Articulus 1
Articulus 1
Quid sit hierarchia secundum definitionem ?
Incidunt autem hic quatuor querenda, scilicet quid sit hierarchia? et de divisione hierarchie, et de connexione hierar— chie, et quid sit ordo, et ordinis multiplicatio?
In Calesti hierarchia ponit Dionysius diffinitionem hierarchie talem, dicens : "Est quidem hierarchia secundum me, ordo divinus, et scientia, et actio, deiforme quantum possibile est similans, et ad inditas ei divinitus illuminationes proportionaliter in Dei similitudinem ascendens."
Tbidem aliquantulum infra ponit secundam, dicens sic : "Hierarchiam qui dicit, sacram quamdam universaliter declarat dispositionem, imaginem divine speciositatis in ordinibus et scientiis hierarchicis proprie illuminationis sacrificantem mysteria, et ad proprium principium ut licet assimilatam."
Magistri autem nostri etiam ponunt tertiam, hance scilicet, Hierarchia est sacrorum et rationabilium ordinata potestas in subditis debitum retinens dominatum.
Contra primam sic objicitur : 1. Ordo pars hierarchie est : ergo non debet poni in diffinitione ejus : sed potius e converso.
2. Item, Scientia non videtur competere omnibus qui suntin hierarchia, cum non competat nisi Cherubin : ergo non debet poni.
3. Item, Cum charitas sit altias donuy: quam scientia, et competat primo ordinj, magis erat diffinienda hierarchia a primo. suorum donorum quam asecundo. .
4. Item, Actio non competit nisi mj. nistrantibus de secunda et tertia hierap. chia : sed potissima hierarchia non agit, sed assistit: ergo male diffinitur per ag: tionem. ae
5. Item, Hoc non videtur verum quod dicit, detforme quantum possibile est similans : quia non omnes hierarchia ex Deo immediate accipiunt illuminationes,. sed quaedam ab Angelis : ergo similant Angeliforme potius quam Deiforme quandoque.
6. Item, Hoc videtur sequi ex hog: quod dicit in Lcclesiastica hierarchia, quod omni hierarchie convenit Dei cooperatorem /fieri, in hoc quod quidam sunt purgantes,. et quidam purgati.: et quidam illuminantes, et quidam illuminati: et quidam perlicientes, et quidam perfecti.
7. Item dicit, quod omnis lex divina est per prima media, et per media postrema reducere : ergo+videtur, quod pon omnes similent deiforme quantum possibile est. Si dicas, quod hoc intelligitur quantum ad hoc quod dicit,: quod divina bonitas procedit inegressibiliter per omnia, et replet unumquodque secundum suae capacitatis analogiam : hoc nihil est : quia secundum hoc non erit proprium hierarchie : sed potius unumquodque entium a prima bonitate secundum quod est ab illa, hoc modo similat deiforme quantum possibile est.
8. Eodem modo objicitur de ultimo quod dicit, ad inditas ei divinitus illu-' minationes in Dei similitudinem ascen-— dens. Ascensio enim dicit gradus muta-, tionem : ergo videtur, quod continue proficiant Angeli in ceelo : ergo illi qui. fuerunt in choro uno, possunt elevari 2, primum chori alterius. Si dicas, quod hoc non convenit : quia proficiente uno in~- feriori, proficit etiam superior : hoc nibil est : quia adhuc nihil minus sequitur quin inferior potest venire in gradum in quo modo est superior.
Opsicirur etiam contra secundam : 1. Queritur quid dicat dispositio sacra universatiter ¢ Si enim dicat dispositio ordinationem, sicut videtur velle alia translatio, tunc non dicit determinationem suflicientem per hoc quod dicit, sacram quamdam, etc. : sunt enim instituta Patrum sacre quaedam ordinationes universaliter, et tamen non sunt hierarchia.
2. Preterea, Quid vucat imaginem divine spectositatis ? Imago enim pertinet potius ad naturalia quam ad gratuita superaddita, sicut patet ex disputatis in I libro Sententiarum .
3. Item, De hoc quod dicit, in ordinibus et scientiis hierarchicis propriae illuminationis : sunt enim actus hierarchici, purgare, et perficere, sicut illuminare : ergo debuit dicere, proprie purgationis, et proprie perfectionis, sicut dixit, propriae illuminationis.
4. Item, Sacrificare secundum legem est se Deo offerre vel sua, et ex hoc sacrari: et in hierarchiis videtur esse ordine converso : quia illuminationes potius sunt sacre, quia ex Deo sunt, quam quia Deo offeruntur.
5. Item, Mysterium idem est quod secretum : Angeli autem sunt in aperto faciei Dei : ergo non videtur eis competere mysterium.
6. Item, Cum dicit, ad proprium principium, quaeritur quid supponit proprium principium ? Si dicas, quod Deum : tune videtur omnino esse inconveniens : quia Deus est in eis commune principium et non proprium. Si autem dicas, quod supponit aliquid aliud : tune competere non potest hierarchia : quoniam hierarchia (ut dicitur in Fcclesiastica hierarchia) est quantum possibile est ad Deum similitudo et unitas.
7. Item, Quod dicit, wf Jicet. Licitum enim (ut dicit Glossa super epistolam primam ad Corinthios 2) est quod nullo peccato est prohibitum : et ita potest unusquisque ascendere quantum potest : nec est qui prohibcat ei.
Objicitur etiam de tertia, quia videtur diminuta : quia 1. Cum tria sunt de hierarchia, scilicet ordo, scientia, et actio : ista diffinitio nullam facit de scientia et actione mentionem.
2. Item, Quod dicit, sacrorum et rationabilium, non videtur competere : quia hierarchia salvatur in prelatis Kcclesie quietiam Aierarchict vocantur : et tamen plerique ex eis non sunt sacri.
3. Item, Quod dicit, in subditis, non videtur tangere hierarchiam nisi per comparationem ad inferiores, et non est conveniens : quia etiam essentialior est hierarchie comparatio ad superius quam ad inferius, quando in ascensu perfectio est, in descensu purgatio et illuminatio.
4. Item, Quod dicit, debitum dominatum retinens in subditis, videtur esse contra preeceptum summi hierarche Christi, qui dicit suis hierarchis): Reges Gentium dominantur eorum, et gut potesta— tem, etc. . Item, I Petr. v, 3 : Neqgue ut dominantes in cleris. Item, Bernardus ad Eugenium : "Noli querere dominari, ne tibi dominetur omnis iniquitas."
5. Item, Cum multa sint dona aliorum ordinum sicut dominationum, quare non diffinitur per dona aliorum sicut per istud?
Solutio. Sine prajudicio aliorum dico, quod prima diffinitio data est penes ea quae sunt essentialia hierarchie, et penes proprium ejus effectum in substantiis quae sunt in ipsa: ordo enim et scientia et actio sunt de substantia hierarchie : et ex his efficitur in substantiis ordinatis similitudo ad Deum, et ascensus secundum inditas illuminationes. Secunda autem datur per compositionem exempli ad exemplar. Et tertia considerat propriam substantiam quae ordinatur in hierarchia, et in qua salvatur hierarchicus ordo. Unde nulla istarum diffinitionum tangit hierarchiam divinam quae est in tribus personis: quam vocant quidam szpercelestem. Et hoc patet ex verbis positis in diffinitione : quia similitudo ad Deum et unitas et ascensusin Deum quantum possibile est, non nisi absurde de Deo exponitur. Et hoc dico. propter quosdam qui extendere volunt istas diffinitiones : sed verum est quod communes sunt diffinitiones ad ceelestem et ecclesiasticam : nec invenitur a Dionysio, quod aliqua hierarchia superceelestis sit : absurde enim dicitur, quod persone divine ordinantur in scientia et actione : quamvis enim in eis sit ordo nature, non tamen est in eis ordo scientia et actionis : et ideo nec auctoritatem nec unitatem habet dictum Bernardi, quod dicitur de coelesti hierarchia: etideo illa a Dionysio numquam est tradita, nec diffinita.
Er ap primum objectum dicendum, quod ordo dicitur duobus modis, scilicet res ordinata : et sic ordo est pars hierarchiz, et non cadit in diffinitione ejus. Dicitur etiam ordo ratio ordinis : et hoc duobus modis. Uno modo dicitur ratio communis quae sumitur a scientia et actione quibuscumque sacris, et sic diffinit hierarchiam. Alio modo dicitur specialis ratio a speciali dono sumpta et ut est charitas, vel scientia, vel quies, vel ali- quod aliud tale : et sic diffinit ordinerg, non hierarchiam. Primo modo est ordo. Secundo modo diffinitivum hierarchia, Tertio modo diffinitivum ordinis.
Ad aliud dicendum, quod sumitur hic scientia generaliter pro participatione diz vine illuminationis, et non specialiter dono scienti# quo denominantur Chern bin: et quod hoc sit verum, accipitura Dionysio, in eodem capitulo dicente sic: "Unicuique hierarchiam sortientium eg; perfectio, hoc est secundum propriam analogiam in Dei imitationem ascendere, et omnium divinius, ut eloquia aiunt, Dei cooperatorem fieri, et ostendere di. vinam in seipso actionem, secundum quod possibile est relucentem : utpote. quoniam ordo hierarchie est quosdam. quidem purgare, quosdam vero purgari :. quosdam autem illuminare, quosdam autem illuminari : et quosdam perficere, quosdam autem perfici." Acceptio igitur illuminationis et effusio sunt de substantia hierarchiae : et acceptio ipsius dicitur per scientiam, effusio autem per actionem. :
Et ex hoc patet solutio ad sequens,. 4 et tertium post hoc : quia si scientia sumeretur hic a speciali dono, tunc posset esse objectio de charitate : sed non est ita : similiter actio non sumitur pro actione ministerii, sed potius pro effusione illuminationis in qua superior efficitur cooperator Dei illuminatis.
Ad aliud dicendum, quod omnis hie= rarchia similat Dei forme in omni illuminatione : non enim superior effundit super inferiorem aliquid de proprio, sed potius divinum lumen, sicut dicit Apostolus : Non enim nosmetipsos predicamus, sed Jesum Christum Dominum nostram. Et iterum : Non judicavi me: scire aliquid inter vos, nisi Jesum Chri-. stum, et hune crucifizcum?, Et per hoc. patet solutio ad omnia quae objecta sunt de ista parte diffinitionis. :
Ad aliud dicendnm, quod Angeli con- tinue proficiunt non in merito, sed in perceptione illuminationum altissima— rum. Fons enim illius luminis exhauriri
non potest, cum sit infinitus. Ile autem jlluminationes sunt rationes novo modo gloriandi, non tamen exaltantes gradum beatitudinis in premio substantiali : et ideo non tenet illud quod objicitur.
Ad id quod objicitur de secunda diffinitione, dicendum quod disposiéio dicitur ordinatio secundum gradus percipiende illuminationis, ut infra patebit, et restringitur per hoc quod dicit sacram, et per consequentia quae sunt scientia et actio, in quibus est hierarchica dispositio : et ideo objectio illa parum valet : quoniam statuta referuntur ad ordinem seientiae quae est ex illuminatione.
Ap ip quod objicitur de ratione imaginis, dicendum est quod ista diffinitio data est per conformitatem exemplati ad exemplar. Hluminantis enim Dei resultat similitudo et conformitas in illuminatis per hoc quod ipse qui lumen verum est, implet eos et splendet ex eis, sicut ignis in ferro candenti : et haec conformitas luminis participati, dicitur hic émago, et non convenientia in naturalisimilitudine. Kt quod ita sit, accipitur ex verbis Dionysii sic dicentis : "Hlierarchia suos phiasotos, id est, laudatores et subditos agalmata divina perficit, specula clarissima et munda receptiva principalis luminis et divini radii," Est autem agalma idem quod imago vel similitudo secundum aliam translationem.
Ad aliud dicendum, quod licet purgare sit actus hierarchicus et similiter iluminare, et similiter perficere, tamen purgatio et perfectio consequuntur ex Uluminatione : purgatio quidem ex parte subjecti cui lumen infunditur : perfectio autem ex parte finis in quem reducitur illuminatus, ut infra patebit cum de actibus illis erit disputatio: et ideo hic ponitur illuminatio potius quam perfectio, vel purgatio.
Ad aliud dicendum, quod sacrificium istud totum effective intelligitur : quia fiunt sancti et sacri ex tali ordine, subdescendente in eoslumine divino: etideo non tenet objectio.
Ad aliud dicendum, quod occultum est quoad immensitatem et non quoad substantiam : nullus enim illud lumen ita recipit, quod includat, ita quod illud nihil sit extra ipsum : sed potius totum remanet extra : quia non dividitur per hoc quod est intus et extra : aliter enim comprehenderetur lumen illud, quod esse non potest.
Ad aliud dicendum, quod proprium hic dicit remotionem ejus quod est ab alio : quia licet Angelus Angelum illuminet per hoc quod splendor deitatis lucet per ipsum, non tamen convertit et assimilat eum ad se, sed ad proprium principium illuminationum, quod est solus Dominus Deus: et ideo non dicitur hic privatum proprium, sed id quod per se et non per alterum emittit radios illuminationum.
Ad aliud dicendum, quod licitum importat ibi limitationem gradus secundum statum preemiiet nature: quia ultra illud progredi in divinum lumen non ést possibile : et sic in dispari claritate est par gaudium, ut dicit Anselmus, et stella a stella differt in claritate ?
Ad id quod objicitur de tertia, dicendum quod illa non considerat nisi substantias in quibus est ordo hierarchia : et ideo non ponit scientiam et actionem.
Ad aliud dicendum, quod Prelatorum ordo sanctus est, licet ipsi immundi sunt : et ideo, sicut dicit Augustinus cum Dionysio, sunt computandi qui de sacro ordine ceciderunt.
Ad aliud dicendum, quod illuminationis descensus est a superioribus, et illud est substantialius hierarchie, et reordinatioin Deum est quasi consequ en illuminationem.
On this page
