Articulus 1

ARTICULUS I. An definitio Angeli data a Dionysio sit bona ?

Hic autem circa primam partem incidunt tres questiones, quarum prima est de diffinitione Angeli boni quam ponit Dionysius. Secunda, Utrum Angelus creatus sit beatus, vel non ? Tertia, Utrum suum casum prescire potuit, aut non?

Ap primum accipiatur diffinitio Dionysii quam dat in libro de Divinis Nominibus, sic dicens : "Primo imago Dei est Angelus, manifestatio occulti luminis, speculum purum, clarissimum, incon taminatum, incoinquinatum, immaculatum, suscipiens totam, si conveniens est dicere, pulchritudinem boniformis deiformitatis, et munde splendere faciens in seipso, quemadmodum possibile est, bonitatem silentii quod est in abditis."

Quaeritur autem hic, Quid vocatur imago ?

1. Aut enim est creationis imago, aut similitudinis, aut recreationis : non creationis, vel similitudinis :-quia hoc convenit bono et malo: ergo recreationis: ergo hoc erit in gloria, vel gratia aliqua quae facit imitati Deum.

2. Si igitur hoc dicatur, videtur quod tantum superioribus conveniat : quia illi soli informantur ex Deo immediate, alii autem ex ipsis: ergo solum superiores sunt imago Dei, et medii sunt imagines superiorum, et inferiores imagines mediorum.

3. Quod autem hoc verum sit, accipitur a Dionysio, qui in libro de Divinis nominibus sic dicit : "Quod sanctissime et provectissime virtutes existentes, et sicut in vestibulis supersubstantialis Trinitatis collocate, ab ipsa et in ipsa et esse et deiformiter esse habent : et post illas subjects et extreme sicut ad Angelos ."

Uterus queritur, Qualiter convenit ei mantfestatio oceulti luminis, utrum secundum modum _ theophanie, vel non ?

Et videtur quod sic : quia dicit Commentator super Calestem hierarchiam : "Habent namque et ipsis piritus signa sua et demonstrationes per quae de invisibilibus Dei erudiuntur immaterialiter." Et infra partum : "Quae quidem signa quantum ad ea quae sunt secundum nos, sunt invisibilia : quantum vero ad illam multum invisibilem et innaccessibilem deitatis lucem, quasi foris sunt, et procedunt ad demonstrationem. Quapropter et ipsa signa quae superveniunt mentibus sive animis deintus illuminatis, theophanie sive divine apparitiones dicuntur : quia in eis ad manifestationem venientibus, id quod omnino occultum est demonstratur." Sed tunc videtur, quod illud occultum lumen non sit essentialiter Deus, sed lumen quod est signum vel demonstratio alicujus cognoscibilis de Deo. Hoc etiam videtur per ipsum Dionysium qui dicit in libro de Celesti hierarchia, quod "Theologia visionem quae descripta est in ipsa, vocat theophaniam quasi divinam similitudinem in forma informium, hoc est, signorum quae forma sunt eorum divinorum quae formam proprie non habent ." Secundum hoc igitur immediate non esset Angelus bonus beatus ex unito.sibi Deo, nec videbit Deum sicut est : igitur nec nos post mortem, quod est heresis condemnata, et contra canonicam Joannis, qui dicit, quod similes ei erimus, et videbimus eum sicuti est.

Si autem dicas, quod illud lumen conducit in Deum, ut postea immediate jungatur : sicut videtur Dionysius velle, ibidem post pauca, dicens : "Theophania dicitur quasi per ipsam videntibus divina facta illuminatione, quam ipsa divina sancte perficiunt." Tunc quero de illa reductione : constat enim quod secundum. ordinem hierarchia unus reducit alterum, sicut infra in tractatu de Ordinibus disputabitur : ergo videtur, quod unus alii sit manifestatio illa liminis divini.

Uxrerivus quaeritur de tertio quod dicit, speculum purum.

1.Est enim speculum receptivum forme rei, et non essentia : Angelus autem recipit essentiam divinam per se potius quam formam.

2. Item, Speculum positum in obscuro Magis recipit quam positum sub radiis solis: Angeli autem stant immediate sub radiis Dei: ergo videtur, quod specula esse non possunt.

3. Preterea, Quandocumque vocat eos, maxime secundum aliam translatio— nem, agalmata, numquid. agalma idem est quod speculum ?

Videtur quod sic: quia Commentator dicit, quod agalma ' idem est apud Greecos quod apud nos imago, vel speculum, vel similitudo. Cum igitur unus illuminando alium, conducit eum ad hoc quod efficitur agalma illius secundum Dionysitum, videtur quod unius alii sit speculum,

Tunc quero, Utrum quilibetcuilibet, vel non? Si non: hoc non videtur: quia tune non quilibet alii posset significare suam intenlionem : ergo videtur, quod quilibet alii est speculum et agalma. Sep conTRA : Hluminatio descendit et non ascendit: ergo inferioris est esse speculum tantum, et superioris illuminationis manifestatorem: ergo videtur, quod in ista assignatione manifestatio divini luminis, et speculum purum non referantur ad eumdem Angelum.

Utrernivs quaeritur de quarto quod dicit, quod suscipit totam boniformis dettatis pulchritudinem.

Hoc enim impossibile est : quia sic Deus ab aliquo increato intellectu circumscriberetur, quod esse non potest.

Simiuirer de ultimo quod dicit, quod facit mende in se splendere bonitatem silent quod est in abditis.

1. Angelus enim non facit hoc, sed potius Deus.

2. Preterea, Qualiter est in abditis, et silentium, si ipse facit hoc splendere in seipso: splendor enim non patitur esse in abditis : quia omnia quae sunt in lumine splendentia, ipso lumine manifestantur,

Solutio. Notandum, quod Dionysiyg hic quinque colligit quae conveniunt An. gelo illuminato et beatificato per con. templationem Verbi: quorum tria_ acej. piuntur in natura Angeli beatificata, et. illa tria se consequuntur.

Et unum est, quod sit capax substan. tie beatificantis: et ad hoc exiguntuy: quingue dispositiones, scilicet remotio ab. impuro impediente. Secundum est pu-. ritas, ut sit undique de se aptum natum. deitati penetranti: sicut et speculum in quantum speculum est, capax est imaginis: et puritas removet opaci naturam, qué non reciperet: claritas autem ponit politionem ipsius, ne forte obscurum una parte obumbraret aliam. Et sequuntur tres dispositiones per remotionem ab accidentaliter fuscantibus, scilicet con-. taminatio, coinquinatio, et maculatio. Et contaminatio proprie fit ex lesione tactus relinquentis infectionem : coinquinatio autem atactu sordium: maculatio autem ab inquinatione infecti spiritus ab oculis procedentis, sicut speculum ma-— culatur ad adspectum menstruate mulieris. Et ista figurate referuntur ad_beatos spiritus: quia capacitas est ibi quoad naturam virtualem : et puritas per remotionem a materia opacitatem inducente,. quia corpus quod corrumpiiur, ag-- gravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem . Sed claritas est ex aequalitate per remotionem a peenalitate : quia tribulatio (ut dicit Philosophus) facit inaequalem virtutem. Incontaminatio autem dicit remotionem a contactu male conversantium : quia ex societate adheret tactus inficiens.. Incoinguinatio autem dicit remotionem a sordibus vitiorum: et immaculatum dicit nobilitatem spiritus depurati im ipsis ab omni defectu menstruositatis et mutabilitatis. Et hoc est primum cum suis conditionibus.

Secundum autem, quod ipsum secul- dum actum recipiat incidens lumen a Deo : quod totum quidem incidit, sed non recipitur nisi pro capacitate.

Et tertium est, quod reflectat ad puros angulos: quia omnis reflexio incidentis luminis est ad puros angulos, ut probatum est in Perspectivis. Non autem erit ista reflexio nisi in eamdem lineam incipientem directe in Deum, ut excitetur calor ardoris perpetuae charitatis. Et hec duo tangit ipse per duo quae subjungit, scilicet suscipientes tolam, st conveniens est dicere, etc., et per illud: Kt munde splendere. Duo autem prima accipiuntur secundum conformitatem Angeli impleti Deo ad Deum: et unum quidem est manifestatio divini luminis in se, sicut ferrum ardens manifestat ignem: et alterum est conformitas manifestantis ad manifestatum, et hoc est imago Dei.

Et per hoc jam iere patet solutio ad totum.

Ap i enim quod objicitur de tmagine, dicendum, quod nullo illorum modorum sumitur,sed potius pro conformitate dicta.

Ad aliud dicendum quod omnes in visione quae merces est, immediate stant sub radius solis et informantur a Deo: sed in aliis revelationibus unus illuminatur ab alio: et de istis infra dicetur.

Ap ip quod objicitur de Dionysio, Dicendum, quod ipse non intendit, quod non omnes immediate informantur a verbo : sed potius, quod secundum proportionem verbum accipiunt superiores summe, et medii medio modo, et inferiores extremo modo : tamen omnes stant in vestibulis Trinitatis, amicti lumine Dei sicut vestimento .

Ad id quod ulterius queritur, dicendum quod manifestat lumen occultum, sicut dictum est : et hoc non est lumen theophaniae quo unus illuminat alium, sed theophanie qua quilibet illuminatur a Deo.

Ap ip autem quod contra objicitur, dicendum quod tales objectiones et calumniae sacrorum librorum proveniunt ex hoc quod non intelligitur, quod é heophania dicit duo, scilicet lumen gloriae elevans intellectum et phantasiam confortans, et hoc est gloria creata quae unitur intellectui Angeli : dicit etiam intelligibile distinguens et perficiens intellectum, et hoc nihil aliud est quam Deus: sicut etiam in sensu visus est lumen perficiens, et color determinans visum: et in intellectu nostro est lumen intellectus agentis elevans et illuminans, et intelligibile distinguens. Natura enim intellectus ibi figi non potest nisi confortetur lumine sibi a Deo influxo. Et tune cessat objectio : quia tunc lumen illud est signum, non in quo videtur Deus tamquam in medio, sed sub quo confortante intellectum, intellectus immediate figitur in Deo.

Api quod quaeritur de speculo, dicendum quod materiale speculum ex. sui Adt et 2. imperfectione non recipit nisi in obscuro : sed illud non est ita: quia non recipit radios divini luminis in superficie sui tantum, ut materiale speculum, sed potius in sui profundum et intima.

Ap Hoc quod quaeritur de agalmatibus, Utrum unus alii possit esse imago? Dicendum, quod non proprie, nec etiam speculum hoc modo dictum, quia dicit capacitatem glorie : sed unus alii potest esse occasio vel causa illuminationis alicujus ad opus pertinentis, pro cujus receptione non dicitur speculum vel imago hoc modo: quo hic consideratur, nisi forte secundum quid. Et bene concedo, quod omnes sibi loquuntur: sed non omnes se illuminant, sicut notatum est in I libro Sententiarum ?.

Ap ip quid objicitur de quarta, jam patet solutio, quia totum se Deus exhibet, sed recipitur pro capacitate uniuscujusque, ita quod totus est intus, sed non in- clusus, quin sit etiam totus extra: et hoe intendit dicere.

Ap trtimum dicendum, quod lux divina per se manifestissima est: et non est abdita, nisi quia est inaccessibilis ad comprehendendum : et ideo vocatur s7lentium, quia nihil participans eam, loquitur eam totam, sicut ipsa se loquitur in Trinitate personarum: et ideo dicitur occulium, quia nemo novit comprehendendo, nisi Trinitas Deus.