Articulus 2

ARTICULUS II. An votum debeat pro operatione reputart ?

Deinde queritur de hoc quod dicit, ibi, A, § 5, circa initium "Votum enim pro operatione gudicatur."

Videtur enim hoc esse falsum : quia 1. Si duo sunt quorum unum sufficit, alterum superfluit, vel est de bene esse, non de necessariis : sed votum et operatio duo sunt, quorum alterum sufficit, ut dicitur in Litéera : ergo operatio superfiuit, vel non est de necessariis : quod est faisum.

2. Adhuc, Non videtur esse generale quod dicit, quia aliquis dat tres denarios pro Deo, et vult dedisse septem vel. centum marcas, et ibi votum pro facto non computaiur.

Si forte tu dicas, quod intelligitur de - voto actum praecedente, quod est cum impotentia actus. Conrra est: quia aliqua vult se perdidisse virginitatem : et quod non perdidit, non impedit nisi impotentia : ergo illa secundum hoc amisisse reputatur : ergo si postea pcenitet, non debetur ei aurecla, quod falsum est: ergo non esi generale quod dicit.

4, Adhuc, Atiquis abet plenam voluntatem occideudi aliquem: et quod non accidad, edit nisi impotentia : ergo rep. facto : ergo ita’ irreguians est pro voluntate, gic pro operc, quod falsuin est : ergo nec in bono nec in malo tenet hoc quod dicit Cassiodorus hic in Litiera.

Responsio Dicendum ad: primum, quod votum duplex est, scilicet plenum, at ge miplenum sive imperfectum: plenum autem in quibusdam actibus impossibile est propter vehementem voliti in acty delectationem. Est autem in omnibus possibile votum esse plenum, quae nop habent vehementum delectationem in: carne, sicut est in luxuria : in aliis ay. tem actus non addit multum delectationi, sed potius affert tristitiam, sicut in ira, prodigalitate, miserisordia, compassione, et hujusmodi.

Dicendum ergo, quod quotiescumque voluntas plena est, ita quod nihil excludit opus nisi impotentia sola, quantum ad substantiam meriti vel demeriti reputatur pro facto, sed non quantum ad adjuncta vel consequentia meritum vel demeritum : sicut est nocumentum vel profeclus, quae suntin actu: etideo votum homicidii habet eumdem reatum in specie quam homicidii actus, sed tamen magis nocet actus quam voluntas: sicut etiam in bonis propositis idem meritum in substantia habet votum, et actus, licet non tantum in quantitate: et hoc quia non sunt tanti profectus.

Per hoc patet solutio fere ad omnia: licet.enim duo sint, scilicet votum confitendi, et confessio: votum numquam tamen est plenum si actum contemptus religionis excludit et non articulus necessitatis : sed si plenum est, nec actum impedit nisi impotentia, sufficit votum quantum ad substantiam indulgentiae : licet non consequatur omuia illa in quantitate continua vel discrela, quae .consequuntur et adjuncta sunt confessioni secundum actum existenti : sicut est diminutio pene per vim clavium, ei deobligatio a debito confessionis simpliciter et hujusmodi: et rubor actualis in actu confessionis etiam - aliquid tollit de poena qued non consequeretur.

Ad aliud dicendum, quod non est plena voluntas si plus potest dare et non vult : sed si non potest plus, tunc eamdem cum dante plus in substantia indul- gentiam consequitur : licet aliquid accidentale habeat dans plus, quod non habet ile qui dat minus.

Ad aliud dicndum, quod aureola debetur continentiae non secundum se, sed secundum carnis integritatem : et ideo licet illud accidentale presmium opere carnis non amittatur, substantialiter tamen premium continentiae amittitur per plenum votum fornicationis, et restituitur per poenitentiam, sicut omnia alia spiritualia per ponitentiam in integrum restituuntur,ut supra superius dictum est.

Per ipEM patet solutio ad ultimum, quod irregularitas accidentalis poena est quam secundum consilium divinum Ecclesia non determinat, nisi ad actum homicidii : et ideo licet substantialiter idem sitreatus homidii voluntatis, et actus, modo tamen accidentalis poena una est utriusque.