Articulus 11

ARTICULUS XI. An Deus sit nomen nature ?

Deinde quaeritur de hoc quod dicit: "Deus nomen est nature, etc."

4. Videtur enim hoc esse falsum per Damascenum, ubi sic dicit : Deus dicitur ab eo quod est 6ew, id est, circuire et fovere universa : vel ab ethin, id est ardens : Deus enim ignis consumens omnem malifiam est: vel a Qs%0e:, id est, considerando omnia : nulla enim eum latent : imo omnium est contemplator ’.

Omnes autem iste derivationes dicunt opus, Ergo Deus est nomen operationis, et non naturae.

2. Item, Dionysius in libro de Divinis nominibus : Divinitas dicitur quae omnia velet providentia et bonitate perfecta, cmube circumnspiciens, et continens, et m smpsa implens, et excedens omnia peesvidentia ipsa utentia 1, Providere aunus, implere, et continere operationes aunt, [rvo Deus est nomen operaVeeetnny,

3. Item, Maximus : Hoc nomen @2é¢ esivatur a Graco verbo gewpsu-&, id est, vedo, sive contemplor, sive considero : vel i verbo 680, id est, circuio : quia wm circumspicit, et omnia providencircuit : circumspicere autem, et ruciire sunt operationes : ergo est nomt opcralionis.

4. Idem per rationem probatur : non cum habet nomen nisi datum a nobis nerminantibus : nos autem non cognoscinia ipsum nisi per opera : ergo videtur, quel non nisi ab operrbus nominamus wu: cum igitur vocemus ipsum Deum, vedetur quod Deus sit nomen operaliowe, et non nature.

Ulterius quaeritur Juxta hoc, Utrum ivinifas communicabilis sit creature.

1. Videtur, quod sic : quia super illud Apostoli, I ad Corinth. vin, 5 : "Nam et sunt qui dicantur dii": Glossa dicit, participalione divinitatis : ergo videtur, yuod divinitas sit attributum in Deo quad est participabile a creatura, et communieabile.

2. Hem, Cantatur de Christo : "Laryitus ost nobis deitatem :" ergo comnunicabile est nomen deitatis.

3. Item, In Psalmo uxxx1, 6: Ego ditt: Dit estis. Et, in Exod. vu, 4, ad Muoysen : Constitut te Deum Pharaonis. tein, Dus non detrahes: ergo videtur quod nomen hoc sit communicabile.

4. Item, Sive dicat providentiam, ut dicit Damascenus, sive circuitionem et continentiam, sive etiam ignem charita~ tis consumentem peccatum : omnia illa communicabilia sunt creature : quia creature provident, curant, et intendunt : ergo videtur esse communicabilis deitas.

3. Item, Actus quos ponit Dionysius, providere, circuire, implere, continere, omnia communicabilia sunt : ergo videtur, quod deitas etiam communicabilis sit.

SED CONTRA : 1. Errant qui ponunt plures deos : ergo videtur, quod deitas sit forma incommunicabilis creaturis : ergo videtur, quod non possunt esse dii qui creati sunt.

2. Item, Anselmus: Deus est majus quam excogitari possit : sed majus quam cogilari possit non potest esse communicabile pluribus : ergo non potest communicari : et sic divinitas erit attributum incommunicabile.

Uia is quaeritur, Penes quid accipiatur numerus derivationim Damasceni, et actuum Dionysii?

Apuuc etiam quaeritur, Glossa enim super Epistolam primam ad Corinth. vii, 5, dicit, quod Deus dicitur tripliciter, scilicet substantive, adoptive, et nuncupative : dubitatur enim, Utrum equivoce dicatur de illis.

1. Et videtur, quod sic: quia aequivoca sunt quorum solum nomen commune est, et ratio substantiae est diversa: sed hic solum nomen commune est, et ratio substantia diversa : ergo xquivoce dicitur de illis.

2. Idem videtur accipi ex textu ibidem, ubi dicit, Etst sunt gui dicantur dii: non dicit, qui sunt.

3. Idem ex modo loquendi Glosse que dicit, quod dicitur tripliciter : quia videtur distinguere significatum vocis, et non suppositorum : talis autem distinctio competit squivoco : ergo ipsum equivoce dicitur de illis.

Sed contra: isi sunt gui dicantur dii : Glossa addit, participatione divinitatis.

1. Queeimque aulem unum habent nomen parlicipatione ejusdem nature communis, sunt univoca : ergo Deus est univocum ad Deum substantive, et adoptive, et nuncupative dictum.

2. Item, Aiquivocum non ponit respectum diversorum ad unam naturam per inlentionem nominis : qui enim nominavit canem sidus celeste, non respexit ad aliquam proprictatem nature canis : et similiter qui nominavit piscem canem : ergo intentio instituentis equivocum non respexit idem ilud cum instituit secundum, ad quod respexit cum instituit ut nomen esset prioris : et ideo Boelius vocat talia eguivoca a casu et fortuna : sed imponens nomen idolo habet respectum ad unum quod est providere et continere, a qua ratione ctiam Deus substantive dicitur Deus : ergo videtur, quod Deus non aequivoce Deus dicatur.

Solutio. Dicendum, quod duo sunt altendenda in nomme, scilicet forma sive ralio a qua imponitur : et ilud cui imponitur : et haec vocantur a quibusdam signilicatum, et suppositum : a Grammaticis autem vocantur qualitas, et substantia : et si altendamus id a quo imponitur, hoc est, attributum, vel formam (ut ita leeat loqui, quia in Deo forma non est) tunc est nomen operationis. Si autem attendamus suppositum, scilicet, cui imponitur et quod supponit, est nomen nature : et sic patet solutio ad quatuor auctoritates Sanctorum: quia Ambrosius loquitur quoad hoc cui imponitur : alii autem tres quoad illud a quo imponitur.

St aurem quaeritur, Cum istud nomen imponatur ab operatione, sicut et alia quedam, quare istud potius dicilur nomen nature quam alia, cum alia etiam imponantur nature Dei, sicut et istud ? Dicendum, quod istud nomen, Deus, imponitar ab operibus quae per se nun conveniunt nisi Deo: sicut sunt opera universalis providentie, et continenle, et impletionis rerum : et quia ista secunduin se non conveniunt nisi Deo, ideo per istud potius nominatur natura divina, quam per alia.

Ad aliud dicendum, quod licet nominemus ipsum ab operationibus, non tamen sunt ejusdem rationis operationes : quia quaedam per se non conveniunt nisi sib: : quaedam autem per se et naturaliter etiam conveniunt creature, licet per posterius, quia ab ipso et ad ipsum sunt : sicut vita, sapientia.

Ap iv quod ulterius quaeritur, Utrum divinitas sit attributum communicabile ? Dicendum, quod si accipiatur providentia, et continentia, et circuitio respectu universi, in illa ratione non erit communicabile : leet enim praexistentes aliis, vel in gradu dignitatis, vel polentta miraculorum, vel merito vite habeant aliquam providentiam et continentiam respectu aliorum, tamen deficiunt in duobus ad minus, scilicet in universitate, et in hoc quod non penetrant et implent interiora rei, sed sunt quasi extrinseca : et ideo quoad hoc est mcommunicabile : sed quoad actus in genere est communicabile : et tunc dicitur participative, sicut dicit Glossa pretacta.

Ad id quod ullerius quaeritur, A quo trahatur numerus derivationum secundum Damascenum? Dicendum, quod secundum ordinem ad creaturas tria sunt in Deo, scilicet sapientia, potentia, bonitas, sive bona voluntas : et licet potentia sit prima secundum rationem intelhgendi, si ista tria accipiantur absolute sine ordine ad creaturas actu existentes, tamen secundum quod ad gubernationem rei fact referuntur, prius est actus sapientie videntis, et secundo est actus potenti circuientis et continentis messe, et tertio est actus bonitatis orinantis ad perfectionem : ex hoc quod ligt omnia quae sunt, et nihil odit eovem quie fecit. Et hos eosdem aetus ponit Dionysius, praeter hoc quod addit wuplelionem quae ponit perfectionem ii ex hoc enim quod Deus in ipsa est esxentialiter, prassentialiter, et potenhuliter, ordinat ipsam ad perfectum et tenel in esse : quia omnia in nihilum desulerent, nist ea manus Dei omnipotenti contineret.

Ad id quod ulterius quaeritur de diffiuitione nominis, Dicendum quod in verital dicitur sic aequivoce, licet non sit wquivocum a casu et fortuna: sed potus per prius et posterius se habendo ad aliguod unum, quod substantialiter et wituraliter est in Deo vero, in Sanctis autem participatione quadam qu est sveundum partem et imperfecta : in diis autem nuncupative per respectum opimonis tantum, et hoc habet minimum ileitalis : quia esse in opinione, est esse sccundum quid, et non simpliciter. Et yer hoc patet solutio ad totum.