Articulus 12

ARTICULUS XII. An sacramentum poenitentiae sit institutum in lege nature ?

Tertio, Queritur de institutione ejus in lege nature.

1. Dicit enim Magister Hugo de sancto Victore in libro de Instituitone sacramentorum, quod "quamdiu morbus est, est tempus medicine :" sed morbus fuit in lege nature : ergo et medicina est.

2. Adhuc, In Littera dicitur, quod a primordio generis humani fuit. Ergo videtur, quod fuit tempore legis nature : quia nulla lex fuit a primordio generis humani, nisi tantum lex nature.

3. Adhuc, Super illud Genesis, iii, 9: "Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Ubi es?" dicit Glossa : "Dum vocat, notat quod ad poenitentiam revocat." Ergo poenitentia tunc instituta fuit.

4. Adhuc, Poenitentiae sacramentum habet tres partes: contritionem, confes— sionem, et satisfactionem : haec omnia fuerunt in lege nature : ergo et sacramentum poenitentiae. Prospario. Adam contritus est, quia doluit de peccato : confessus est, quando dixit : Mudier, quam dedisti mihi sociam, etc. *: poenitentiam a Domino accepit, quando dixit ei: In sudore vultus tut, etc. : et Heve : Multiplicabo 'exrumnas tuas, etc.?.

In contrarium hujus objicitur : quia 1. Hugo enumerans sacramenta legis natures, dicit esse decimationes, sacrificia, oblationes : et horum nullum est penitentie# sacramentum : ergo videtur, quod poenitentia non fuerit sacramentum legis naturalis.

2. Adhuc Hugo.: "Sacramenta legis nature non precepto inducta videntur, quia ex consilio ad votum proposita :" sed constat, quod ex precepto quilibet ad poenitentiam obligatur : ergo non est sacramentum legis nature.

Ad Hoc dicendum, quod hoc sacramentum quamdam institutionem habuit in lege nature. Et contritio quidem instituta est, quando dixit : Adam, ubi es? Unde Glossa exponit : "Vide in qua miseria es, id est, recognosce et confitere peccatum tuum." Sed satisfactio in hoc quidem : In sudore vultus tui, etc. Et haec suffecerunt in lege nature : quia adhuc non oportuit recognoscere peccatum coram homine, et ab ipso exspectare poenitentiam injunctam.

Dicendum ergo ad primum, quod Magister Hugo non enumerat sacramenta, nisi ipsa signa futuri liberatoris et liberationis per Christum, quae nullam gratiam ex opere operato contulerunt. Penitentia autem semper contulit gratiam aliquam, licet non plene, sicut in Novo Testamento facit.

Ad aliud dicendum, quod hoc dictum Hugonis intelligitur de his quae signa erant tantum, secundum illam diffinitionem, quod sacramentum est sacre rei signum tantum, eodem modo quo omnia signa patrum liberatorem futurum esse loquuntur.