Articulus 19

ARTICULUS XIX. An circumcisio justificabat ?

Deinde queritur de hoc quod dicit, ibi, F, circa initium : "Ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, etc."

Ex hoc enim accipitur, quod justificabat : quod etiam videtur alia ratione : quia

1. Ad minus contra morbum in quem necessarium erat incidere, non ex voluntate, sed ex natura corrupta, oportuit habere medicinam, precipue propter parvulos quorum innumerabiles aliter fuissent damnati: haec autem medicina non fuit nisi circumcisio : ergo circumcisio valuit contra originale peccatum, ut videtur.

2. Item, Circumcisio non erat ex lege, sed ex patribus, et dabatur in signum justitiae Abrahe justo : aliis autem in causam justificationis, ut dicitur hic in Littera : ergo valebat contra originale peccatum. ;

3. Item, Nihil dimittit peccatum nisi conferat gratiam : sed circumcisio, ut patet in Litlera, dimittebat peccatum : ergo conferebat gratiam.

SED CONTRA : 1. Morbus numquam intermissus est : ergo si circumcisio fuit substantialiter contra morbum instituta, circumcisio etiam intermitti non debuit : sed intermissa fuit quadraginta annis : ergo videtur, quod cum tune aliud remedium non fuit institutum, quod non fuit substantialis medicina contra morbum.

2. Item, Morbus universalis est in maribus et fceminis: ergo et medicina si substantialiter est ordinata contra morbum, universalis esse debuit : sed non fuit data nisi maribus : ergo non fuit universalis.

3. Item, In sacramento sunt duo, scilicet signum, et causa : et causalitas non se extendit extra ultra rationem signi : ergo quodlibet sacramentum tantum causat de gratia quantum signat de ipsa: circumcisio autem nihil conferebat, sed auferebat : ergo non causabat alicujus boni collationem, sed tantum mali ablationem.

4. Item, In malo duo sunt, culpa scilicet, et poena : culpa autem si aufertur, in toto aufertur : sed circumcisio non aufert nisi partem : ergo non significat ablationem culpae quae in toto aufertur : ergo nec causat eam, cum causalitas non. se extendat extra rationem significandi : ergo videtur, quod circumcisio non causabat nisi illius poeene dimissionem, quae in parte, et non in toto dimittitur : et hc est pronitas concupiscentiae, et non reatus carentiae visionis : ergo non causabat nisi diminutionem fomitis, ut videtur.

SoLutio. Dicendum, quod peccatum dimittebatur in circumcisione : sed circumcisio a posteriori operabatur peccati diffinitionem. Verbi gratia, in peccato sunt tria sibi connexa, scilicet culpa, et carentia visionis Dei, et incensio fomitis : et si aliquid debeat directe delere peccatum, oportet quod primam causalitatem habeat ad delectionem culpa : et quia alia duo connexa sunt illi, ideo remittitur posterius poena carentia visionis in toto, et incensio fomitis in parte. Et sic operatur baptismus : quia potentia gratia lavat sordes culpe primo, et posterius etiam cadunt pene adjuncte. Sed circumcisio, sicut probat ultima objectio, causalitatem ponit contra fomitis incensionem, et ideo incipit delere peccatum a posteriori : remittit enim incensionem fomitis : et quia illa non potest diminui, nisi cesset reatus in toto, ideo ille in toto dimittitur : quia vero ille connexus est culpe, ideo etiam culpa dimittitur. Et hoc est quod quidam de antiquis scripserunt, quod circumeisio de se operatur diminutionem poenae : sed virtus fidei in ipsa operabatur rémissionem culpe : et sic intelliguntur rationes prime qu probant, quod fuit remedium originalis.

Ad 1p autem quod contra objicitur, dicendum quod fuit ordinata quidem contra morbum, sed non substantialiter : et ideo aliqua de causa (que@ supra dicta est) poterat intermilti.

Ad aliud dicendum, quod licet morbus universalis esset, tamen propagatio est in uno, et in altero passive tantum : et ideo in illo remedium debuit poni. Et hoc infra magis patebit.

Ad aliud bene concedo, scilicet, quod circumcisio a parte posteriori et non directe delere incepit peccatum.