Articulus 14

ARTICULUS XIV.

An liceat in divinis sine peccato diversimode opinari et loqui de notionibus, cum quidam ponunt plures, quidam pauciores ? et, An falsa opinio faciat hereticum ?

Deinde queritur de hoc quod dicit, ibi, D, "Hic queritur, quomodo dicatur proprium nato Deo, ete."

Hic enim oportet duo determinare, scilicet qualiter ausus est aliquis in divinis notiones ponere, praecipue cum sibi, ut videtur, in materia fidei Doctores contradicant ? Et secundo, Quid exigitur ad gratuitam filiationem ?

Ad primum proceditur sic : 1. Alius dicit nullam proprietatem sive notionem, alius ponit infinitas, alius quinque, alius tres: quedam autem istarum contradictorie opponuntur, scilicet nullam esse notionem, et aliquam esse notionem : ergo altera erit falsa: mendacium autem, ut dicit Augustinus, quod est in doctrina fidei, maximum est omnium mendaciorum : ergo videtur, quod talis diversitas opinionum non possit esse sine peccato mortali.

2. Item, Supra’ habitum est, quod nusquam periculosius erratur, quam in materia de Trinitate : cum ergo iste error sit in materia de Trinitate, videtur esse periculosissimus.

3. Si dicas, quod Scriptura non determinavit : et ideo opiniones circa hoc esse poterunt. Queratur, Quid vocatur Scriptura? Si canon Biblie scriptura vocatur : sicut non determinat quinque notiones, ita etiam non determinat tres esse personas : ergo etiam de hoc pos- sunt esse diverse opiniones: quod falsum est : quia hereticus reputaretur, qui assereret non esse tres personas. Si autem canon Patrum dicitur seriptura, plane falsum videtur : quia infra habebimus, quod Augustinus nominat, et ponit notiones .

Ad hoc dicendum, quod propter difficultatem materiae non ex praesumptione, sed ex ratione hic diversa opinantes, excusantur : quia falsa opinio non facit hereticum, sed potius praesumptio as-~ sertionis et defensionis, ut dicit Magister infra .

Av primum ergo dicendum, quod non contradicunt in re nullam dicentes esse notionem, et aliquas dicentes notiones esse : quia illi qui nullam dicunt, ponunt quod persone seipsis distinguuntur, et ita implicite ponunt notiones, sed non distinctas a personis nisi secundum intentionem : quia impossibile est ponere distinguens et distinctum per intentionem esse idem. [li autem qui ponunt notiones, non dicunt eas re differre a personis, sed suppositione et modo intelligendi. Nec est mendacium: quia non dicunt intentione fallendi, sed potius id opinantur quod verum esse credunt. Qui autem dicit, quod non est verum et putat esse verum, non mentitur, ut dicit Augustinus.

Ad aliud dicendum, quod numerus notionum refertur ad numerum personarum : et ideo non habet articulum symboli specialem, et ideo non est ibi tantum periculum, sicut in alio quod expresse a Patribus est determinatum.

Ad aliud dicendum, quod licet Augustinus nominet notiones et proprietates, non tamen ostendit qualiter distinguuntur a personis : et non determinat, utrum sint ut notiones, vel in noto per eas tantum, vel utrum ponende sint per se : et ideo circa illud possunt esse opiniones.