Articulus 18

ARTICULUS XVUQUL.

Pro quo supponit imago, cum dicitur: Faciamus hominem ad imaginem nostram?

Deinde quaeritur de hoc quod dicit : "Facamus hominem ad imaginem, ev." Et queruntur duo, scilicet, pro quo stet ib: tmago, vel pro essentia, vel pro personis, an pro utroque ? Et nctndo de ratione diversitatis exposifonum, Augustini et Hilarti.

Primo ergo quaeritur, Utrum imago supponat essentiam, vel personas? Si supponit essentiam, tunc videtur posse ivi, Faciamus hominem ad essentiam nostram, vel ad essentiam in tribus perhoc autem non est verum : ergo videtur, quod non supponat essentiam inse, nec essentiam in tribus personis.

Si AUTEM supponat pro tribus personis, tunc videtur quod debuit dicere, Ad imagines, et non ad imaginem.

Sirorte dicatur (sicut quidam dixerunt) quod imago stat ibi pro Fulio. Contra : Textus dicit ad imaginem nostram ; Filius autem non est imago nisi Patris : unde tunc debuit Pater dicere, Ad imaginem meam : et non esset verbum commune tribus personis, sicut dicunt Sancti.

Propter hoc dixerunt quidam, quod imago non stat ibi pro imagine increata, sed creata: et hoc volunt habere ex consignificatione prepositions ad, que videtur notare assimilationem cum ratione alicujus distantie : quia videtur quasi ad aliquid consignificare motum, consignificat enim ad locum. Si autem queratur, Quid sit illud creatum ad quod homo factus est, dicunt quod hoc est ratio imaginis abstrahens ab exemplata imagine in homine. Sed contra hoc est, quod adhuc haec ratio imaginis erit ratio alterius alicujus increati, et de hoc redit eadem questio quae prius, Utrum dicat essentiam, vel personam ? et si personam, Utrum personam Filii, vel omnes in commui ?

Praeterea, Ratio illa imaginis non potest poni esse nisiin mente Dei facientis hominem : et sic haec ratio imaginis erit idea ad quam fit homo ad imaginem Dei : et sic non est creatum aliquid, sed potius creatrix essentia, ut vult Anselmus. Unde hoc nihil videtur esse dictum.

Sunt alii qui dicunt, quod imago stat ibi pro Filio, et similitudo pro Spiritu sancto. Sed tunc videtur Pater debere dicere hoc verbum, et non conimuniter tota Trinitas. Item, deberet dicere Pater, ad imaginem meam, et similitudinem nostram: et non communiter dicere ad Filium et Spiritum sanctum, ut exponunt Sancti, sed ad Filium tantum.

Solutio. Ad ista dico sine prajudicio, quod imago et similitudo hie dicunt essentiam divinam in recto, et tres personas in obliquo. Unde imago est essentia una in tribus personis se in eadem essentia imitantibus : et similitudo est essentia una per modum qualitatis que secundum Damascenum, assequitur substantiam : sicut bonitas, sapientia, et hujusmodi in tribus personis sibi similbus in bonitate, et sapientia, et virtute, et hujusmodi : unde et imago et similitudo sunt relativa obliqua, et mtrinsece. Ob/ igua dico : quia ea quae referuntur ad se, importantur in obhiquo. Jntrinsece dico : quia habent in se relationem, et etiam id ad quod refertur : ita quod non quarunt determinari extra : sicut dicitur, Isti sunt similes, hoc est, iste est similis illi, et iste est similis isti.

Ap nocergo quod primo objiciebatur, dicendum quod dicunt essentiam in personis se in ea imitantibus: sicut enim habitum est, dicunt imitantes, et id in quo imitantur se. Nee valet quod posset ibi dicit, Faciamus hominem ad imaginem, id est, ad essentiam in tribus personis : quia licet essentia in tribus personis sitidem imagini, tamen alius est modus significandi in nomine: et ideo non procedit argumentatio: et est ibi accidentis peccatum, vel etiam secundum gquosdam figura dictionis proplter mutatum modum praedicandi in divinis. Alias autem raliones quae contra alias opiniones procedunt concedimus sine prejudicio,

Uxrerivs quaeritur de ratione diverse expositionis Augustini et Hilari. Et dicendum, quod Hilarius in hoc termino, mmaginem, considerat duo, scilicet id quod importatur in recto, et id quod importatur in obliquo: et {ideo dicit in eo posse accipi unitatem essentia, et pluralitatem personarum : et ideo dicit, Imago sola non est, id est, non est unius, quia plures se imitantes in uno supponit : et similiter considerat in hoc termino, stmilitudo, praeter hoc solum quod imago est in essentia, similitudo autem in his quae secundum modum significandi in nomine important qualitatem. Augustinus autem tantum his terminis considerat id quod importatur in recto.

Similiter hos duos terminos : Faciamus, et nostram, diversimode considerant. Hilarius enim duplicem modum significandi considerat in eis, scilicet, consignificali pluralis numeri, et in hoc accipit pluralitatem personarum : et iterum modum significandi quo consortium dicunt, unus eorum ad actum unum in numero, et alter ad formam unam in numero: cum enim dicitur, faceamus, actus unus numero verbi intelligitur egredi a diversis suppositis personis: et hoc non potest esse nisi ille sint unum in essentia agente. Similiter cum dicitur, nostram, notatur plurium esse una numero ratio imaginis et natura : et hoc est quod dicit, quod professio consortii per ly nostram, et faciamus, sustulit intelligentiam singularis: et sic ponit plures personas. Cum autem dicitur : "Neque quisquam alieno ase dicit, nostram," et faciamus, hoc est quia sic non nisi per unum quod est natura referuntur ad actum unum numero qui importatur per ly / aclamus, et per unum quod est imago et natura dicuntur habere consortium quod importatur per ly nostram. Auguslinus autem non accipit mn his lerminis nisi significatum plane. Diversitatem autem vocat Hilarius divisionem nature que est in materia per formas substantiales : sicut homo ab homine, et leo ab homi- ne. singularitatem autem vocat indivihualtonen: per accidentia, quae divinis hen vompeluot : solitudinem autem voeat nepurationcm per locum.