Articulus 14

ARTICULUS XIV. An vir adulteratus occulte, sine peccato potest agere ad thort separationem contra mulierem adulleram manifeste ?

Octavo queritur, Utrum vir adulteratus occulte, sine peccato potest agere ad thori separalionem contra mulicrem adulteram manifeste ?

Videtur, quod sic: quia 1. Quod occultum est, objici non potest: et nihil potest cum impedire ab accusatione, nisi objectio similis criminis: ergo videtur, quod vir agere potest ad thori separationem.

2. Item, Qui est in mortali peccato occulto, necessitate instante potest preedicare: sed predicare majus est multo, quam agere ad thori separationem: ergo qui est in adulterio occulto, potest etiam agere ad thori separationem.

3. Item, Nullum est scandalum de peccato viri : sed de peceato mulicris est scandalum : ergo ipsa debet publice puniri, sicut dicit Apostolus, I ad Timoth. v, 20 : Peecantes coram omnibus argue, ut et cxtert timorem habeant. Ergo mulier ista publice debet puniri : est autem peenaista ineo in quo peccavit, scilicet in matrimonio ; ergo cum non possit puniri nisi separatione a thoro, videtur quod vir agere potest sine peceato ad thori separationem.

In conTRARIUM hujus est, quod 1. Mulieri ad exceptionem contra virum non deficit nisi probatio : sed veri~ tas etiam non probata per testes predest ei et sufficit coram Deo: ergo mulier coram Deo habet exceptionem contra vi- rum : ergo coram Deo peccat, quando accusat eam.

2. Item, Occultum et manifestum circumstantiae sunt similis adulterii secundum speciem : sed circumstantiae non alienant peccatum nec infinite gravant unum super aliud: ergo videtur, quod peccatum idem in specie simile jus faciat in utrisque : sed hoc est separationis : ergo unus habet idem jus contra alterum, quod e converso, licet in alia circumstantia : ergo mulier potest excipere coram Deo contra virum.

Responsio. Dicendum, quod ultimo probatum verum est et probabile.

Unde dicendum est ad primum, quod in judicio humano potest objicere sine obstaculo : sed hoc non queritur, sed potius, utrum sine peccato id facere possit vel non ?

Ad aliud dicendum, quod verum est, quod talis potest predicare in necessitate, quia predicatio est animabus necessaria : sed non est ita de thori separatione, quae est potius ad turbationem, quam ad consolationem.

Ad aliud dicendum quod verum est, quod talis potest accusare, licet nullum sit scandalum : tamen ipse in conscientia constringitur peccato suo: et ideo propria conscientia magis debet eum inclinare ad uxoris compassionem, quam ad abjectionem.