Articulus 5

ARTICULUS V. Quibus modis committatur simonia?

Quarto queritur, Quibus modis committatur simonia ?

Ponuntur autem multi modi a Jurisperitis qui notantur in his versibus : "Munt., lingua, timor, caro cum fama populari, Non faciunt gratis spirituale dari." Vel sic: "Lausque parentela, violenta rogatio, dona, Obsequium vile, vendunt jus spirituale."

Quaeratur ergo de istis : 1. Laus enim est munus ab ore. Est autem, ut dicit Philosophus, laus pro- prie de actu virtutis, et de virtute secundum quod actus procedit ab ipsa, et queritur a bonis et notis : sed constat, quod boni secundum virtutem nihil mali intendunt : ergo non emere spiritualia : ergo per laudem non committitur simonia.

2. Adhuc, Laus non est corporale donum, quia fama etiam est Sanctis necessania : ergo in laude non datur spirituale pro corporali, sed potius pro spirituali : ergo non comumittitur simonia.

3. Similiter et parentela non videtur facere simomiam : quia in ommi simonia contraclus est: parentela autem facit ut sine contractu donum detur: ergo parenlela magis destruit simoniam, quam faciat ipsam. Proparer prima per hoc, quod in diflinitione simonia cadit emptio vel venditio, qua non fiunt sine contractu. Secunpa autem econstat per hoc, quod parentela est ad conciliandum amicitiam, qua facit gratis donari dona.

4. Adhuc, Nos videmus, quod sacerdotium Veteris Testamenti jure propinquifatis habebatur, et omnes alil gradus Leyitaruin : ergo videtur, quod parentela etiam possit esse ratio habendi spirituales dignitates in Ecclesia : ergo non facit simoniam,

5. Kodem modo objicitur de hoc quod voeat violentam royationem. Quia videtur esse opposiltio in adjecto : quia. si rogat, non cogil : et sicogit, non rogat. : quia rogatio fit ad inclinationem volun. talis liber ut pro petitione faciat: violentia autem excludit voluntatem ab extremis, quia violentum est (ut dicit Philosophus) cujus principium est in alio, nihil conferente vim passo : primcipium autem notat factivam causam, ut dictt Daimascenus : ergo videtur, quod nulla est rogatio violenta, vel preces armate.

6. Ulterius objicitur de doris. Quia dicit Philosophus, quod "donum est datio irreddibilis :" ergo dona non quierunt dari sibi pro donis aliquid, nec spirituale, nec temporale : ergo non constituunt simoniam.

7. Ultimo etiam de obseqguio vili. Vile enim obsequium est in vilibus : ergo si in honestis serviret, non videretur committere simoniam: et hoc est falsum : ergo videtur, quod ista nulla sint quae dicuntur facere simoniam.

Apuoc, Quaeritur de casibus tota die occurrentibus, scilicet hypocritarum, qui vendunt pro laude hominum orationes longas, utrum sint simoniaci ?

Et videtur, quod sic : quia dant spirituale pro temporali.

Adhuc, Claustrales vel canonici paclum quidem non faciunt: sed tamen ita diu tardant et considerant cireumstantias, donee probabiliter seiant quid dabit recipiendus in confratrem : et si tunc est multum, ipsi cum reeipiunt : si parum videatlur, refutant. Queritur ergo, Utrum sint simoniaci ?

Videlur, quod sic : quia causa est (ut dicit Philosoplus) qua posita ponitur effectus, et destructa destruilur : sed apud istos posito tanto emolumento quod conjiciunt se percepturos, offerunt praebendam, et cessante non conferunt ergo lemporale est causa conferendi pravbendam : ergo committunt simoniam.

Si forte dicas, quod non per se inquirunt, sed alii vies corum, qui tamen sunt procaratores corum, Contra hoc : Non differt per se vel per alium facere, ubi tota causa est collalionis prehbendi, exspectatio lucri temporalis : quia per quemeum@que fiat, ipsi hoc exspectant pro collatione : ergo simonia comumittitur quocumque modo fiat.

Si autem hoc dicatur : 1. Tune omnia loca religionis perivent : quia tot ibi ponerentur, quod non suflicerent bona : et hoc videtur esse imconveniens. ;

2. Adhuc, Non est malum inducere homines ad eleemosynas : ergo si inducunt ut eleemosynam eum recipiendo conferant, quem alias non reciperent, non est malum : ergo non est simonia.

Responsio. Dicendum videtur, sicut dicunt Jurisperiti, quod quadruplex est spirituale.

Quoddam enim non est vendi possibile pro sua spiritualitate, quia nihil communieat cum corporalibus, et ideo non pelest transire in dominium alterius, sictt ipsa dona Spiritus sancti, et virtutes, et beatitudines.

Quoddam est secundo loco spirituale, quod essentialiter totum spirituale est, tamen in corporalibus datum, ut gratiae xucramentales : et ideo istud vendi quidem de natura sua et dejure non potest : sed spe venditur ex parte corporalis opera, quae est in potestate ministrorun: sed numquam venditur sine simonia,

Tertium est non essentialiter spirituaIs, sed potius corporale : sed personis spiritualibus attributum, ad sustentan_ dum eas in spiritualibus exercitiis, uf prabende, et alii proventus Ecclesiarim: et ideo ista venduntur : sed commiltitur simonia in ipsis ratione spirituahis cui attributa sunt.

Quarto et ultimo modo spiritualitatis dieuntur spiritualia inanimata corporalia, quibus tractantur spiritualia quedam, ut vasa decoris domus Dei, ut caliees, thuribulum, cruces, libri, et hujusmodi: et de his solum verum est, quod vendi possunt sine simonte commissione, Sed differunt, aut enim vendit Ecclenia Meclesia alteri: et tunc integra vendi possunt non aucto pretio pro consecratione valorum. Aut venduntur personis laicis : et tunc prius confringi et coimmuassari debent a sacris personis pramisxa oratione pro indulgentia fractionis. Cimiteria autem spirituale jus videntur habere + aut enim sunt consecrata tantum: aut sepulta sunt ibi corpora. Si consecrata tantum, dicunt quod deconsecravi possunt et redigi in usus alios. Si autem sunt ibi corpora beatorum sepulla, cum cinis corporum separari non possit a reliqua terra, sicut corpus Sancli vendi non potest et in alios usus redi- gi, propterea quod Spiritus sancti, cujus templum fuit dum viveret : ita nec locus sepulture illius corporis in alios usus redigi potest.

Dicenpum ergo ad primum, quod aliud est pro quo debet esse /aus, et aliud pro quo est : Philosophus enim tangit hoc tantum quod debet laudari : sed tamen laudatur impius cum malefecerit : et ideo cum ratio dandi spirituale laus est, fit simonia.

Ab auiup dicendum, quod laus popu. laris nihil spirituale habet : imo temporalior est etiam ipso tempore : quia rarior est, et in aerem dissolvitur : sed fama Sanctorum in spiritualibus est, et ideo est spiritualis.

Ad aliud dicendum, quod similiter intelligitur, quod parentela debet esse causa et ratio dandi : si enim esset bonitas vite causa et parentela concausa, non esset simonia, quia parentela est corporale quid et ex carne derivatum.

Ad argumentum autem dicendum, quod non sumitur ita stricte venditio et emptio in diffinitione simonia : sed dicitur venditio quando quodcumque pretium facit dari spiritualia pretio largo modo sumpto pro temporali omni quod est tota et sola causa dationis.

Av attup dicendum, quod sacerdotium Veteris Testamenti non habuit spiritum, sed fuit umbra spiritualis sacerdotii : sed Novum habet spiritum : et ideo in libertate spiritus donari debent spiritualia novi sacerdotii.

Ad aliud dicendum, quod rogatio violenta sumitur ibi pro ea quae inducit timorem in constantem virum. Timorem autem voco amissionis rerum, vel lwsionis fame vel persone. Cum enim hac est causa dandi, simonia committitur.

Ad argumentum dicendum, quod non ita stricte sumitur hic violentum : sed sufficit ad violentiam hic necessarium mixtum violentia : sicut est projectio mercium tempore tempestatis in mare : de talibus enim dicit Philosophus, quod mixta sunt ex voluntario et involuntario: et hoc sufficit hic ad Eberalitatem donationis spiritualium amiltendam.

Ad aliud dicendum, quod omne obsequium temporale quod est causa dandi spiritualia, vile est in comparatione ad spiritualia, etsi honestum sit vel utile simpliciter : et ila intelligitur hic obseguium vile.

Ad uLtimum dicendum, quod in datione prebende tria consideranda mihi videntur, scilicet paupertas loci, libertas spiritualium, et intentio salutis recipiendi, Si locus est pauper, videtur quod non potest conferri prabenda sine multo gravamine personarum ibi degentium, quantumeumque liberaliter vellent si possent dare spirituale, ot intendere salutem recipiendi : et tunc videtur mihi, quod per se vel per alios sibi_ providentes possent dicere, quod si crescerent bona corum, libenter cum reciperent, et alias non possent cum recipere. Crescere autem intelligo cum notabili incremento, ut persona recepta sive gravamine notabili aliorum in loco illo sustineri possit. Si autem non crescant, quod non possint recipere. Sed sub pacto, praecipue quando nulla est loci necossitas, recipere, aperte est simonia.

Ad argumentum autem dicendum, quod hoc non facit causam dationis, sed potius necessitas exlorquet : quia libenter darent gratis : et ideo habent oculum ad hoc in collatione.

Ad auctoritatem autem Philosophi dicendum, quod in naturalibus verum est quod dicit : sed in voluntariis quotidie fallit : quia bene potest esse, quod aliquid simpliciter volo pro causa bona ect honesla, nec tamen possum et tune aliquo posito facio, quo non posito non facio : cl non est causa factionis secundum quod ex voluntate mea procedit, ut patet cuilibet.

Et per hoc patet solutio ad totum.