Articulus 11

ARTICULUS XI. Quid vocatur rapina in preposito ?

Deinde quaeritur de hoc quod dicit, ibi, C, § 4: "Quartum est: Non furtum facies, etc."

Ibi enim sicut dicit Magister, prohibetur rapina.

Et quaeritur, Quid rapina vocatur ? Rapina enim sonat violentiam : ergo non videtur esse rapina, cum fiunt exactiones et talliae principum in populo terre.

Item, Pedagia et telonia : quod tamen in pluribus non est verum.

Sed ap noc respondendum est sub distinctione : aut enim tallia est super servos, aut super colonos terre principis, Si super servos, cum servus nihil habeat nisi nomine domini sui quod accipit ab eo, dominus potest quidem peccare nimis angariando et opprimendo servum, quia interest qualiter quisque sua re utatur : tamen non puto, quod sit rapina, vel teneatur ad restitutionem. Si autem accipitur de colonis terre sus et inhabitantibus : tunc taxanda est acceptatio secundum laborem principis, quem habet in defensione terre, et secundum expensas quas necesse est facere secundum principis familiam et honestatem bona fide ; et si ultra hoc exigat, rapina est: ethoc est quod dicit Joannes Baptista

militibus : "Contenti estote stipendiis vestris."

De teloniis autem et de pedagiis dicendum, quod illa instituta sunt de consensu terre ad pacificandum vias : et ideo secundum laborem et expensa quae habent in pacificatione illa, possunt accipi: et quod ultra accipitur, est rapina.