oportet mentem quae divinam substantiam videt, totaliter a corporalibus sensibus esse absolutam, vel per mortem vel per aliquem raptum. Hinc est quod dicitur ex persona Dei, Exodi xxxur^: Non videbit me homo et vivet.

4

Quod autem in Sacra Scriptura aliqui Deum vidisse dicuntur, oportet intelligi hoc fuisse vel per aliquam imaginariam visionem; seu etiam corporalem, prout scilicet per aliquas corporeas species, vel exterius apparentes vel interius formatas in imaginatione, divinae virtutis praesentia demonstrabatur; vel etiam secundum quod aliqui per spirituales effectus aliquam cognitionem de Deo intelligibilem perceperunt.

5

Difficultatem autem afferunt quaedam verba Augustini, ex quibus videtur quod in hac vita possimus intelligere ipsum Deum. Dicit enim in IX libro de Trin., quod "in aeterna veritate, ex qua omnia Temporalia facta sunt, formam secundum quam sumus, et secundum quam vel in nobis vel in corporibus vera et recta ratione aliquid operamur, visu mentis aspicimus, atque inde conceptam rerum veracem notitiam apud nos habemus." - In XII etiam Confessionum dicit: "Si ambo videmus verum esse quod dicis, et ambo videmus verum esse quod dico, ubi, quaeso, id videmus Nec ego utique in te, nec tu in me. Sed ambo in ipsa quae supra mentes nostras est, incommutabili veritate". — In libro etiam de Vera Religione dicit quod "secundum veritatem divinam de omnibus iudicamus". — In libro autem Soliloquiorum dicit quod "prius est veritas cognoscenda", per quam possunt alia cognosci. Quod de veritate divina intelligere videtur. - Videtur ergo ex verbis eius quod ipsum Deum, qui sua veritas est, videamus, et per ipsum alia cognoscamus.

6

Ad idem etiam pertinere videntur verba eiusdem quae ponit in XII de Trin., sic dicens: "Rationis est iudicare de istis corporalibus secundum rationes incorporales ei sempiternas, quae, nisi supra menlem humanam essent, incommutabiles profecto non essent". Rationes autem incommutabiles et. sempiternae alibi quam in Deo esse non possunt: » cum solus Deus, secundum fidei doctrinam, sit sempiternus. Videtur igitur sequi quod Deum in ista vita videre possimus, et per hoc quod eum et in eo rationes rerum videmus, de aliis iudicemus.;

7

Non est autem credendum quod Augustinus hoc in verbis praemissis senserit, quod in hac vita Deum per suam essentiam intelligere possimus. Qualiter igitur illam zncommutabilem verilatem, vel istas rationes aeternas, in hac vita videamus, et secundum eam de aliis iudicemus, inquirendum est,

8

Veritatem quidem in anima esse, ipse Augustinus in libro Soliloquiorum confitetur: unde ex aeternitate veritatis immortalitatem animae probat. Non solum autem sic veritas est in anima sicut Deus per essentiam in rebus omnibus dicitur; neque sicut in rebus omnibus est per suam similitudinem, prout unaquaeque res in tantum dicitur vera inquantum ad Dei similitudinem accedit: non enim in hoc anima rebus aliis praeferretur. Est ergo speciali modo in anima inquantum veritatem cognoscit. Sicut igitur animae et res aliae verae quidem dicuntur in suis naturis, secundum quod similitudinem illius summae naturae habent, quae est ipsa veritas, cum sit suum intellectum esse: ita id quod per animam cognitum est, verum est inquantum illius divinae veritatis quam- Deus cognoscit, similitudo quaedam existit in ipso. Unde et Glossa super illud Psalmi, Diminutae sunt veritates a filiis hominum, dicit quod, sicut ab una facie resultant multae in speculo, ita ab una prima verilate resultant multae verilales in mentibus hominum. Quamvis autem diversa a diversis cognoscuntur et creduntur vera, tamen quaedam sunt vera in quibus omnes homines concordant, sicut sunt prima principia intellectus tam speculativi quam practici: secundum quod universaliter in mentibus omnium divinae veritatis quasi quaedam imago resultat. Inquantum ergo quaelibet mens quicquid per certitudinem cognoscit, in his principiis intuetur, secundum quae de omnibus iudicatur, facta resolutione in ipsa, dicitur omnia in divina veritate vel in rationibus aeternis videre, et secundum eas de omnibus iudicare. Et hunc sensum confirmant Augustini verba in libro Soliloquiorum,. qui dicit quod scientiarum spectamina. videntur in divina verilatle sicut haec visibilia in lumine solis, quae constat non videri in ipso corpore solis, sed per lumen, quod est similitudo solaris claritatis in aere et similibus corporibus relicta.

9

Ex his ergo verbis Augustini non habetur quod Deus videatur secundum suam substantiam in hac vita, sed solum sicut in speculo. Quod et Apostolus de cognitione huius vitae confitetur, dicens, I Cor. XIII: "Videmus nunc per speculum in aenigmate".

10

Quamvis autem hoc speculum quod est mens humana, de propinquiori Dei similitudinem repraesentet quam inferiores creaturae, tamen cognitio Dei.quae ex mente humana accipi potest, non excedit illud genus cognitionis quod ex sensibilibus sumitur: cum et ipsa anima de seipsa cognoscat quid :est per hoc quod naturas intelligit sensibilium, ut dictum est. Unde nec per hanc viam cognosci Deus altiori: modo. potest quam sicut causa cognoscitur per effectum.

PrevBack to TopNext

On this page

Caput 47