Articulus 13

ARTICULUS XIII. An Qui est sit nomen Deo proprium ?

Secundo quaeritur de hoc, Utrum sit Deo proprium, et quid nominat in ipso?

Videtur autem, quod non proprium : quia creatis omnibus convenit esse, et primo convenit eis: ergo videtur quod non soli Deo sit proprium.

Praeterea, Quid nominat in ipso ? Et dicit Damascenus quod nominat pelagus substantiae infinitum, et non quid est.

SED CONTRA : 1. Infinitum in quantum hujusmodi non potest nominari per quid est, vel est: ergo videtur, quod non possit nominar: hoc nomine, Qui est, vel ens.

2. Praeterea, Per illud nominamus Deum, per quod intelligimus eum : sed per opera sua intelligimus cum : ergo per opera nominamus : ergo videtur, quod non nominemus ipsum aliquo nomine quod sit substantia designativum : ergo non per hoc nomen, Qu est.

Prarerva, Quid est quod dicit Damascenus, quod non significat quid est ? Videtur enim hoc esse falsum : significat enim essentiam : et hoc est Deus: ergo significat quid est Deus.

Sonvtio. Ad hoc dicendum, quod esse essentiae, puro et simplici intellectu entis Deo proprium est : omne enim aliud ens est aliquid plus quam simplex essentia: quod probatur sic: Samatur ipsum ens crealum in absoluto entis intellectu, de quo dicit Philosophus: Prima rerum creatarum est esse, et non est ante ipsum creatum aliud, Istud ens verum est quod non habet aliquid in se praeter ens: tamen quia creatum est, de necessitate po~ nit habitudinem ad creantem : et hee habitudo aliquid est in ipso, licet sit re- spectu alterius : unde haechabitudo cum ene creato facit concreationem et compusitioncm, et sic non est ei proprium nuupliciler esse. Si autem objicitur, quod hoe etiam est in ente primo, quod reapwectum ponit ad entia creata, dicendum quod respectus ille secundum rem nihil addit’ ci: sed in ente creato aliter est, et respectus suus additur super esse suum.

Praeterea, In ente creato sumitur adhuc componibilitas cum alio, et determinabilitux por formas et differentias generalisumorum et aliarum partium entis: que componibilitas hoc ipso quod non est in rute, non est in primo ente: et sic patet quuliter ens nominat essentiam divinam, vel Deum secundum essentiam divinam, et nom proprie creatam.

An attup dicendum, quod infinitum secunduor quod infinitum non nominafur: quia secundum hoc est extra nominuntem et intelligentem : sed id quod est infinitum secundum quod attingitur per mtellectum, potest nominari, et ipso nomine significari ; sicut supra ostensum ent,

Ad aliud dicendum, quod verum est quod nostra cognitio incipit a creaturis : wel non terminatur in creaturis, sed in Neo: venimus enim per elfectum potentie in potentiam, et per potentiam in essentiam: et ideo essentiam nominare possumus, non per aliquam creaturam, sed ab eo in quo ut in fine stet cognitio nostra : aliter enim numquam possemus aliquid significare de Deo, nisi in ratione enusee ad creaturas.

Ay w quod dicit Damascenus quod non significat quid est, Dicendum quod hoe intelligitur duobus modis : quid enim esse est aliquid esse : et aliquid esse est ens pon simpliciter, sed determinatum aliqua specie, vel genere, vel differentia esse: sicut esse unam substantiam est aliquid esse, et esse animal est aliquid esse, et esse bonum: et hoc est quod dicit Boetius in primo de Hebdomadibus : Omne quod est participat eo quod est esse ut sit, alio vero participat ut aliquid sit: etideo dict quod sit pelagus substantiae infinitum. Si autem objicitur, quod est oppositio in verbo Damasceni, quia substantia secundum hoc non nominat esse, sed potius aliquid esse, dicendum quod ipse non facit vim in nomine substantia secundum rationem nominis : sed tantum accipit secundum rem, secundum quod convertitur cum essentia simpli. Aliter dixerunt quidam, scilicet, quod quid est propria diffinitio rei est quam nec explicite nec implicile tangit aliquod nomen divinum Sed hoe nihil est: quia Deus non diffinibilis est, licet possit im ipso dici quid est, sicut substantia, sapientia, bomitas, et catera hujusmodi. Tamen attendendum est, quod nullum horum nominum quae etiam dicunt quid est, facit nobis determinatam notionem sue significationisin Deo: ita quod nihil sit extra intellectum de re ejusdem significati : quia Deus secundum quodlibet attributum infinitus est : et ideo profunditas ejus, et altitudo nobilitatis ejusdem significata, non includitur tota intellectu: quia aliter comprehenderetur Deus, et finiretur nostro intellectu secundum hoc attributum, quod falsum est : quia neque simpliciter neque secundum aliquod attributum finibilis est a nostro, vel ab aliquo intellectu creato. Tamen cum dico, quod substantia, vel sapientia, vel bonitas significant quid est Deus : esse autem, vel quid est significat esse, vel ens, vel essentiam infinitam, sive pelagus substantia infinitum: nolo dicere, quod substantia aliquid addendo ent: trahat ipsum in partem : sed quia talis determinatio fit secundum rationem intelligendi per nomen hoc, in re non est additio, sed aequalis simplicitas : nec ideo ratio illa intelligendi falsa est, quia secundum modum intelligend: falsa est : quia suum modum intelligend: quem accipit ex nomine, non ponit in re ipsa: sed de hoc infra erit questio.